I K 866/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandra K., Bolesława G. oskarżonych z art. 230 § 1 i 240 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 26 września 1958 r., zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kar w ten sposób, że oskarżonego Aleksandra K. za przypisane mu czyny skazał na 2 lata więzienia, a oskarżonego Bolesława S. na 1 rok więzienia (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego skazani zostali:1. Aleksander K. z art. 230 § 1 k.k. na 3 lata więzienia za to, że działając nieumyślnie pozbawił życia Zygmunta J. w ten sposób, że uderzył go ręką w głowę, na skutek czego Zygmunt J. upadł na chodnik, doznał wstrząsu mózgu i złamania kości skroniowej i ciemieniowej, w następstwie czego zmarł;2. Bolesław G. z art. 240 k.k. na 2 lata więzienia za to, że wziął udział w pobiciu Zygmunta J., w następstwie czego Zygmunt J. poniósł śmierć.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Zarzuty rewizji oskarżonego Aleksandra K. sprowadzają się w istocie do zarzutu błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku przez niesłuszne ustalenie, że Zygmunt J. upadł na chodnik na skutek uderzenia go w głowę przez oskarżonego Aleksandra K., i że skutkiem tego poniósł śmierć - gdy w rzeczywistości śmierć Zygmunta J. była wynikiem niewłaściwego zachowania się Milicji Obywatelskiej.Rewizja oskarżonego Bolesława G. zarzuca również błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku przez niesłuszne uznanie, że w sprawie niniejszej miało miejsce pobicie Zygmunta J. przez oskarżonego Aleksandra K. i Bolesława G., podczas gdy w rzeczywistości śmierć Zygmunta J. nastąpiła wyłącznie wskutek uderzenia zadanego mu przez oskarżonego Aleksandra K. Zdaniem rewizji takie stanowisko Sądu obraża art. 240 k.k. W działaniu oskarżonego G. rewizja dopatruje się jedynie przestępstwa z art. 239 k.k.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Ustalenie Sądu I instancji, iż pokrzywdzony, będący w stanie zamroczenia alkoholowego, upadł na chodnik, na skutek uderzenia go ręką w głowę przez oskarżonego Aleksandra K. i upadając bezwładnie uderzył głową w betonowy chodnik, doznając wstrząsu mózgu i złamania kości skroniowej i ciemieniowej - jest prawidłowe i zgodne z wynikami przewodu sądowego. Wynika to jasno z zeznań świadków G., K., Kazimierza K., Franciszki K. oraz zeznań dr K. Rewizja nie wskazuje żadnych takich istotnych momentów, które trafność tego ustalenia mogłyby przekonywająco podważyć.Zeznania dr K., iż do śmierci Zygmunta J. przyczyniło się również niewłaściwe zachowanie się Milicji Obywatelskiej, która niepotrzebnie zabrała Zygmunta J. ze szpitala, co uniemożliwiło dokonanie natychmiastowej operacji, nie uchyla związku przyczynowego między działaniem oskarżonego Aleksandra K. a śmiercią pokrzywdzonego.W zakresie związku przyczynowego kodeks karny stoi w zasadzie na stanowisku teorii ekwiwalentnej, czyli tzw. teorii równowartości przyczyn, ograniczonej systemem podmiotowym w dziedzinie winy. Zgodnie z tym wmieszanie się innych jeszcze - poza czynem sprawcy - przyczyn, które doprowadziły łącznie do powstania przestępnego skutku, nie uchyla związku przyczynowego między czynem sprawcy a przestępnym skutkiem. Niewłaściwe zachowanie się Milicji Obywatelskiej co do pozostawienia pokrzywdzonego w szpitalu i umożliwienia przez to wcześniejszego dokonania operacji, nie stanowi okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na uchylenie karalności czynu oskarżonego z art. 230 § 1 k.k.Nie jest też słuszny zarzut rewizji oskarżonego Bolesława G., iż w sprawie niniejszej nie można mu przypisać przestępstwa z art. 240 k.k., skoro śmierć pokrzywdzonego nastąpiła wyłącznie wskutek działania oskarżonego Aleksandra K.Jeśli bowiem następuje starcie choćby między dwiema tylko osobami, a następnie do tego starcia dołącza się po jednej ze stron osoba trzecia i łącznie z jedną ze ścierających się osób weźmie udział w pobiciu drugiej - to w takim działaniu należy dopatrzeć się przestępstwa z art. 240 k.k. w formie pobicia, jeśli oczywiście nastąpi skutek określony w tym przepisie prawa, tzn. śmierć lub uszkodzenie ciała, o którym mowa w art. 235 lub 236 k.k. W sprawie niniejszej mamy taki właśnie stan faktyczny. Do starcia między Bolesławem G. i Zygmuntem J. wmieszał się po stronie oskarżonego Bolesława G. oskarżony Aleksander K., uderzając pięścią w głowę Zygmunta J. i powodując jego upadek na chodnik, zaś oskarżony Bolesław G. w dalszym ciągu brał udział w biciu Zygmunta J., o czym wyraźnie zeznają świadkowie Jan N. i Stanisław G.Istnieją zatem zupełnie wystarczające podstawy do przypisania oskarżonemu Bolesławowi G. przestępstwa z art. 240 k.k.Sąd Najwyższy uznał natomiast za słuszne częściowe obniżenie kary obu oskarżonym do wysokości określonej w sentencji niniejszego wyroku, mając na uwadze właśnie fakt wmieszania się do związku przyczynowego dalszych przyczyn niezależnych od oskarżonych, które to przyczyny - jak o tym wyżej była mowa - nie miały wpływu na karalność czynów oskarżonych, lecz nie są obojętne dla kwestii wymiaru kary.