V KRN 90/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ostrowski.Sędziowie: K. Grzebuła, K. Wagner (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Maksymiliana S., oskarżonego z art. 134 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie jako rewizyjnego z dnia 4 grudnia 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.o.k.uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i pozostawił bez uwzględnienia zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 26 września 1967 r.Uzasadnienie faktyczneMaksymilian S. wyrokiem Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 30 września 1965 r. II Kp 854/63 został skazany z mocy art. 134 k.k. na 8 miesięcy więzienia i 4.000 zł grzywny za to że w dniu 24 kwietnia 1965 r. w R., działając wspólnie z Heleną W., obiecał udzielić korzyści majątkowej w wysokości 10.000 zł funkcjonariuszowi MO Stanisławowi C., aby skłonić go do zaniechania dochodzenia przeciwko Bronisławowi W.Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 5 stycznia 1966 r. V KR 2763/65 zmienił wyrok Sądu Powiatowego co do kary, zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres 3 lat.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 14 marca 1967 r. II Kp 19/67 tenże Maksymilian S. został uznany za winnego tego, że w dniu 9 listopada 1966 r. w A., działając z pobudek chuligańskich, znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe pełniących swe obowiązki służbowe funkcjonariusza MO Stanisława C. i członka ORMO Zenona M. i z mocy art. 132 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 153) został skazany na karę 6 miesięcy aresztu.Sąd Powiatowy w Wadowicach postanowieniem z dnia 26 września 1967 r. II Kp 854/65, na zasadzie art. 63 § 1 k.k., zarządził wobec Maksymiliana S. wykonanie kary 8 miesięcy więzienia.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 4 grudnia 1967 r. V Kz 293/67 uchylił wyżej wymienione postanowienie, wyrażając pogląd, iż brak jest podstaw do stosowania 63 § 1 k.k.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości, założona z zachowaniem terminu z art. 397 k.p.k. od powyższego, postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 grudnia 1967 r. na niekorzyść Maksymiliana S., zarzuca: obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 63 § 1 k.k., przez jego błędną interpretację, i w konsekwencji uchylenie postanowienia Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 26 września 1967 r. oraz domaga się uchylenia postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 14 grudnia 1967 r. V Kr 293/67 i utrzymania w mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 26 września 1967 r. II Kp 854/65.Sąd Najwyższy podzielił wywody rewizji nadzwyczajnej.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w pierwszej ze spraw skazany kierował się chęcią dopomożenia znajdującej się w trudnej sytuacji Helenie W., w drugiej zaś chęcią wyrządzenia krzywdy moralnej funkcjonariuszowi, co miało spowodować wyłączenie tożsamości rodzajowej przestępstw - jest błędne. W obu wypadkach działanie skazanego godziło w dobre imię i autorytet organów MO. Czyny z art. 134 i 132 § 1 k.k. są jednorodzajowe, cechuje je bowiem przedmiotowa tożsamość, naruszają one to samo dobro prawne i mieszczą się w tym samym rozdziale kodeksu karnego.Powołana w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1961 r. VI KO 9/61 (OSN zesz. I z 1962 r. poz. 2) akcentuje, że przy ocenie, jakie przestępstwo należy uznać za tego samego rodzaju, powinno się rozważyć przede wszystkim stronę przedmiotową. Nawet różne rodzaje winy umyślnej lub nieumyślnej same przez się nie przesądzają o zerwaniu jednorodzajowości.Od zasady tej mogą mieć miejsce wyjątki uzasadnione konkretnymi okolicznościami faktycznymi danych czynów, które wskazują na ich zupełnie odmienny charakter podmiotowy z punktu widzenia społecznego niebezpieczeństwa. Te szczególne okoliczności w sprawie niniejszej nie zachodzą. Oskarżony zmierzał w wypadku pierwszego czynu do przekupienia milicjanta, a w drugim wypadku ubliżył w sposób wulgarny temuż milicjantowi, nie można więc przyjąć, żeby odmienność pobudek w tych wypadkach zmieniała społeczne niebezpieczeństwo obu przestępstw aż do zerwania ich jednorodzajowości. Zauważyć też trzeba, że niezależnie od tego, co zostało wyżej powiedziane, w sprawie istniały pełne podstawy do zastosowania także art. 63 § 2 k.k., skoro oskarżony obrzucił obelgami funkcjonariusza MO Stanisława C., który ujawnił poprzednio przed sądem jego przestępstwo z art. 134 k.k. Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za ten czyn z art. 134 k.k. opierało się na dobrej prognozie. Trudno zgodzić się z poglądem, że oskarżony spełnił pokładane w nim nadzieje, jeżeli w sposób wulgarny i kolidujący z prawem i porządkiem społecznym dał publicznie wyraz swemu wrogiemu stosunkowi do milicjanta Stanisława C. dlatego, że wykonał on swój obowiązek służbowy i ujawnił przestępstwo. Zachowanie się oskarżonego względem Stanisława C. w okresie zawieszenia wykonania kary uzasadniało przyjęcie, że oskarżony "źle się prowadzi" w rozumieniu art. 63 § 2 k.k.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.