I K 699/53

WyrokIzba Karna1954-01-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy znieważenie i napaść na strażnika SOK, który zdał służbę 20 minut wcześniej, ale nadal przebywał na terenie dworca PKP i podjął interwencję wobec chuligańskiego zachowania, może być uznane za przestępstwo popełnione "podczas pełnienia obowiązków służbowych" w rozumieniu art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie "podczas pełnienia obowiązków służbowych" w rozumieniu art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k. jest szersze niż "podczas spełniania czynności urzędowych". Znieważenie lub napaść na funkcjonariusza korzystającego z ochrony prawnej, nawet po formalnym zakończeniu czynności urzędowej, wyczerpuje istotę przestępstwa, jeśli pozostaje w związku z jego obowiązkami służbowymi. Charakter czynności służbowej nie zależy od godzin pracy, lecz od istoty tej czynności i jej związku z zakresem działania funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Pułtusku umorzył postępowanie przeciwko Henrykowi K., oskarżonemu o znieważenie i napaść na strażnika SOK Stanisława Z. podczas pełnienia obowiązków służbowych. Sąd uznał, że strażnik w momencie zdarzenia nie pełnił obowiązków, ponieważ zdał służbę 20 minut wcześniej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych i obrazę prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Pułtusku i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka K., osk. z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na postanowienie Sądu Powiatowego w Pułtusku z dnia 2 września 1953 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, art. 383 pkt 1 i 2, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Pułtusku postanowieniem z dnia 2 września 1953 r. umorzył postępowanie przeciwko oskarżonemu Henrykowi K. o czyny z art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k., polegające na znieważeniu i dopuszczeniu się czynnej napaści na strażnika SOK Stanisława Z. podczas pełnienia przez niego obowiązków służbowych, wychodząc z założenia, iż Stanisław Z. w czasie zajścia działał jako osoba prywatna, gdyż przed 20 minutami zdał służbę.Od tego prawomocnego postanowienia Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając w oparciu o przepis art. 371 pkt 1 i 2 k.p.k. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, przez błędne przyjęcie, iż świadek Stanisław Z. został znieważony i uderzony w czasie gdy nie pełnił swych obowiązków służbowych, a w konsekwencji obrazę przepisów art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k. przez umorzenie postępowania pomimo braku warunków po temu. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia umarzającego postępowanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Pułtusku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Przewidziane w art. 132 § 1 i w art. 133 § 1 k.k. pojęcie "podczas pełnienia obowiązków służbowych" jest szersze niż pojęcie "podczas spełniania czynności urzędowych", znieważenie zatem osoby korzystającej z ochrony przewidzianej w tym przepisie nawet po spełnieniu czynności urzędowej wyczerpuje istotę przestępstwa z art. 132 k.k., o ile pozostaje ono w związku z pełnionymi przez tę osobę jej obowiązkami służbowymi.Ponadto charakteru czynności służbowej w rozumieniu omawianego przepisu nie można uzależniać od wykonywania jej w godzinach zajęć służbowych, lecz od istoty tej czynności, od tego czy czynność ta wchodzi w zakres działania osoby korzystającej z ochrony prawnej, która je wykonuje.Bez znaczenia zatem dla sprawcy jest okoliczność, iż pokrzywdzony zdał przed 20 minutami swą służbę, skoro przebywał on na terenie dworca PKP, który jest miejscem pełnienia jego służby, a czynność przedsięwzięta przez niego na żądanie pasażerów, mająca na celu położenie kresu chuligańskiemu zachowaniu się dwóch pijanych osób, wchodziła w zakres jego obowiązków służbowych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 132 § 1art. 394art. 383 pkt 1art. 388 § 1 KPKart. 133 § 1 KKart. 371 pkt 1art. 132 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.