Rw 426/80

WyrokIzba Wojskowa1980-12-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachowanie oskarżonego, polegające na zagarnięciu złomu żelaznego i wykorzystaniu podwładnych żołnierzy oraz sprzętu do wykonania przekopu na rzecz osoby prywatnej za wynagrodzeniem, stanowi jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne przestępstwa, i jakie kary należy wymierzyć w przypadku kwalifikacji jako dwa przestępstwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie oskarżonego stanowiło dwa odrębne przestępstwa: zagarnięcie złomu żelaznego (art. 200 § 1 k.k.) oraz przekroczenie uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wykonanie przekopu na rzecz osoby prywatnej (art. 246 § 2 k.k.). W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, wymierzając oskarżonemu kary za każde z przestępstw z osobna, a następnie kary łączne, uwzględniając przy tym przepisy o karze łącznej i warunkowym zawieszeniu jej wykonania.
Stan faktyczny
Oskarżony, jako dowódca zgrupowania i kierownik budowy, zagarnął złom żelazny o określonej wartości, który zbywał różnym osobom. Ponadto, wykorzystał podwładnych żołnierzy i sprzęt do wykonania przekopu dla osoby prywatnej, otrzymując za to wynagrodzenie. Wojskowy Sąd Okręgowy skazał go za jedno przestępstwo. Prokurator wniósł rewizję, domagając się skazania za dwa odrębne przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uznając zachowanie oskarżonego za dwa odrębne przestępstwa i wymierzając mu kary jednostkowe oraz karę łączną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk J. Woźniak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 1980 r. na rozprawie sprawy Andrzeja B. skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 246 § 2 w zw. z art. 58 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3, art. 73 § 1 i art. 74 § 1 k.k. - na kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat oraz 10.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 16 października 1980 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił, natomiast z urzędu zaskarżony wyrok zmienił przez:1) uznanie, że zachowanie oskarżonego zakwalifikowane jako przestępstwo określone w art. 246 § 2 w zw. z art. 58 k.k. stanowi dwa różne przestępstwa, a mianowicie określone w:a) art. 200 § 1 k.k., a polegające na tym, że oskarżony wiosną 1980 r. jako dowódca zgrupowania - kierownik budowy w N. zagarnął z terenu tej budowy złom żelazny w ilości nie mniejszej niż 1.500 kg wartości 1.725 zł, którym z racji zajmowania stanowiska zarządzał, zbywając go różnym osobom,b) art. 246 § 2 k.k., a polegające na tym, że oskarżony wiosną 1980 r., działając na szkodę dobra społecznego i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przekroczył swoje uprawnienia dowódcy zgrupowania w N. w ten sposób, iż wykorzystał podwładnych żołnierzy i przydzielony mu sprzęt do wykonania na rzecz Teresy P. w N. przekopu pod jezdnią, otrzymując za to 4.000 zł;2) wymierzenie oskarżonemu za pierwsze przestępstwo na podstawie art. 200 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 i art. 57 § 1 i 3 pkt 2 w zw. z art. 200 § 2 k.k. - kary 8 miesięcy pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, a za drugie przestępstwo określone w art. 246 § 2 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. - kary 1 roku pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, natomiast - jako kary łącznej - kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat na podstawie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. oraz kary 10.000 zł grzywny (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych (art. 387 pkt 3 k.p.k.), a w szczególności nietrafne uznanie, że oskarżony "nie dopuścił się podżegania Jadwigi D. do kradzieży mienia społecznego". W związku z tym prokurator domagał się też zmiany zaskarżonego orzeczenia przez skazanie oskarżonego za dwa przestępstwa zarzucone mu w akcie oskarżenia.Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował żądania rewizji, wnosząc o:1) uznanie, że zachowanie oskarżonego zakwalifikowane w zaskarżonym wyroku jako jedno przestępstwo określone w art. 246 § 2 w zw. z art. 58 k.k. stanowi dwa przestępstwa, a mianowicie przestępstwo przewidziane w:a) art. 200 § 1 k.k., a polegające na zagarnięciu złomu (słupków) przez jego sprzedaż,b) art. 246 § 2 k.k., a polegające na nadużyciu władzy przez polecenie wykonania przekopu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;2) wymierzenie oskarżonemu za pierwsze z tych przestępstw kary 1 roku pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, za drugie również kary 1 roku pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, a jako kary łącznej - kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania i 10.000 zł grzywny.Uzasadnienie prawneOdpowiednio do tego Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarówno zarzut zawarty w rewizji, jak i oparte na nim żądanie skazania oskarżonego za podżeganie (art. 18 § 1 k.k.) kierownika magazynu "Mostostalu" do zagarnięcia zarządzonego przez niego złomu (art. 200 § 1 k.k.) są bezpodstawne. Sąd pierwszej instancji dostatecznie przekonująco wykazał, dlaczego w zachowaniu oskarżonego, polegającym na poproszeniu wspomnianego magazyniera o przekazanie nieodpłatnie na potrzeby jednostki wojskowej bezużytecznych (złomowanych) rur i faktycznym zresztą włączeniu ich następnie do mienia wojskowego jesienią 1979 r. nie dopatrzył się cech przestępstwa, a najlepszym dowodem tego jest fakt, iż przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej podzielił tę argumentację. Dlatego nie ma potrzeby jakichkolwiek dalszych rozważań na ten temat poza uczynieniem wzmianki, że przekazanie - choćby nieformalne - mienia społecznego przez jeden podmiot uspołeczniony drugiemu takiemu podmiotowi nie może być w żadnym razie uważane za zagarnięcie tego mienia, gdyż w tej sytuacji owo mienie nie traci swojego charakteru, tj. pozostaje nadal społecznym. Dlatego też zachodzi potrzeba pozostawienia rewizji prokuratora bez uwzględnienia (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 246 § 2art. 58 KKart. 36 § 3art. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 200 § 1 KKart. 246 § 2 KKart. 57 § 1art. 200 § 2 KKart. 36 § 3 KKart. 387 pkt 3 KPKart. 18 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.