II KR 274/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: E. Porębski, J. Żurawski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Pryba.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 października 1986 r. sprawy Alfreda S., oskarżonego z art. 201 k.k. i innych, z powodu rewizji, wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 14 maja 1986 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że przyjął, iż oskarżony Alfred S. przypisanym mu czynem usiłował zagarnąć mienie społeczne, oraz że art. 11 § 1 i art. 12 § 1 k.k. stanowią także podstawę kwalifikacji prawnej tego czynu i wymiaru kary, a poza tym utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 14 maja 1986 r. skazał oskarżonego Alfreda S. na karę 3 lat pozbawienia wolności ze wskazaniem, że kara ta powinna być wykonywana w zakładzie karnym dla osób wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych, oraz na karę grzywny w wysokości 550.000 zł (...), i orzekł pozbawienie praw publicznych na okres 5 lat, konfiskatę całego mienia oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości w tygodniku "Konkrety" - za przestępstwo określone w art. 201 i 208 w zw. z art. 10 § 2 i 3 oraz w zw. z art. 25 § 2 i art. 60 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 1 i 3 pkt 1 k.k., popełnione w ten sposób, że w nocy z dnia 19 na 20 grudnia 1985 r. w L. oskarżony będąc uprzednio skazany wyrokiem za czyn przewidziany w art. 208 k.k. na karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i po odbyciu 15 miesięcy tej kary, mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność pokierowania swym postępowaniem, włamał się do Domu Towarowego w ten sposób, że po uprzednim wybiciu szyby okiennej wszedł do wewnątrz, skąd zabrał w celu przywłaszczenia dwie walizki, dwa płaszcze skórzane, trzy kurtki skórzane oraz dwa futra z nutrii o łącznej wartości 547.100 zł na szkodę Zakładu Obrotu Artykułami Przemysłowymi i Spożywczymi w L.Od wyroku tego wnieśli rewizje prokurator i obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał, że obie rewizje co do istoty nie są zasadne.Co do rewizji prokuratoraProkurator, wnosząc w swej rewizji o wymierzenie oskarżonemu 7 lat pozbawienia wolności, kwestionuje tym samym przede wszystkim zastosowanie w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary. Godzi się więc przypomnieć, że oskarżony przypisanego mu przestępstwa dopuścił się pod rządami ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 25, poz. 111). Ustawa ta w art. 2 § 1 i 2 wprowadziła ograniczenia co do stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Artykuł 2 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, po powtórzeniu treści art. 57 § 2 k.k., uzależnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary od tego, aby sprawca zawiadomił organ powołany do ścigania o fakcie przestępstwa i istotnych okolicznościach jego popełnienia, zanim organ ten o nich się dowiedział. A zatem art. 2 § 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 25, poz. 111) nie modyfikuje możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary określonej w art. 57 § 1 k.k., jeżeli chodzi o wypadki wskazane w ustawie oraz w stosunku do nieletnich odpowiadających w myśl art. 9 § 2 k.k. Tak więc zastosowanie przez sąd pierwszej instancji w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności na podstawie art. 57 § 1 i 3 pkt 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 k.k. nie koliduje z treścią art. 2 § 1 cytowanej ustawy.Trafnie sąd pierwszej instancji przyjął odpowiednio niższy stopień zawinienia oskarżonego ze względu na to, że "stan psychiczny oskarżonego należy uznać za bardziej zbliżony do pełnej niepoczytalności", co przemawia za zastosowaniem wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary.Jednakże sąd pierwszej instancji nie dokonał precyzyjnej oceny prawnej czynu przypisanego oskarżonemu. Z zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadka Stanisława Z., wyjaśnień oskarżonego oraz protokołu oględzin wynika, że oskarżony obie wyładowane walizy pozostawił na półpiętrze wewnątrz domu towarowego, ponieważ został spłoszony przez przybyły radiowóz MO, wezwany przez świadka Stanisława Z. A zatem oskarżony nie zdążył zagarnąć wymienionego mienia społecznego, lecz jedynie usiłował to uczynić. Dlatego należało przyjąć za podstawę skazania oskarżonego także art. 11 § 1 i art. 12 § 1 k.k. Usiłowanie - to mniej niż dokonanie, co także pomniejsza winę oskarżonego i przemawia za treścią zastosowania w stosunku do niego nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności. Ponadto prokurator przez przeoczenie potraktował jako okoliczność obciążającą to, że oskarżony działał z chęci zysku w sposób szczególnie zuchwały, co jest jednak objęte treścią art. 208 i 201 k.k., które to przepisy stanowią podstawę skazania oskarżonego.Co do rewizji oskarżonegoOkoliczności pomniejszające winę oskarżonego zostały w dostatecznym stopniu uwzględnione przez sąd pierwszej instancji przy wymiarze kary pozbawienia wolności. Minimum kary pozbawienia wolności z art. 201 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 3 pkt 1 k.k. wynosi 1 rok i 8 miesięcy. Przeciwko obniżeniu wymierzonej oskarżonemu kary 3 lat pozbawienia wolności w kierunku owego minimum przemawia 6-krotna poprzednia jego karalność i popełnienie przypisanego mu przestępstwa w warunkach art. 60 § 1 k.k. Zaznaczyć jeszcze trzeba, że obrońca oskarżonego błędnie domagał się wyeliminowania w ogóle, na podstawie art. 57 § 4 k.k., wymierzonej oskarżonemu kary grzywny. Błąd ten polega na tym, że art. 57 § 1 k.k. dotyczy tylko kar dodatkowych, kara grzywny zaś należy do kar zasadniczych (art. 30 § 1 pkt 3 k.k.). Wysokość natomiast kwestionowanej grzywny w wysokości 550.000 zł jest zgodna z treścią art. 3 § 1 pkt 1 cytowanej już ustawy.