I KK 177/24

I KK 177/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie P. P. w przedmiocie wyroku łącznego. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 465/23 uchyla zaskarżony wyrok łączny w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie - Koźlu. Marek Pietruszyński Jarosław Matras Zbigniew Puszkarski UZASADNIENIE I KK 177/24 2 Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu w dniu 9 stycznia 2024 r. wydał wobec skazanego P. P. wyrok łączny w sprawie o sygn. akt II K 465/23. W części wstępnej tego wyroku podał, że ww. był skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 211/23, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione w dniu 12 kwietnia 2023 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat; 2. Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt II K 341/23, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione w dniu 31 stycznia 2023 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat; 3. łącznym Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II K 168/23, na karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wyrokiem łącznym były objęte wyroki: a) Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II K 399/22, skazujący P. P. za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. popełnione 5 kwietnia 2022 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwa z art. 244 k.k. popełnione 15 marca 2022 r. i 5 kwietnia 2022 r, gdzie przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. wymierzono skazanemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, a następnie orzeczono karę łączną roku pozbawienia wolności; b) Sądu Rejonowego (nie wskazano siedziby Sądu, z akt sprawy wynika, że jest nią Kędzierzyn - Koźle – uw. SN) z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 653/22, skazujący P. P. za czyn z art. 244 k.k. popełniony 7 lipca 2022 r., na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat Wspomnianym na wstępie wyrokiem łącznym z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 465/23, Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu: - na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego wyrokami opisanymi w punktach 1 i 2 części I KK 177/24 3 wstępnej wyroku i w ich miejsce orzekł karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), - na podstawie art. 90 § 2 k.k. połączył jednostkowe środki karne w postaci zakazów prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w ich miejsce orzekł łącznie środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 15 lat (pkt II), - wskazał, iż pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w łączonych wyrokach opisanych w punkcie I wyroku łącznego podlegają odrębnemu wykonaniu (pkt III), - na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania od 31 stycznia 2023 r. godz. 19:40 do dnia 1 lutego 2023 r. godz. 22:26 oraz okresy kar i środków karnych już wykonanych do wyroków podlegających łączeniu (pkt IV), - na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o objęcie wyrokiem łącznym kary orzeczonej wyrokiem łącznym opisanym w punkcie 3 części wstępnej wyroku (pkt V), - zwolnił skazanego od zapłaty kosztów procesu, którymi obciążył Skarb Państwa (pkt VI). Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 17 stycznia 2024 r. Kasację od powyższego wyroku łącznego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej 11 miesięcy pozbawienia wolności (punkt I i IV) na niekorzyść skazanego P. P. , zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego - art. 410 k.p.k., art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. oraz art. 86 § 1 k.k., polegające na pominięciu przez sąd wynikającej z materiału dowodowego okoliczności co do wymiaru kary pozbawienia wolności, orzeczonej wobec P. P. wyrokiem Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. II K 211/23 i w konsekwencji błędnym przyjęciu - zarówno w komparycji, jak i sentencji wyroku łącznego - że wymierzono karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, zamiast 3 lat pozbawienia wolności, w następstwie czego doszło do wadliwego połączenia kar pozbawienia wolności i w ich miejsce orzeczenia kary łącznej 11 miesięcy pozbawienia wolności, I KK 177/24 4 a więc poniżej dolnej granicy dopuszczalnego jej ukształtowania, która wynosiła 3 lata i 1 miesiąc pozbawienia wolności”. Podnosząc tak sformułowany zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku łącznego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie - Koźlu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwalało uwzględnić ją w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. W aktach sprawy II K 465/23 o wydanie wobec skazanego P. P. wyroku łącznego znajdują się pozyskane przez Sąd orzekający odpisy trzech wyroków opisanych w części wstępnej wyroku łącznego. Gdy chodzi o opisany w pkt 1. wyrok Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 211/23, to jego treść jasno wskazuje, że za przestępstwo z art. 244 k.k. wymierzono skazanemu karę nie 3 miesięcy, jak błędnie podano w wyroku łącznym, ale 3 lat pozbawienia wolności (k. 24 akt sprawy). Zaistniała w części wstępnej wyroku łącznego omyłka pisarska, skutkowała w części dyspozytywnej wyroku uchybieniem mającym charakter rażącego naruszenia prawa materialnego - art. 86 § 1 k.k., polegającym na orzeczeniu nieodpuszczalnej w świetle tego przepisu kary łącznej 11 miesięcy pozbawienia wolności, zamiast kary wyższej niż najsurowsza z kar połączonych. Karą tą była kara 3 lat pozbawienia wolności, zatem Sąd orzekający powinien orzec karę łączną nie niższą niż 3 lata i 1 miesiąc pozbawienia wolności. Zasadnie w kasacji podniesiono również zarzuty rażącego naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 410 k.p.k., art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. Sąd meriti podstawą wyroku łącznego nie uczynił całokształtu okoliczności, które ujawnił w toku rozprawy głównej - akt spraw karnych i odpisów wyroków (k. 31), nieprawidłowo zredagował część wstępną wyroku, a wszystkie zaistniałe uchybienia miały istotny wpływ na treść wyroku, skoro skutkowały wymierzeniem skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności poniżej zakreślonej ustawą granicy. W celu usunięcia zaistniałych w sprawie nieprawidłowości należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok w części zawierającej orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie-Koźlu, który wyda I KK 177/24 5 prawidłowe rozstrzygnięcie. Należy przy tym zaznaczyć, że przy ograniczonym zakresie zaskarżenia i w konsekwencji uchylenia wyroku łącznego, aby w wyroku nie zaistniała kolejna nieprawidłowość, prawidłowe ukształtowanie kary łącznej powinno zostać poprzedzone sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej, polegającej na błędnym przytoczeniu w części wstępnej treści wyroku Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 211/23. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. Marek Pietruszyński Jarosław Matras Zbigniew Puszkarski [J.J.] (r.g.)