I KK 375/25
WyrokIzba Karna2026-05-13
Skład orzekający: Piotr Mirek, Jacek Błaszczyk, Dariusz Kala, Andrzej Stępka, Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, w tym brak rozstrzygnięć stanowiących uchybienia skutkujące powstaniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu apelacyjnego?Ratio decidendi
Rażące naruszenie przepisów postępowania, polegające na wadliwej kontroli wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie szerszym niż zarzuty apelacji, pominięciu dokonania rozstrzygnięcia, orzeczeniu o utracie mocy rozstrzygnięć skutkujących sprzecznością logiczną, czy braku wyjaśnienia podstawy prawnej, stanowi istotny wpływ na treść orzeczenia i uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku sądu apelacyjnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera logicznego wyjaśnienia podstawy prawnej, nie odnosi się do subsumpcji ustaleń faktycznych pod normy prawa materialnego, a także gdy występują sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem.Stan faktyczny
Prokurator i obrońcy wnieśli kasacje od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Wskazywano na wadliwą kontrolę wyroku sądu pierwszej instancji, brak rozstrzygnięć, sprzeczności logiczne między rozstrzygnięciami, a także na niepełne i nielogiczne uzasadnienie wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację Prokuratora za trafną, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez Sąd Apelacyjny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił w całości zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I KK 375/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Dariusz Kala
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Krupińskiego
w sprawie J. S. i K. Z. skazanych z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 k.k. i in.,
D. Z. skazanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniach 13 lutego 2026 r. i 13 maja
2026 r.,
kasacji, wniesionych przez prokuratora i obrońców skazanych J. S. i D. Z.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II
AKa 68/25, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia
2024 r., sygn. akt III K 40/23,
uchyla w całości zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
I KK 375/25 2
Piotr Mirek
Jacek Błaszczyk
Dariusz Kala
Andrzej Stępka
Andrzej Tomczyk
UZASADNIENIE
Aktem oskarżenia zarzucono następującym osobom popełnienie przestępstw:
1/ J. S.:
W pkt I. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k.
polegającego na tym, że w dniu 24 grudnia 2021 r. w B., S., J., K., na terenie
województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia B. O., w wyniku motywacji
zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, wydając polecenia K. Z., kierowała wykonaniem
przez nią na pewnym etapie czynu zabronionego, a także, działając wspólnie i w
porozumieniu z K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z
premedytacją czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych
czynności wykonawczych w postaci:
- nabycia leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę w Przychodni
Weterynaryjnej L. s.c. w B. za kwotę 100 zł, za pomocą karty płatniczej [...]
przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie przywiezienia ww. leku
do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- nabycia polewy mlecznej „D.” i migdałów blanszowanych w C. w J., za pomocą karty
płatniczej [...] przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie
przywiezienia ww. polewy do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
zmieszaniu leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę z mleczną
polewą na bazie wody i następnie polecenia K. Z. kontynuowania zmieszania
wskazanych składników;
I KK 375/25 3
- pokrycie, uprzednio zakupionego ciasta, tak spreparowaną mleczną polewą,
dodatkowe posmarowanie zewnętrznej powierzchni ww. polewy pozostałą
zawartością leku weterynaryjny S. i posypania migdałami blanszowanymi;
- udania się wspólnie z K. Z. w dniu 24 grudnia 2021 roku do miejsca zamieszkania
swoich rodziców przy ul. [...] w K. na spotkanie wigilijne i polecenia K. Z. zabrania ze
sobą i przyniesienia ww. ciasta zawierającego spreparowaną polewę mleczną
zmieszaną z lekiem weterynaryjnym S. zawierającym acepromazynę z migdałami
blanszowanymi;
- polecenia K. Z. współuczestniczenia w spotkaniu wigilijnym w dniu 24 grudnia 2021
roku w miejscu zamieszkania jej rodziców przy ul. [...] w K., a następnie, przez
poczęstowanie matki - B. O., tak spreparowanym wyrobem cukierniczym,
bezpośrednio zmierzała do dokonania czynu zabronionego, nie uświadamiając
sobie, że jego dokonanie jest niemożliwe ze względu na użycie zbyt małej dawki leku
weterynaryjnego S., który w tej ilości nie nadawał się do skutecznego uśpienia
pokrzywdzonej, co w efekcie uniemożliwiło podjęcie dalszych zaplanowanych
czynności wykonawczych pozbawienia życia przez uduszenie śpiącej, a przez to
bezbronnej pokrzywdzonej.
W pkt II. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k.
polegającego na tym, że w dniu 24 grudnia 2021 r. w B., S., J., K., na terenie
województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia M. S., w wyniku motywacji
zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, wydając polecenia K. Z., kierowała wykonaniem
przez nią - na pewnym etapie - czynu zabronionego, a także, działając wspólnie i w
porozumieniu z K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z
premedytacją czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych
czynności wykonawczych w postaci:
- nabycia leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę w Przychodni
Weterynaryjnej L. s.c. w B. za kwotę 100 zł, za pomocą karty płatniczej [...]
przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie przywiezienia ww. leku
do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
I KK 375/25 4
- nabycia polewy mlecznej „D.” i migdałów blanszowanych w C. w J., za pomocą karty
płatniczej [...] przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie
przywiezienia ww. polewy do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- zmieszaniu leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę z mleczną
polewą na bazie wody i następnie polecenia K. Z. kontynuowania zmieszania
wskazanych składników, pokrycie, uprzednio zakupionego ciasta, tak spreparowaną
mleczną polewą, dodatkowe posmarowanie zewnętrznej powierzchni ww. polewy
pozostałą zawartością leku weterynaryjny S. i posypania migdałami blanszowanymi;
- udania się wspólnie z K. Z. w dniu 24 grudnia 2021 r. do miejsca - zamieszkania
swoich rodziców przy ul. [...] w K. na spotkanie wigilijne i polecenia K. Z. zabrania ze
sobą i przyniesienia ww. ciasta zawierającego spreparowaną polewę mleczną
zmieszaną z lekiem weterynaryjnym S. zawierającym acepromazynę z migdałami
blanszowanymi;
- polecenia K. Z. współuczestniczenia w spotkaniu wigilijnym w dniu 24 grudnia
2021 r. w miejscu zamieszkania jej rodziców przy ul. [...] w K., a następnie, przez
poczęstowanie ojca - M. S.,
tak spreparowanym wyrobem cukierniczym, bezpośrednio zmierzała do dokonania
czynu zabronionego, nie uświadamiając sobie, że jego dokonanie jest niemożliwe ze
względu na użycie zbyt małej dawki leku weterynaryjnego S., który w tej ilości nie
nadawał się do skutecznego uśpienia pokrzywdzonego, co w efekcie uniemożliwiło
podjęcie dalszych zaplanowanych czynności wykonawczych pozbawienia życia
przez uduszenie śpiącego, a przez to bezbronnego pokrzywdzonego.
W pkt III. art. 263 § 2 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art.
263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k. polegającego
na tym, że w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 13 stycznia 2022 r. w J., K.,
na terenie województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z
góry powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia B. O., w wyniku
motywacji zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez
powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wydając polecenia K. Z., kierowała
wykonaniem przez nią - na pewnym etapie - czynu zabronionego, a także działając
wspólnie i w porozumieniu z K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji
I KK 375/25 5
zaplanowanego z premedytacją czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych
istotnych czynności wykonawczych w postaci:
- zapoznania się w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- polecenia zapoznania się przez K. Z. w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia
25 grudnia 2021 r. do dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- polecenia zabrania przez K. Z. w dniu 13 stycznia 2022 r. przekazanej przez.D. Z.
w biurze jego firmy przy [...] w J., uprzednio przygotowanej przez niego
samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem i z
załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez pozwolenia, a następnie jej
spakowania do plecaka i przetransportowania wspólnie z nią do miejsca
zamieszkania rodziców J. S. przy ul. [...] w K.;
- polecenia K. Z. pozorowania wspólnie z nią, konieczności pozostania na noc w tym
mieszkaniu;
- polecenia K. Z. przekazania jej samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber
7,65 mm z tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, która posiadała bez pozwolenia,
przy użyciu której to ww. broni palnej oddała dwa strzały w kierunku klatki piersiowej
matki B. O., powodując u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci:
- rany wlotowej od strony przedniej klatki piersiowej i powstanie kanału przelotowego
przez ciało pokrzywdzonej, rany wlotowej od strony tylnej klatki piersiowej
pokrzywdzonej i powstanie kanału przelotowego przez ciało pokrzywdzonej z
postrzałem serca i aorty, doprowadzając tym samym do masywnej utraty krwi w
następstwie czego B. O. zmarła.
W pkt IV. z art. 263 § 2 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art.
263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k., polegającego
na tym, że w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 13 stycznia 2022 r. w J., K.,
na terenie województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z
góry powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia M. S., w wyniku
motywacji zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez
powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wydając polecenia K. Z., kierowała
wykonaniem przez nią - na pewnym etapie - czynu zabronionego, a także działając
wspólnie i w porozumieniu z K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji
I KK 375/25 6
zaplanowanego z premedytacją czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych
istotnych czynności wykonawczych w postaci:
- zapoznania się w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- polecenia zapoznania się przez K. Z. w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia
25 grudnia 2021 r. do dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- polecenia zabrania przez K. Z. w dniu 13 stycznia 2022 r. przekazanej przez.D. Z.
w biurze jego firmy przy [...] w J., uprzednio przygotowanej przez niego
samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem i z
załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez pozwolenia, a następnie jej
spakowania do plecaka i przetransportowania wspólnie z nią do miejsca
zamieszkania rodziców J. S. przy ul. [...] w K.;
- polecenia K. Z. pozorowania wspólnie z nią, konieczności pozostania na noc w tym
mieszkaniu;
- polecenia K. Z. przekazania jej samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber
7,65 mm z tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez pozwolenia,
- i następnie po oddaniu dwóch strzałów do matki, poleciła K. Z., działając wspólnie
i w porozumieniu z nią, przejęcie od niej przekazanej samodziałowej broni palnej
model S. nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem z załadowaną amunicją palną, którą
posiadała bez pozwolenia, i oddanie strzałów w kierunku M. S. idącego do rannej i
umierającej żony, w wykonaniu którego to polecenia K. Z. oddała dwa strzały w
kierunku klatki piersiowej przy użyciu przekazanej jej ww. broni palnej, które
spowodowały u pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci:
- rany wlotowej od strony lewej pleców i powstanie kanału przelotowego przez ciało
pokrzywdzonego przez jego serce z wylotem w trzeciej przestrzeni międzyżebrowej
skośnie od tyłu i ku górze i przodowi, doprowadzając tym samym do masywnej utraty
krwi w następstwie czego K. Z. zmarł.
W pkt V. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 §
1 k.k. polegającego na tym, że w okresie od dnia 5 lutego 2022 r. do dnia 20 kwietnia
2022 r. w J., K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, wydając polecenia K. Z., kierowała wykonaniem przez nią - na
pewnym etapie - czynu zabronionego, a także działając wspólnie i w porozumieniu z
I KK 375/25 7
K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z premedytacją
czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności
wykonawczych w postaci:
- polecenia K. Z. dokonania w dniu 5 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z s. w Z.,
za pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e- handlu
[...] z przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail: [...]1 i adresie
korespondencyjnym K., 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych i dokonania płatności za towar w wysokości 34,80 zł i
usługę przesyłki w wysokości 8,99 zł w łącznej wysokości 43,79 zł;
- polecenia K. Z. odebrania dostarczonych zgodnie z zamówieniem z dnia 5 lutego
2022 r. 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy plujki pospolitej, z
paczkomatu firmy kurierskiej w J. w dniu 8 lutego 2022 r. i zaniesienia na kilka dni do
niedaleko znajdującego się biura.D. Z. przy [...] w J., oraz pojenia żywych larw tych
owadów;
- polecenia K. Z. zabrania i dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu do dnia 11 lutego
2022 r. 1000 ml żywych larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K.
w celu zjedzenia przez ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym
mieszkaniu;
- polecenia K. Z. dokonania w dniu 11 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z
siedzibą w Z., za pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na
portalu e-handlu [...] z przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail: [...]1 i
adresie korespondencyjnym K., 20 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw
muchy plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiących
żywe larwy owadów nekrofagicznych i dokonania płatności za ww. towar w wysokości
83,60 zł;
- dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu od dnia 15 lutego 2022 r. 2000 ml żywych
larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K. w celu zjedzenia przez
ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym mieszkaniu,
w wyniku czego swoim zachowaniem zbezcześciła zwłoki B. O..
W pkt VI. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
polegającego na tym, że w okresie od dnia 5 lutego 2022 r. do dnia 20 kwietnia 2022
I KK 375/25 8
r. w J., K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, wydając polecenia K. Z., kierowała wykonaniem przez nią - na
pewnym etapie - czynu zabronionego, a także działając wspólnie i w porozumieniu z
K. Z. w ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z premedytacją
czynu zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności
wykonawczych w postaci:
- polecenia K. Z. dokonania w dniu 5 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z s. w Z.,
za pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e- handlu
[...] z przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail: [...]1 i adresie
korespondencyjnym K., 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w wysokości 34,80 zł i
usługę przesyłki w wysokości 8,99 zł w łącznej wysokości 43,79 zł;
- polecenia K. Z. odebrania dostarczonych zgodnie z zamówieniem z dnia 5 lutego
2022 r. 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy plujki pospolitej, z
paczkomatu firmy kurierskiej w J. w dniu 8 lutego 2022 r. i zaniesienia na kilka dni do
niedaleko znajdującego się biura.D. Z. przy [...] w J., oraz pojenia żywych larw tych
owadów;
- polecenia K. Z. zabrania i dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu do dnia 11 lutego
2022 r. 1000 ml żywych larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K.
w celu zjedzenia przez ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym
mieszkaniu;
- polecenia K. Z. dokonania w dniu 11 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z
siedzibą w Z., za pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na
portalu e-handlu [...] z przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail: [...]1 i
adresie korespondencyjnym K., 20 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw
muchy plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiących
żywe larwy owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w
wysokości 83,60 zł;
- dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu od dnia 15 lutego 2022 r. 2000 ml żywych
larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K. w celu zjedzenia przez
ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym mieszkaniu,
I KK 375/25 9
w wyniku czego swoim zachowaniem zbezcześciła zwłoki M. S..
2. K. Z. :
W pkt VII. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. polegającego na tym,
że w dniu 24 grudnia 2021 r. w B., S., J., K., na terenie województwa [...], działając
w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego bezpośredniego
zamiaru pozbawienia życia B. O., w wyniku motywacji zasługującej na szczególne
potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej przez inną osobę - J. S., działając wspólnie i w porozumieniu oraz w
ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z premedytacją czynu
zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w
postaci:
- nabycia leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę w Przychodni
Weterynaryjnej L. s.c. w B. za kwotę 100 zł za pomocą karty płatniczej [...] przypisanej
do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie przywiezienia ww. leku do
pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- nabycia polewy mlecznej „D.” i migdałów blanszowanych w C. w J., za pomocą karty
płatniczej [...] przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie
przywiezienia ww. polewy do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- współuczestniczenia w zmieszaniu leku weterynaryjnego S. zawierającego
acepromazynę z mleczną polewą na bazie wody;
- udania się wspólnie z J. S. w dniu 24 grudnia 2021 r. do miejsca zamieszkania
rodziców J. S. przy ul. [...] w K. na spotkanie wigilijne i przyniesienia ze sobą ww.
ciasta zawierającego spreparowaną polewę mleczną zmieszaną z lekiem
weterynaryjnym S. zawierającym acepromazynę z migdałami blanszowanymi;
- współuczestniczenia w spotkaniu wigilijnym z J. S. w dniu 24 grudnia 2021 r. w
miejscu zamieszkania jej rodziców przy ul. [...] w K.i przez to wspieranie swoją
obecnością J. S. w realizacji zaplanowanego czynu zabronionego,
podczas którego to spotkania, J. S. poczęstowała matkę B. O. tak spreparowanym
wyrobem cukierniczym, czym bezpośrednio zmierzała do dokonania czynu
zabronionego, nie uświadamiając sobie, że jego dokonanie jest niemożliwe ze
względu na użycie zbyt małej dawki leku weterynaryjnego S., który w tej ilości nie
I KK 375/25 10
nadawał się do skutecznego uśpienia pokrzywdzonej, co w efekcie uniemożliwiło
podjęcie dalszych zaplanowanych czynności wykonawczych pozbawienia życia
przez uduszenie śpiącej, a przez to bezbronnej pokrzywdzonej.
W pkt VIII. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. polegającego na
tym, że w dniu 24 grudnia 2021 r. w B., S., J., K., na terenie województwa [...],
działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego
bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia M. S., w wyniku motywacji zasługującej
na szczególne potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej przez inną osobę - J. S., działając wspólnie i w porozumieniu
oraz w ramach podziału ról i zadań w realizacji zaplanowanego z premedytacją czynu
zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w
postaci:
- nabycia leku weterynaryjnego S. zawierającego acepromazynę w Przychodni
Weterynaryjnej L. s.c. w B. za kwotę 100 zł za pomocą karty płatniczej [...] przypisanej
do jej rachunku bankowego o nr [...] i następnie przywiezienia ww. leku do
pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- nabycia polewy mlecznej „D.” i migdałów blanszowanych w C. w J., za pomocą karty
płatniczej [...] przypisanej do jej rachunku bankowego o nr [...], i następnie
przywiezienia ww. polewy do pomieszczenia biura przy [...] w J.;
- współuczestniczenia w zmieszaniu leku weterynaryjnego S. zawierającego
acepromazynę z mleczną polewą na bazie wody;
- udania się wspólnie z J. S. w dniu 24 grudnia 2021 r. do miejsca zamieszkania
rodziców J. S. przy uL […] w K. na spotkanie wigilijne i przyniesienia ze sobą ww.
ciasta zawierającego spreparowaną polewę mleczną zmieszaną z lekiem
weterynaryjnym S. zawierającym acepromazynę z migdałami blanszowanymi;
- współuczestniczenia w spotkaniu wigilijnym z J. S. w dniu 24 grudnia 2021 r. w
miejscu zamieszkania jej rodziców przy ul. [...] w K. i przez to wspieranie swoją
obecnością J. S. w realizacji zaplanowanego czynu zabronionego,
podczas którego to spotkania, J. S. poczęstowała ojca - M. S. tak spreparowanym
wyrobem cukierniczym, czym bezpośrednio zmierzała do dokonania czynu
zabronionego, nie uświadamiając sobie, że jego dokonanie jest niemożliwe ze
względu na użycie zbyt małej dawki leku weterynaryjnego S., który w tej ilości nie
I KK 375/25 11
nadawał się do skutecznego uśpienia pokrzywdzonego, co w efekcie uniemożliwiło
podjęcie dalszych zaplanowanych czynności wykonawczych pozbawienia życia
przez uduszenie śpiącego, a przez to bezbronnego pokrzywdzonego.
W pkt IX. z art. 263 § 2 k.k. i art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k. polegającego na tym, że w okresie
od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 13 stycznia 2022 r. w J., K., na terenie
województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia B. O., w wyniku motywacji
zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej przez inną osobę - J. S., działając wspólnie i w
porozumieniu oraz w ramach podziału ról i zadań w realizacji czynu zabronionego
poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w postaci:
- zapoznania się w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- zabrania w dniu 13 stycznia 2022 r. przekazanej przez.D. Z. w biurze jego firmy przy
[...] w J., uprzednio przygotowanej przez niego samodziałowej broni palnej model S.
nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, którą posiadała
bez zezwolenia, a następnie jej spakowania do plecaka i przetransportowania
wspólnie z J. S. do miejsca zamieszkania rodziców J. S. przy ul. [...] w K. i
jednocześnie pozorowania wspólnie z J. S. konieczności pozostania na noc w tym
mieszkaniu;
- przekazania J. S. samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber 7,65 mm z
tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez pozwolenia,
przy użyciu której to ww. broni palnej J. S. oddała dwa strzały w kierunku klatki
piersiowej matki B. O., powodując u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci:
- rany wlotowej od strony przedniej klatki piersiowej i powstanie kanału przelotowego
przez ciało pokrzywdzonej, rany wlotowej od strony tylnej klatki piersiowej
pokrzywdzonej i powstanie kanału przelotowego przez ciało pokrzywdzonej z
postrzałem serca i aorty, doprowadzając tym samym do masywnej utraty krwi w
następstwie czego B. O. zmarła.
W pkt X. z art. 263 § 2 k.k. i art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k. polegającego na tym, że w okresie
I KK 375/25 12
od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 13 stycznia 2022 r. w J., K., na terenie
województwa [...], działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia M. S., w wyniku motywacji
zasługującej na szczególne potępienie związanej z działaniem bez powodu i w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej przez inną osobę - J. S., działając wspólnie i w
porozumieniu oraz w ramach podziału ról i zadań w realizacji czynu zabronionego
poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w postaci:
- zapoznania się w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- zabrania w dniu 13 stycznia 2022 r. przekazanej przez.D. Z. w biurze jego firmy przy
[...] w J., uprzednio przygotowanej przez niego samodziałowej broni palnej model S.
nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, którą posiadała
bez zezwolenia, a następnie jej spakowania do plecaka i przetransportowania
wspólnie z J. S. do miejsca zamieszkania rodziców J. S. przy ul. [...] w K. i
jednocześnie pozorowania wspólnie z J. S. konieczności pozostania na noc w tym
mieszkaniu;
- przekazania J. S. samodziałowej broni palnej model S. nr [...] kaliber 7,65 mm z
tłumikiem i z załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez pozwolenia,
a następnie, wykonując polecenie J. S. i działając wspólnie i w porozumieniu z nią,
przejęła od J. S. przekazaną samodziałową broń palną model S. nr [...] kaliber 7,65
mm z tłumikiem z załadowaną amunicją palną, którą posiadała bez zezwolenia, przy
użyciu której oddała dwa strzały w kierunku M. S. idącego do rannej i umierającej
żony, powodując u pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci:
- rany wlotowej od strony lewej pleców i powstanie kanału przelotowego przez ciało
pokrzywdzonego przez jego serce z wylotem w trzeciej przestrzeni międzyżebrowej
skośnie od tyłu i ku górze i przodowi, doprowadzając tym samym do masywnej utraty
krwi, w następstwie czego K. Z. zmarł.
W pkt XI. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. polegającego na tym, że w
okresie od 5 lutego 2022 r. do 13 lutego 2022 r. w J., K., woj. [...], działając w krótkich
odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając wspólnie i w
porozumieniu w ramach podziału ról i zadań w realizacji czynu zabronionego poprzez
wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w postaci:
I KK 375/25 13
- dokonania w dniu 5 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z siedzibą w Z., za
pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e-handlu [...] z
przypisanym numerem telefonu [...], adresie e-mail: [...]1 i adresie
korespondencyjnym K., 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w wysokości 34,80 zł i
usługę przesyłki w wysokości 8,99 zł w łącznej wysokości 43,79 zł;
- odebrania dostarczonych zgodnie z zamówieniem z dnia 5 lutego 2022 r. 10 sztuk
opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy plujki pospolitej, z paczkomatu firmy
kurierskiej w J. w dniu 8 lutego 2022 r. i zaniesienia na kilka dni do niedaleko
znajdującego się biura.D. Z. przy [...] w J., gdzie poiła żywe larwy tych owadów;
- zabrania i dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu do dnia 11 lutego 2022 r. po 1000
ml żywych larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K. w celu
zjedzenia przez ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym
mieszkaniu;
- dokonania w dniu 11 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z siedzibą w Z., za
pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e-handlu [...] z
przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail.[...]1 i adresie
korespondencyjnym K., 20 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w wysokości 83,60zł,
w wyniku czego swoim zachowaniem zbezcześciła zwłoki B. O..
W pkt XII. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. polegającego na tym, że
w okresie od 5 lutego 2022 r. do 13 lutego 2022 r. w J., K., woj. [...], działając w
krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając
wspólnie i w porozumieniu w ramach podziału ról i zadań w realizacji czynu
zabronionego poprzez wykonanie niektórych istotnych czynności wykonawczych w
postaci:
- dokonania w dniu 5 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z siedzibą w Z., za
pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e-handlu [...] z
przypisanym numerem telefonu [...] i adresie e-mail: [...]1, adresie
korespondencyjnym K., 10 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
I KK 375/25 14
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w wysokości 34,80 zł i
usługę przesyłki w wysokości 8,99 zł w łącznej wysokości 43,79 zł;
- odebrania dostarczonych zgodnie z zamówieniem z dnia 5 lutego 2022 r. 10 sztuk
opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy plujki pospolitej, z paczkomatu firmy
kurierskiej w J. w dniu 8 lutego 2022 r. i zaniesienia na kilka dni do niedaleko
znajdującego się biura.D. Z. przy [...] w J., gdzie poiła żywe larwy tych owadów;
- zabrania i dostarczenia w bliżej nieustalonym dniu do dnia 11 lutego 2022 r. po 1000
ml żywych larw muchy plujki pospolitej do mieszkania przy ul. [...] w K. w celu
zjedzenia przez ww. owady tkanek miękkich zwłok znajdujących się w tym
mieszkaniu;
- dokonania w dniu 11 lutego 2022 r. zamówienia w firmie G. z siedzibą w Z., za
pośrednictwem konta użytkownika o nr ID [...] o nazwie M. na portalu e-handlu [...] z
przypisanym numerem telefonu [...], adresie e-mail: [...]1 i adresie
korespondencyjnym K., 20 sztuk opakowań po 100 ml każde, żywych larw muchy
plujki pospolitej, występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiące żywe larwy
owadów nekrofagicznych, i dokonania płatności za ww. towar w wysokości 83,60 zł,
w wyniku czego swoim zachowaniem zbezcześciła zwłoki M. S..
3. D. Z.:
W pkt XIII. z art. 263 § 2 k.k. i art. 18 § 3 kk w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art.
263 § 2 k.k. i art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1
k.k. polegającego na tym, że w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 5 maja
2022 r. w K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru oraz działając w bezpośrednim zamiarze, aby J. S. i K. Z.,
dokonały zaplanowanego pozbawienia życia B. O., przy użyciu broni palnej, ułatwił
J. S. i K. Z. popełnienie czynu zabronionego w ten sposób, że:
- nabył instrukcję obsługi broni model S.;
- zapoznał J. S. w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
I KK 375/25 15
- przyniósł w dniu 13 stycznia 2022 r. do swojego pomieszczenia biurowego przy [...]
w J., uprzednio przygotowaną przez niego samodziałową broń palną model S. nr [...]
kaliber 7,65 mm z tłumikiem;
- w uzgodnieniu z J. S., załadował samodziałową broń palną model S. nr [...] kaliber
7,65 mm z tłumikiem, amunicją palną w ilości 4 naboi kaliber 7,65 mm;
- przekazał - w uzgodnieniu z J. S. - załadowaną samodziałową broń palną model S.
nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem, amunicją palną w ilości 4 naboi kaliber 7,65 mm,
K. Z., nie posiadającej pozwolenia na jej posiadanie, w celu ukrycia w plecaku i
przeniesienia jej do mieszkania rodziców J. S. w K. w celu użycia przez J. S. do
zabójstwa matki B. O., w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie
związanej z działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez
J. S.;
- w dniu 14 stycznia 2022 r. po dokonaniu zabójstwa B. O., broń palną model S. nr
[...] kaliber 7,65 mm przyjął z powrotem, bez posiadania pozwolenia, którą zapakował
do czarnego worka i umieścił wraz z amunicją w torbie po laptopie i ukrył pod
samochodem marki F. o nr rej. [...] zaparkowanym w zamkniętym garażu typu blaszak
na terenie nieruchomości przy ul. [...] w K., zacierając tym samym ślady przestępstwa
poprzez usunięcie narzędzi służących do zabójstwa B. O., czym utrudnił
postępowanie karne pomagając J. S. i K. Z. uniknąć odpowiedzialności karnej.
W pkt XIV. z art. 263 § 2 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i
art. 263 § 2 k.k. i art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 §
1 k.k. polegającego na tym, że w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do dnia 5 maja
2022 r. w K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru oraz działając w bezpośrednim zamiarze, aby J. S. i K. Z.,
dokonały zaplanowanego pozbawienia życia M. S., przy użyciu broni palnej, ułatwił
J. S. i K. Z. popełnienie czynu zabronionego w ten sposób, że:
- nabył instrukcję obsługi broni model S.;
- zapoznał J. S. w bliżej nieustalonym dniu w okresie od dnia 25 grudnia 2021 r. do
dnia 12 stycznia 2022 r. z obsługą techniczną broni model S.;
- przyniósł w dniu 13 stycznia 2022 r. do swojego pomieszczenia biurowego przy [...]
w J., uprzednio przygotowaną przez niego samodziałową broń palną model S. nr [...]
kaliber 7,65 mm z tłumikiem;
I KK 375/25 16
- w uzgodnieniu z J. S., załadował samodziałową broń palną model S. nr [...] kaliber
7,65 mm z tłumikiem, amunicją palną w ilości 4 naboi kaliber 7,65 mm;
- przekazał - w uzgodnieniu z J. S. - załadowaną samodziałową broń palną model S.
nr [...] kaliber 7,65 mm z tłumikiem, amunicją palną w ilości 4 naboi kaliber 7,65 mm,
K. Z., nie posiadającej pozwolenia na jej posiadanie, w celu ukrycia w plecaku i
przeniesienia jej do mieszkania rodziców J. S. w K. w celu użycia przez J. S. do
zabójstwa ojca M. S., w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie
związanej z działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez
J. S.;
- w dniu 14 stycznia 2022 r. po dokonaniu zabójstwa M. S., broń palną model S. nr
[...] kaliber 7,65 mm przyjął z powrotem, bez posiadania pozwolenia, którą zapakował
do czarnego worka i umieścił wraz z amunicją w torbie po laptopie i ukrył pod
samochodem marki F. o nr rej. [...] zaparkowanym w zamkniętym garażu typu blaszak
na terenie nieruchomości przy ul. [...] w K., zacierając tym samym ślady przestępstwa
poprzez usunięcie narzędzi służących do zabójstwa M. S., czym utrudnił
postępowanie karne pomagając J. S. i K. Z. uniknąć odpowiedzialności karnej.
W pkt XV. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
polegającego na tym, że w okresie od dnia 5 lutego 2022 r. do dnia 20 kwietnia 2022
r. w J. i w K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego w zamiaru, aby J. S. i K. Z., dokonały czynu zabronionego, swoim
zachowaniem ułatwił jego popełnienie w postaci zbezczeszczenia zwłok B. O. w ten
sposób, że: posiadając wędkarską wiedzę o żerowaniu zwierząt, udzielił rad
związanych z możliwością nabycia żywych larw muchy plujki pospolitej,
występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiącą żywe larwy owadów
nekrofagicznych i ich pojeniu do czasu uzyskania końcowego etapu rozwoju
larwalnego i dopiero w tym stadium złożenia w mieszkaniu rodziców J. S. w K., gdzie
znajdowały się zwłoki B. O.;
- udostępnił J. S. i K. Z. w okresie od dnia 8 lutego 2022 r. do dnia 14 lutego 2022 r.,
na okres kilku bliżej nieustalonych dni, pomieszczenie swojego biura przy [...] w J.,
w celu pojenia żywych larw tych owadów, do czasu uzyskania końcowego etapu
rozwoju larwalnego i dopiero w tym stadium złożenia ich w mieszkaniu rodziców J.
S. w K., gdzie znajdowały się zwłoki B. O. w celu zjedzenia jej tkanek miękkich,
I KK 375/25 17
w wyniku czego pomógł J. S. i K. Z. w dokonaniu zbeszczeszczania zwłok B. O. w
okresie od bliżej nieustalonego dnia pomiędzy 8 lutego 2022 r. a 11 lutego 2022 r. do
dnia 20 kwietnia 2022 r.
W pkt XVI. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
polegającego na tym, że w okresie od dnia 5 lutego 2022 r. do dnia 20 kwietnia
2022 r. w J. i w K., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego w zamiaru, aby J. S. i K. Z., dokonały czynu zabronionego, swoim
zachowaniem ułatwił jego popełnienie w postaci zbezczeszczenia zwłok M. S. w ten
sposób, że: posiadając wędkarską wiedzę o żerowaniu zwierząt, udzielił rad
związanych z możliwością nabycia żywych larw muchy plujki pospolitej,
występujących pod nazwą handlową „B.”, stanowiącą żywe larwy owadów
nekrofagicznych i ich pojeniu do czasu uzyskania końcowego etapu rozwoju
larwalnego i dopiero w tym stadium złożenia w mieszkaniu rodziców J. S. w K., gdzie
znajdowały się zwłoki M. S.;
- udostępnił J. S. i K. Z. w okresie od dnia 8 lutego 2022 r. do dnia 14 lutego 2022 r.
na okres kilku bliżej nieustalonych dni, pomieszczenie swojego biura przy [...] w J.,
w celu pojenia żywych larw tych owadów, do czasu uzyskania końcowego etapu
rozwoju larwalnego i dopiero w tym stadium złożenia ich w mieszkaniu rodziców J.
S. w K., gdzie znajdowały się zwłoki M. S., w celu zjedzenia jego tkanek miękkich -
w wyniku czego pomógł J. S. i K. Z. w dokonaniu zbeszczeszczania zwłok M. S. w
okresie od bliżej nieustalonego dnia pomiędzy 8 lutego 2022 r. a 11 lutego 2022 r. do
dnia 20 kwietnia 2022 r.
W pkt XVII. z art. 263 § 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 21 kwietnia
2022 r. w K., woj. [...] posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci
pistoletu gazowego C. kaL 9mm P. nr [...] produkcji niemieckiej wraz z magazynkiem
i amunicją B. cal. 9 mm P., oraz amunicję w postaci 131 sztuk nabojów pistoletowych
kal. 7. 65 mm B., 10 sztuk amunicji P. 9 mm, oraz 2 sztuki amunicji 7,65 mm S..
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2024 r., w sprawie III
K 40/23, na podstawie art. 4 § 1 k.k. stosując przepisy Kodeksu karnego
obowiązujące do dnia 1 października 2023 r., orzekł w następujący sposób:
I KK 375/25 18
I. oskarżoną J. S. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w
pkt I i III części wstępnej wyroku, z tym iż przyjął, że zarzucanych jej czynów
dopuściła się działając w krótkich okresach czasu, w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru i zakwalifikował je z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 §
2 pkt 3 k.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w
zw. z art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3
k.k. wymierzył jej karę dożywotniego pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej J. S.
środek karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
III. na podstawie art. 47 § 1 k.k. orzekł od oskarżonej J. S. na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej nawiązkę w wysokości 20
000 zł;
IV. oskarżoną J. S. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w
pkt II i IV części wstępnej wyroku, z tym, iż przyjął, że zarzucanych jej czynów
dopuściła się działając w krótkich okresach czasu, w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru i przyjął kwalifikację z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148
§ 2 pkt 3 k.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw.
z art. 11 § 3 k.k. wymierzył jej karę dożywotniego pozbawienia wolności;
V. na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej J. S.
środek karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
VI. na podstawie art. 47 § 1 k.k. orzekł od oskarżonej J. S. na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej nawiązkę w wysokości 20
000 zł;
VII. oskarżoną J. S. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych
w punktach V i VI części wstępnej wyroku, to jest przestępstw z art. 18 § 1 k.k. w zw.
z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 262 § 1 k.k.
wymierzył jej kary po 1 roku pozbawienia wolności;
VIII. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 88 k.k. orzeczone wobec oskarżonej J. S. w
punktach I, IV i VII wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył karę
łączną dożywotniego pozbawienia wolności;
I KK 375/25 19
IX. na podstawie art. 90 § 2 k.k. orzeczone wobec oskarżonej J. S. w punktach II i V
wyroku środki karne połączył i określił łączny środek karny w postaci pozbawienia
praw publicznych określając czas jego trwania na okres 10 lat;
X. na podstawie art. 77 § 2 k.k. określił, że oskarżona J. S. może skorzystać z
warunkowego przedterminowego zwolnienia po odbyciu co najmniej 30 lat kary
łącznej pozbawienia wolności;
XI. oskarżoną K. Z. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych w
pkt VII i IX części wstępnej wyroku, z tym, iż przyjął, że zarzucanych jej czynów
dopuściła się działając w krótkich okresach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, przyjął kwalifikację z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. oraz z art.
148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12
§ 1 k.k. - i za to na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy
zastosowaniu art. 60 § 1, 3 i 6 pkt 2 k.k. wymierzył jej karę 7 lat pozbawienia wolności;
XII. na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec K. Z. środek
karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
XIII. oskarżoną K. Z. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych
w pkt VIII i X części wstępnej wyroku, z tym, iż przyjął, że zarzucanych jej czynów
dopuściła się działając w krótkich okresach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru i zakwalifikował je z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. oraz z art.
148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - i
za to na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu
art. 60 § 1,3 i 6 pkt 2 k.k. wymierzył jej karę 10 lat pozbawienia wolności;
XIV. na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej K. Z.
środek karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
XV. oskarżoną K. Z. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów opisanych
w punktach XI i XII części wstępnej wyroku, to jest przestępstw z art. 262 § 1 k.k. w
zw. z art. 12 § 1 k.k. - i stosując przepis art. 61 § 1 k.k. odstąpił od wymierzenia kar
za te czyny;
XVI. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonej K. Z.
w punktach XI i XIII wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył karę
łączną 12 lat pozbawienia wolności;
I KK 375/25 20
XVII. na podstawie art. 90 § 2 k.k. orzeczone wobec oskarżonej K. Z. w punktach XII
i XIV wyroku środki karne połączył i określił łączny środek karny w postaci
pozbawienia praw publicznych określając czas jego trwania na okres 10 lat;
XVIII. oskarżonego.D. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów
opisanych w punktach XIII oraz XIV części wstępnej wyroku, z tym iż przyjął, że
oskarżony pomógł J. S. oraz K. Z. w popełnieniu zarzucanych im zbrodni oraz z ich
opisów eliminuje zapis „zacierając tym samym ślady przestępstwa poprzez usunięcie
narzędzi służących do zabójstwa B. O., czym utrudnił postępowanie karne
pomagając J. S. i K. Z. uniknąć odpowiedzialności karnej” i zakwalifikował zarzucane
mu czyny z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w
zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu kary po 14 lat
pozbawienia wolności;
XIX. na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonego.D. Z. środki karne w postaci pozbawienia praw publicznych na okres
po 8 lat;
XX. oskarżonego.D. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów
opisanych w punktach XV oraz XVI części wstępnej wyroku, z tym, iż przyjął, że
oskarżony pomógł J. S. oraz K. Z. w popełnieniu zarzucanych im występków i
zakwalifikował zarzucane mu czyny z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. wymierzył
mu kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności;
XXI. oskarżonego.D. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu
opisanego w punkcie XVII części wstępnej wyroku, to jest czynu z art. 263 § 2 k.k. -
i za to na podstawie art. 263 § 2 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;
XXII. na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa broni
w postaci pistoletu gazowego C. kal 9mm P. nr [...] produkcji niemieckiej wraz z
magazynkiem i amunicją B. cal. 9 mm P., oraz amunicję w postaci 131 sztuk nabojów
pistoletowych kal. 7. 65 mm B., 10 sztuk amunicji P. 9 mm, oraz 2 sztuki amunicji
7,65 mm S.;
I KK 375/25 21
XXIII. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego.D.
Z. w punktach XVIII, XX, XXI wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył
karę łączną 15 lat pozbawienia wolności.
Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońcy wszystkich oskarżonych oraz na
niekorzyść oskarżonych prokurator, który zaskarżył wyrok w zakresie:
• punktu IX sentencji wyroku, na niekorzyść oskarżonej J. S.;
• punktu XVII sentencji wyroku, na niekorzyść oskarżonej K. Z.;
• punktów: XVIII, XXI, XXIII sentencji wyroku, na niekorzyść oskarżonego D. Z..
Po rozpoznaniu wniesionych apelacji, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem
z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 68/25, orzekł w następujący sposób:
I. zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do J. S. w ten sposób, że:
1. przyjął, że zachowania przypisane oskarżonej w punktach I i IV części
rozstrzygającej stanowią jeden czyn zabroniony, z opisu którego wyeliminował
ustalenie o działaniu bez powodu i zakwalifikował ten czyn jako przestępstwo z art.
18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 k.k. oraz art. 148 §
2 pkt 3 i § 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. - i za to, na
podstawie art. 148 § 2 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył jej karę
dożywotniego pozbawienia wolności stwierdzając, że utraciła moc kara łączna
pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie VIII oraz związane z tym
orzeczenia o środkach karnych i kompensacyjnych zawarte w punktach II, III, V, VI,
IX, X oraz orzeczenie z punktu XXIV o zaliczeniu na poczet kary łącznej pozbawienia
wolności okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie;
2. uniewinnił oskarżoną od czynu przypisanego w punkcie VII, tj. przestępstwa z
art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i określił, że koszty
procesu w tej części ponosi Skarb Państwa;
II. zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do K. Z. w ten sposób, że:
1. przyjął, iż zachowania przypisane oskarżonej w punktach XI i XIII części
rozstrzygającej stanowią jeden czyn zabroniony, z opisu którego wyeliminował
ustalenie o działaniu bez powodu i zakwalifikował ten czyn jako przestępstwo z art.
13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 k.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 k.k. i art.
263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. - i za to, na podstawie art. 148 §
I KK 375/25 22
2 pkt 3 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 1, 3 i 6 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.
wymierzył jej karę 11 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności stwierdzając, że utraciła
moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie XVI oraz
związane z tym orzeczenia o środkach karnych zawarte w punktach XII, XIV, XVII
oraz orzeczenie z punktu XXIV o zaliczeniu na poczet kary łącznej pozbawienia
wolności okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie;
2. uniewinnił oskarżoną od czynu przypisanego w punkcie XV, tj. przestępstwa z
art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i określił, że koszty procesu w tej części ponosi
Skarb Państwa;
III. zmienił zaskarżony wyrok wobec.D. Z. w ten sposób, że:
1. przyjął, iż zachowania przypisane oskarżonemu w punkcie XVIII stanowią jeden
czyn, z opisu którego wyeliminował ustalenie o działaniu z motywacji zasługującej na
szczególne potępienie i czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo z art. 18 § 3 k.k.
w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. - za co, na podstawie
art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 13
lat pozbawienia wolności stwierdzając, że utraciła moc kara łączna pozbawienia
wolności wymierzona w punkcie XXIII oraz związane z tym orzeczenie o środku
karnym z punktu XIX i orzeczenie z punktu XXIV o zaliczeniu na poczet kary łącznej
pozbawienia wolności okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie;
IV. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do J.
S., K. Z. i D. Z.;
V. na podstawie art. 40 § 1 i 2 pkt 1 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec J. S. środek
karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
VI. na podstawie art. 40 § 1 i 2 pkt 1 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec K. Z. środek
karny w postaci pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat;
VII. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86§ 1 k.k. połączył kary pozbawienia
wolności orzeczone wobec.D. Z. w punkcie XXI zaskarżonego wyroku oraz w
niniejszym wyroku i wymierzył mu karę łączną 13 lat i 6 miesięcy pozbawienia
wolności;
VIII. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar i kary łącznej zaliczył
oskarżonym stosowne okresy ich rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.
I KK 375/25 23
Kasacje od wyroku Sądu odwoławczego zostały wniesione przez Prokuratora
Prokuratury Krajowej oraz obrońców skazanych J. S. i D. Z..
Prokurator zaskarżył ten wyrok w całości na niekorzyść J. S., K. Z. i.D. Z. i na
podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., art. 523 § 1, § 3 i § 4 pkt 1
k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i § 2 k.p.k. zarzucił:
„I/ rażące naruszenie prawa przejawiające się w rażącej obrazie przepisów
postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, w wyniku braku
rozstrzygnięć, stanowiących uchybienia skutkujące postaniem bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k., w części
dotyczącej punktów I, II, III, IV, V, VII, a mianowicie:
1/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.p.k., art. 118 § 1 K.p.k., art. 427 § 1 i 2 K.p.k., art.
424 § 1 i § 2 K.p.k., art. 434 § 1 pkt 1) i § 2 K.p.k. art. 435 K.p.k., art. 437§ 1 i § 2
K.p.k., art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k., art., 436 K.p.k. (a contrario), art. 455 K.p.k. (a
contrario), art. 458 K.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 4) i pkt 5) i § 2 pkt 1) i pkt 2) K.p.k.,
polegające na tym, że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu
pierwszej instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym i pominięciu dokonania rozstrzygnięcia oraz rażącym orzeczeniu o
utracie mocy rozstrzygnięć, skutkujących tym, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia
powoduje unicestwienie drugiego, prowadzących do rażącej sprzeczności logicznej
pomiędzy rozstrzygnięciami, które powodują przeciwstawne konsekwencje prawne
związane z karalnością skazanej J. S., gdyż Sąd ad quem dokonał wadliwej kontroli
wyroku Sądu a quo w zakresie szerszym niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym, w następstwie czego wadliwie pominął w orzeczonej zmianie w
p.punkcie I.2 wyroku rozstrzygnięcie co do jednego z dwóch przypisanych
przestępstw znieważenia zwłok B. O. lub M. S., popełnionych na szkodę różnych
pokrzywdzonych, każdorazowo zakwalifikowanych przez Sąd pierwszej instancji jako
przestępstw z art. 18 § 1 K.k. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., za które
wymierzył skazanej J. S. indywidualne kary, po 1 roku pozbawienia wolności,
skutkujące powstaniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art.
439 § 1 pkt 7) K.p.k. przez wewnętrznie sprzeczne rozstrzygnięcia, bowiem nie
orzeczono, w zakresie którego z tych dwóch przestępstw zapadło rozstrzygnięcie
uniewinniające, a wobec którego utrzymujące w mocy skazanie, w wyniku czego
I KK 375/25 24
doszło do rażącego uchybienia polegającego w istocie na braku rozstrzygnięcia co
do istoty odpowiedzialności karnej za jeden z dwóch czynów zabronionych
przypisanych skazanej J. S., w wyniku czego zaistniały skrajnie sprzeczne dwa
rozstrzygnięcia w treści sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia
23 kwietnia 2025 r. sygn. akt II AKa 68/25 przez orzeczenie w p.punkcie I.2. o
uniewinnieniu J. S. od popełnienia jednego z dwóch czynów zabronionych, będących
przedmiotem postępowania karnego, przypisanych w punkcie VII części
rozstrzygającej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy, a
rozstrzygnięciem zawartym w punkcie IV wyroku Sądu Odwoławczego o utrzymaniu
w mocy zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie w stosunku do J. S., i nie
zostało rozstrzygnięte wobec którego przestępstwa przypisanego skazanej J. S.
wystąpiła prawomocność skazania, co miało wpływ na treść wydanego wyroku przez
Sąd ad quem i również miało znaczenie dla wykonania sprzężonych w powyższych
wyrokach rodzajach rozstrzygnięć różnych Sądów związanych z przedmiotem
prawomocnego skazania za przestępstwa oraz następczego:
a/ rażącego stwierdzenia, w wyniku wadliwego orzeczenia o zmianach w p.pkt.I.1
orzeczenia Sądu ad quem, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności
wymierzona oskarżonej w punkcie VIII oraz związane z tym orzeczenia o środkach
karnych i kompensacyjnych zawarte w punktach II, III, V, VI, IX, X, w sytuacji gdy
brak było podstaw we wskazanych przepisach prawa materialnego do wydania takiej
treści rozstrzygnięcia zmieniającego i nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa
materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych i kompensacyjnych, oraz
brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy wskazanego
w punkcie V wyroku o skróceniu okresu pozbawienia praw publicznych z 10 do 8 lat;
b/ rażącego odstąpienia - na podstawie art. 77 § 2 K.k. - od określenia wyznaczenia
surowszego ograniczenia do skorzystania przez skazaną J. S. z warunkowego
zwolnienia po odbyciu co najmniej 30 lat kary łącznej pozbawienia wolności;
c/ rażącego odstąpienia od wydania orzeczenia o łączeniu kar pozbawienia wolności
- w trybie art. 85 § 1 K.k. i art. 86 § 1 K.k.- orzeczonych na mocy punktu I.1. i IV
wyroku Sądu ad quem w zw. z punktem VII części rozstrzygającej wyroku Sądu a
quo łącznej kary pozbawienia wolności J. S.;
I KK 375/25 25
a wskazane uchybienia mają wpływ na zakres wprowadzenia wykonania kar
pozbawienia wolności w postępowaniu przed Krajowym Rejestrem Karnym w
odniesieniu do gromadzonych i przetwarzanych danych o J. S., jako osobie
prawomocnie skazanej m.in. za przestępstwo z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262 § 2
K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. oraz na możliwość odnotowywania w karcie rejestracyjnej
i zawiadomieniach dotyczących skazanej, faktu uprawomocnienia się orzeczenia o
karalności sądowej skazanej J. S., daty i miejsca popełnienia czynów zabronionych
będących przedmiotem postępowania i ich kwalifikacji prawnej przyjętej w
orzeczeniu oraz sporządzania zawiadomień: o skazaniu, o wykonaniu kar
pozbawienia wolności, o zatarciu skazania oraz wydawania zaświadczeń z zakresu
informacji uzyskiwanych z Krajowego Rejestru Karnego o skazanej J. S.;
2/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.p.k., art. 118 § 1 K.p.k., art. 427 § 1 i 2 K.p.k., art.
424 § 1 i § 2 K.p.k., art. 434 § 1 pkt 1) i § 2 K.p.k. art. 435 K.p.k., art. 437§ 1 i § 2
K.p.k., art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k., art., 436 K.p.k. (a contrario), art. 455 K.p.k. (a
contrario), art. 458 K.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 4) i pkt 5) i § 2 pkt 1) i pkt 2) K.p.k.,
polegające na tym, że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu
pierwszej instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym i pominięciu dokonania rozstrzygnięcia oraz rażącym orzeczeniu o
utracie mocy rozstrzygnięć, skutkujących tym, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia
powoduje unicestwienie drugiego, prowadzących do rażącej sprzeczności logicznej
pomiędzy rozstrzygnięciami, które powodują przeciwstawne konsekwencje prawne
związane z karalnością skazanej K. Z., gdyż Sąd ad quem dokonał wadliwej kontroli
wyroku Sądu a quo w zakresie szerszym niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym, w następstwie czego wadliwe pominął w orzeczonej zmianie w
p.punkcie II.2. wyroku rozstrzygnięcie co do jednego z dwóch przypisanych
przestępstw znieważenia zwłok B. O. lub M. S., popełnionych na szkodę różnych
pokrzywdzonych, każdorazowo zakwalifikowanych przez Sąd pierwszej instancji jako
przestępstw z art. 18 § 1 K.k. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., za które
odstąpił od wymierzenia kary skazanej K. Z., skutkujące powstaniem bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k. przez wewnętrznie
sprzeczne rozstrzygnięcia, bowiem nie orzeczono, w zakresie którego z tych dwóch
przestępstw zapadło rozstrzygnięcie uniewinniające, a wobec którego utrzymujące w
I KK 375/25 26
mocy skazanie, w wyniku czego doszło do rażącego uchybienia polegającego w
istocie na braku rozstrzygnięcia co do istoty odpowiedzialności karnej za jeden z
dwóch czynów zabronionych przypisanych skazanej K. Z., w wyniku czego zaistniały
skrajnie sprzeczne dwa rozstrzygnięcia w treści sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt II AKa 68/25 przez orzeczenie w
p.punkcie II.2. o uniewinnieniu K. Z. od popełnienia jednego z dwóch czynów
zabronionych, będących przedmiotem postępowania karnego, przypisanych w
punkcie XV części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w
Świdnicy, a rozstrzygnięciem zawartym w punkcie IV wyroku Sądu Odwoławczego o
utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie w stosunku do K.
Z., i nie zostało rozstrzygnięte wobec którego przestępstwa przypisanego skazanej
K. Z. wystąpiła prawomocność skazania, co miało wpływ na treść wydanego wyroku
przez Sąd ad quem i również miało znaczenie dla wykonania sprzężonych w
powyższych wyrokach rodzajach rozstrzygnięć różnych Sądów związanych z
przedmiotem prawomocnego skazania za przestępstwa oraz następczego:
a/ rażącego stwierdzenia, w wyniku wadliwego orzeczenia o zmianach w p.pkt II1.
orzeczenia Sądu ad quem, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności
wymierzona oskarżonej w punkcie XVI oraz związane z tym orzeczenia o środkach
karnych zawarte w punktach XII, XIII, XVII, w sytuacji gdy brak było podstaw we
wskazanych przepisach prawa materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia
zmieniającego i następczo, nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa
materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych;
a wskazane uchybienia mają wpływ na prawidłowe wprowadzenie wykonania kar
pozbawienia wolności w postępowaniu przed Krajowym Rejestrem Karnym w
odniesieniu do gromadzonych i przetwarzanych danych o K. Z., jako osobie
prawomocnie skazanej m.in. za przestępstwo z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1
K.k. oraz na możliwość odnotowywania w karcie rejestracyjnej i zawiadomieniach
dotyczących skazanej, faktu uprawomocnienia się orzeczenia o karalności sądowej
skazanej K. Z., daty i miejsca popełnienia czynów zabronionych będących
przedmiotem postępowania i ich kwalifikacji prawnej przyjętej w orzeczeniu oraz
sporządzania zawiadomień: o skazaniu, o wykonaniu kar pozbawienia wolności, o
I KK 375/25 27
zatarciu skazania oraz wydawania zaświadczeń z zakresu informacji uzyskiwanych
z Krajowego Rejestru Karnego o skazanej K. Z.;
3/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.p.k., art. 118 § 1 K.p.k., art. 427 § 1 i 2 K.p.k., art.
424 § 1 i § 2 K.p.k., art. 434 § 1 pkt 1) i § 2 K.p.k. art. 435 K.p.k., art. 437§ 1 i § 2
K.p.k., art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k., art., 436 K.p.k. (a contrario), art. 455 K.p.k. (a
contrario), art. 458 K.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 4) i pkt 5) i § 2 pkt 1) i pkt 2) K.p.k.,
polegające na tym, Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu
pierwszej instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym i pominięciu dokonania rozstrzygnięcia oraz orzeczeniu o utracie
mocy rozstrzygnięć, skutkujących tym, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia
powoduje unicestwienie drugiego, prowadzących do sprzeczności logicznej
pomiędzy rozstrzygnięciami, które powodują przeciwstawne konsekwencje prawne
związane z karalnością skazanego.D. Z. pomiędzy sentencją wyroku Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt II AKa 68/25 a
pisemnym uzasadnieniem motywów wydanego wyroku, i wykonaniem orzeczonej
kary pozbawienia wolności, tak, że wykonanie jednego rozstrzygnięcia powoduje
unicestwienie jego uzasadnienia, prowadząc do sprzeczności logicznej pomiędzy
rozstrzygnięciem zawartymi w punkcie IV wyroku Sądu Odwoławczego dotyczącym
skazanego.D. Z. utrzymującego w mocy w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok a
pisemną treścią uzasadnienia motywów wydanego wyroku Sądu Odwoławczego
wskazujących, że apelacja.D. Z. jest zasadna w zakresie, w jakim kwestionuje
przypisanie mu przestępstwa z art. 262 § 1 K.k., polegającego na udzieleniu pomocy
J. S. i K. Z. do znieważenia zwłok B. O. oraz M. S., podczas gdy w tym zakresie Sąd
Odwoławczy nie orzekł reformatoryjnie, a Sąd a quo w punkcie XX w części
rozstrzygającej orzekł o skazaniu.D. Z. za popełnienie przypisanych dwóch czynów
zabronionych zakwalifikowanych jako przestępstwa art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 262
§ 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. na kary, po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
a istniejąca rażąca sprzeczność sprzężonej treści sentencji orzeczenia dotycząca
tego samego oskarżonego i tych samych czynów zabronionych, z jego
uzasadnieniem powodują przeciwne konsekwencje prawne prowadzące do rażącej
sprzeczności logicznej, bowiem w punkcie VII wyroku Sąd Odwoławczy łączył kary
pozbawienia wolności orzeczone w punkcie XXI zaskarżonego wyroku, pomijając
I KK 375/25 28
kary, po 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczone w punkcie XX zaskarżonego
wyroku Sądu a quo, co uniemożliwia jego wykonanie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt
7) K.p.k., bowiem pisemne uzasadnienie motywów wyroku nie wskazuje na rodzaj
dokonanego rozstrzygnięcia samej apelacji skazanego i wskazania podstaw
prawnych wydanego wyroku w tym zakresie, a tym samym uzasadnienie i sentencja
wyroku są wewnętrznie niespójne (sprzeczne co do istoty rozstrzygnięcia), z
punktem IV rozstrzygnięcia Sądu ad quem o utrzymaniu w mocy w pozostałym
zakresie zaskarżonego wyroku w stosunku do skazanego D. Z., ale również z
punktem XX zaskarżonego wyroku Sądu a quo, co miało znaczenie dla wykonania
sprzężonych w powyższym wyroku rodzajem rozstrzygnięcia różnych Sądów i z
przedmiotem prawomocnego skazania za przestępstwa oraz następczego:
a/ rażącego stwierdzenia, w wyniku rażąco wadliwego orzeczenia o zmianach w pkt
III orzeczenia Sądu ad quem, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności
wymierzona oskarżonemu w punkcie XXIII oraz związane z tym orzeczenia o środku
karnym z punktu XIX, w sytuacji gdy brak było podstaw we wskazanych przepisach
prawa materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia zmieniającego i
następczo, nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa materialnego do utraty mocy
kary łącznej, środków karnych, oraz brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia
przez Sąd Odwoławczy wskazanych w punkcie VII wyroku;
b/ rażącego odstąpienie od łączenia wszystkich kar pozbawienia wolności - w trybie
art. 85 § 1 K.k. i art. 86 § 1 K.k.- orzeczonych na mocy punktu III i IV wyroku Sądu
ad quem w związku z punktem XVIII części rozstrzygającej wyroku Sądu a guo i
wymierzenia skazanemu D. Z. za wszystkie przypisane przestępstwa łącznej kary 25
lat pozbawienia wolności;
a wskazane uchybienia mają wpływ na prawidłowe wprowadzenie wykonania kar
pozbawienia wolności w postępowaniu przed Krajowym Rejestrem Karnym w
odniesieniu do gromadzonych i przetwarzanych danych o D. Z., jako osobie
prawomocnie skazanej m.in. za przestępstwo z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 262 § 2
K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k oraz na możliwość odnotowywania w karcie rejestracyjnej
i zawiadomieniach dotyczących skazanej, faktu uprawomocnienia się orzeczenia o
karalności sądowej skazanego D. Z., daty i miejsca popełnienia czynów
zabronionych będących przedmiotem postępowania i ich kwalifikacji prawnej
I KK 375/25 29
przyjętej w orzeczeniu oraz sporządzania zawiadomień: o skazaniu, o wykonaniu kar
pozbawienia wolności, o zatarciu skazania oraz wydawania zaświadczeń z zakresu
informacji uzyskiwanych z Krajowego Rejestru Karnego o skazanym D. Z.;
II/ rażące naruszenie prawa przejawiające się w rażącej obrazie przepisów
postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 K.p.k. w zw. z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 §
2 pkt 3) i § 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k., polegające
na tym, Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji
w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i w
następstwie błędnej subsumcji do uprzednio prawidłowo poczynionych ustaleń
faktycznych pod wskazane normy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji
prawnej czynów zabronionych przypisanych oskarżonej J. S. w p.punkcie I.1. wyroku
Sądu Odwoławczego i dokonania błędnego wnioskowania, że dwa lub więcej
zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, polegających na usiłowaniu dokonania kwalifikowanego zabójstwa i
dokonaniu kwalifikowanego zabójstwa przez zastrzelenie dwóch osób, w wyniku
realizacji różnych czynności wykonawczych stanowi znamię popełnienia jednego
czynu zabronionego przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k., w sytuacji gdy przedmiotem
zamachu były dobra osobiste dwóch osób, tj. B. O. oraz M. S. (art.23 K.c.) i nie
zachodziła tożsamość osoby pokrzywdzonej, a faktycznie zachodził realny zbieg tych
dwóch przestępstw, przy czym fizykalnie zostały wyodrębnione czynności
wykonawcze polegające na działaniu sprawcy kierowniczego J. S., która osobiście
oddała dwa pojedyncze strzały do B. O. w kuchni mieszkania, skutkujące
dokonaniem kwalifikowanego zabójstwem tej pokrzywdzonej oraz wyodrębniono
czynności wykonawcze polegające na działaniu współsprawcy K. Z. (młodocianej),
która oddała dwa pojedyncze strzały do M. S. w holu tego samego mieszkania,
skutkujące dokonaniem kwalifikowanego zabójstwa wskazanego pokrzywdzonego, i
pomimo tych niekwestionowanych okoliczności faktycznych, Sąd ad quem zmienił
zaskarżony wyrok w stosunku do J. S. w ten sposób, że przyjął, że zachowania
przypisane oskarżonej J. S. w punkcie I i IV wyroku części rozstrzygającej wyroku
Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024 roku, sygn. III K 40/23,
I KK 375/25 30
stanowią jeden czyn zabroniony, który należało zakwalifikować jako jedno
przestępstwo z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3
K.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 K.k. i § 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i
art. 12 § 1 K.k. i następczego rażąco wymierzył - na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 K.k.
w zw. z art. 11 § 3 K.k., jedną karę dożywotniego pozbawienia wolności J. S., i
dokonał rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k., art. 40 § 1 i 2 K.k. w zw. z art.
43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2 K.k., przez stwierdzenie, że
utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie
VIII oraz związane z tym orzeczenia o środkach karnych i kompensacyjnych zawarte
w punktach II, III, V, VI, IX, X, w sytuacji gdy brak było podstaw we wskazanych
przepisach prawa materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia
zmieniającego i następczo, nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa
materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych i kompensacyjnych, oraz
brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy wskazanych
w punkcie V wyroku, które to rażące naruszenia prawa procesowego związane z
niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego miały wpływ na treść wydanego
wyroku przez Sąd odwoławczy, bowiem zachowania przypisane oskarżonej J. S. w
punkcie I.1. części rozstrzygającej wyroku Sądu ad quem, stanowiły dwa czyny
zabronione, pozostające w realnym zbiegu przestępstw, które należało
zakwalifikować, tak jak uczynił to Sąd a quo, jako dwa przestępstwa z art. 18 § 1
K.k.w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 K.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3
K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k., przy
czym jedno zostało popełnione na szkodę B. O. a drugie zostało popełnione na
szkodę M. S., i za każde z nich winna zostać wymierzona J. S. kara dożywotniego
pozbawienia wolności,
2/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 K.p.k. art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k.,
polegające na tym, Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu
pierwszej instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym i w następstwie błędnej subsumcji do prawidłowo uprzednio
poczynionych ustaleń faktycznych pod wskazane normy prawa materialnego z
rażącym naruszeniu norm prawa materialnego, a to: art. 262 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k.
I KK 375/25 31
i rażąco błędnym przyjęciu przez Sąd a quo, że ustalone zachowania, podjęte od
dnia 3 lutego 2022 roku do dnia 20 kwietnia 2022 roku, w krótkich odstępach czasu
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru czynności wykonawcze, skutkujące
dwukrotnym zakupieniem łącznie 2000 ml żywych larw nekrofagów w postaci larw
muchy plujki i obkładaniem nimi ciał zmarłych osób w celu zjedzenia przez larwy
tkanek miękkich, nie stanowi wyczerpania znamion czynu zabronionego znieważenia
zwłok ludzkich w postaci znieważenia zwłok, i w następstwie wskazanego błędnego
poglądu prawnego oskarżona J. S. została uniewinniona od jednego z dwóch
przestępstw zakwalifikowanych z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art.
12 § 1 K.k. w punkcie I.2. wyroku Sądu Odwoławczego, które miało istotny wpływ na
treść wyroku, bowiem stanowiło dwa czyny zabronione, pozostające w realnym
zbiegu przestępstw, które należało zakwalifikować, tak jak uczył to Sąd a guo w
punkcie VII części rozstrzygającej wyroku jako dwa przestępstwa z art. 18 § 1 K.k. w
zw. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., przy czym każde z przestępstw zostało
popełnione na szkodę różnych pokrzywdzonych i za każde z nich winna zostać
wymierzona skazanej J. S. kara pozbawienia wolności;
3/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 K.p.k. w zw. z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 §
2 pkt 3) i § 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k polegające
na tym, że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej
instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i w
następstwie błędnej subsumcji do uprzednio prawidłowo poczynionych ustaleń
faktycznych pod wskazane normy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji
prawnej czynów zabronionych przypisanych oskarżonej K. Z. w p.punkcie II.I. wyroku
Sądu Odwoławczego i dokonania błędnego wnioskowania, że dwa lub więcej
zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, polegających na usiłowaniu dokonania kwalifikowanego zabójstwa i
dokonaniu kwalifikowanego zabójstwa przez zastrzelenie dwóch osób, w wyniku
realizacji różnych czynności wykonawczych stanowi znamię popełnienia jednego
czynu zabronionego przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k., w sytuacji gdy przedmiotem
zamachu były dobra osobiste dwóch osób, tj. B. O. oraz M. S. (art.23 K.c.) i nie
zachodziła tożsamość osoby pokrzywdzonej, a faktycznie zachodził realny zbieg tych
I KK 375/25 32
dwóch przestępstw, przy czym fizykalnie zostały wyodrębnione czynności
wykonawcze polegające na działaniu sprawcy kierowniczego J. S., która osobiście
oddała dwa pojedyncze strzały do B. O. w kuchni mieszkania, skutkujące
dokonaniem kwalifikowanego zabójstwem tej pokrzywdzonej oraz wyodrębniono
czynności wykonawcze polegające na działaniu współsprawcy K. Z. (młodocianej),
która oddała dwa pojedyncze strzały do M. S. w holu tego samego mieszkania,
skutkujące dokonaniem kwalifikowanego zabójstwa wskazanego pokrzywdzonego, i
pomimo tych niekwestionowanych okoliczności faktycznych, Sąd ad quem zmienił
zaskarżony wyrok w stosunku do J. S. w ten sposób, że przyjął, że zachowania
przypisane oskarżonej K. Z. w punkcie XI i XIII części rozstrzygającej wyroku Sądu
Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024 roku, sygn. III K 40/23, stanowią
jeden czyn zabroniony, który należało zakwalifikować jako jedno przestępstwo z art.
13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 K.k. i § 3 K.k.
i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k. i następczego rażąco
wymierzył - na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 K.k. przy zastosowaniu art. 60 § 1, 3, i 6
pkt 2 K.k., w zw. z art. 11 § 3 K.k. karę 11 (jedenastu) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy
pozbawienia wolności K. Z., i dokonał rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k.,
art. 40 § 1 i 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2
K.k., przez stwierdzenie, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności
wymierzona oskarżonej w punkcie XVI oraz związane z tym orzeczenia o środkach
karnych zawarte w punktach XII, XIV, XVII, w sytuacji gdy brak było podstaw we
wskazanych przepisach prawa materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia
zmieniającego i następczo, nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa
materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych i brak było podstaw do
wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy, które to rażące naruszenia prawa
procesowego związane z niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego miały
wpływ na treść wydanego wyroku przez Sąd odwoławczy, bowiem zachowania
przypisane oskarżonej K. Z. w punkcie II. I. części rozstrzygającej wyroku Sądu ad
quem, stanowiły dwa czyny zabronione, pozostające w realnym zbiegu przestępstw,
które należało zakwalifikować, tak jak uczynił to Sąd a quo, jako dwa przestępstwa z
art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 K.k. oraz z art. 148 § 2 pkt 3 K.k. i art. 263
§ 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k., przy czym jedno
I KK 375/25 33
zostało popełnione na szkodę B. O. a drugie zostało popełnione na szkodę M. S., i
za każde z nich winna zostać wymierzona K. Z. kara pozbawienia wolności z
dobrodziejstwem nadzwyczajnego jej złagodzenia,
4/ rażące naruszenie art. 433 § 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 K.p.k. w zw. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. polegające na
tym, że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji
w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i w
następstwie błędnej subsumcji do uprzednio prawidłowo poczynionych ustaleń
faktycznych pod wskazane normy prawa materialnego z rażącym naruszeniu norm
prawa materialnego, a to: art. 262 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k. i rażąco błędnym przyjęciu
przez Sąd a quo, że ustalone zachowania, podjęte od dnia 3 lutego 2022 roku do
dnia 13 lutego 2022 roku, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru czynności wykonawcze, skutkujące dwukrotnym zakupieniem
łącznie 2000 ml żywych larw nekrofagów w postaci larw muchy plujki i obkładaniem
nimi ciał zmarłych osób w celu zjedzenia przez larwy tkanek miękkich, nie stanowi
wyczerpania znamion czynu zabronionego znieważenia zwłok ludzkich w postaci
znieważenia zwłok, i w następstwie wskazanego błędnego poglądu prawnego
oskarżona K. Z. została uniewinniona od jednego z dwóch przestępstw
zakwalifikowanych z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k.
w punkcie II.2. wyroku Sądu Odwoławczego, które miało istotny wpływ na treść
wyroku, bowiem stanowiło dwa czyny zabronione, pozostające w realnym zbiegu
przestępstw, które należało zakwalifikować, tak jak uczył to Sąd a quo w punkcie XV
części rozstrzygającej wyroku jako dwa przestępstwa z art. 262 § 2 K.k. w zw. z art.
12 § 1 K.k., przy czym każde z przestępstw zostało popełnione na szkodę różnych
pokrzywdzonych;
5/ rażące naruszenie art. 433 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 K.p.k. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. oraz z art.
148 § 2 pkt 3 K.k. i § 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k.,
polegające na tym, że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu
pierwszej instancji w zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku
odwoławczym i w następstwie błędnej subsumcji do prawidłowo poczynionych
ustaleń faktycznych pod wskazane normy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji
I KK 375/25 34
prawnej czynów zabronionych przypisanych skazanemu D. Z. w p.punkcie III.l.
wyroku Sądu Odwoławczego, tj. art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 148 § 1 K.k. i art. 263 §
2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., polegającej na przyjęciu rażąco błędnej subsumcji do
prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z rażącym naruszeniu norm prawa
materialnego, a to: art. 148 § 2 pkt 3) K.k. i art. 12 § 1 K.k. przez ich nie zastosowanie,
sprowadzające się do błędnego wnioskowania, że dwa lub więcej zachowań,
podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, jeżeli
przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch osób i w związku z tym nie
zachodziła tożsamość pokrzywdzonego, a zachodził realny zbieg przestępstw w
wyniku planowanego zastrzelenia dwóch osób w jednym miejscu i czasie, w wyniku
realizacji wielu czynności wykonawczych przez dwóch współdziałających sprawców,
którym z osobna udzielał pomocnictwa do pozbawienia życia przy użyciu broni palnej
marki S. z tłumikiem, przy założeniu oddania po dwa pojedyncze strzały w stosunku
do każdej z osób pokrzywdzonych, miało stanowić znamię popełnienia jednego
czynu zabronionego, z którego wyeliminowano działanie z motywacji zasługującej na
szczególne potępienie z przypisanej kwalifikacji prawnej określone w art. 148 § 2 pkt
3) K.k. w sytuacji, gdy wskazane prawidłowe ustalenia Sądu Odwoławczego
wskazywały na wyczerpanie przez.D. Z. pomocnictwa do dokonania dwóch zabójstw
z motywacji zasługującej na szczególne postępowanie, a udzielając pomocnictwa J.
S. i K. Z., miał pełną świadomość, że udziela pomocnictwa do planowanego
dokonania zabójstwa dwóch osób w czym pomagał i bez względu na istniejące - po
stronie współdziałających tj. sprawcy kierowniczego J. S. i współsprawcy K. Z. -
motywacji towarzyszących planowaniu pozbawienia życia dwóch osób i zachodził
realny zbieg popełnienia dwóch przestępstw, przy czym wiedział, że czynności
wykonawcze miały być fizykalnie wyodrębnione przez oddanie dwóch pojedynczych
strzałów dla każdej z ofiar, czym wyczerpał znamiona pomocnictwa do dokonania
kwalifikowanych zabójstw, gdyż godził się na pozbawienie życia dwóch osób w
jednym miejscu i czasie, bez względu na motywację, a pomagając do zabójstw
dwóch osób w taki sposób, że załadował broń samodziałową w cztery naboje, po
dwa dla każdej z ofiar, to już taką motywacją wyczerpał znamiona motywacji
zasługującej na szczególne potępienie, i pomimo tego Sąd ad quem rażąco przyjął,
że zachowania przypisane oskarżonemu D. Z. w punkcie XVIII wyroku części
I KK 375/25 35
rozstrzygającej orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024
roku, III K 40/23, stanowią jeden czyn zabroniony, który należało zakwalifikować jako
jedno przestępstwo z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 148 § 1 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw.
z art. 11 § 2 K.k., i następczo rażąco wymierzył - na podstawie art. 19 § 1 K.k. w zw.
z art. 148 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 3 K.k., karę 13 (trzynastu) lat pozbawienia
wolności, i następnie dokonał rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k., art. 40 § 1
i 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2 K.k., przez
stwierdzenie, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona
oskarżonemu w punkcie XXIII oraz związane z tym orzeczenia o środku karnym z
punktu XIX, w sytuacji gdy brak było podstaw we wskazanych przepisach prawa
materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia zmieniającego i nie wystąpiły
przesłanki w przepisach prawa materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków
karnych, oraz brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy
wskazanych w punkcie VII wyroku;
III/ rażącego naruszenia prawa procesowego, a to art. 2 § 2 K.p.k., 4 K.p.k., art. 7
K.p.k., art. 8 § 2 K.p.k., art. 118 § 1 K.p.k., art. 434 § 2 „a contrario” w zw. z art. 440
K.p.k. „a contrario” i art. 455 K.p.k., art. 437§ 1 i § 2 (zdanie pierwsze) K.p.k., art.
443a § 1 K.p.k. w z art. 438 pkt 2) K.p.k., art. 424 § 1 pkt 2) i § 2 K.p.k., art. 456
K.p.k., art. 458 K.p.k. w zw. z art. art. 413 § 1 pkt 4 i pkt 5 K.p.k. polegające na tym,
że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji w
zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i polegające
dokonaniu dowolnej i wybiórczej oceny całokształtu zgromadzonego materiału
dowodowego, z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i
doświadczenia życiowego, z uwzględnieniem okoliczności przemawiających jedynie
na korzyść oskarżonych J. S., K. Z. i D. Z., a z pominięciem innych obiektywnych
okoliczności, przy jednoczesnym oparciu szeregu ustaleń faktycznych w zakresie
zarzuconych czynów zabronionych na hipotezach i domniemaniach, a wbrew
jednoznacznym dowodom i logicznej ich korelacji, co polegało na tym, że pisemne
uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu „de facto” nie
zawiera logicznego i prawnego wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego wyroku
bowiem nie odnosi się do dokonanej subsumcji ustaleń faktycznych pod
I KK 375/25 36
zastosowane normy prawa materialnego, pomimo częściowo reformatoryjnego
orzeczenia, co polegało na:
a/ całkowitym pominięciu w pisemnym uzasadnieniu wyroku logicznego i zwięzłego
wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie zmiany zaskarżonej części wyroku
w stosunku do J. S. polegającej na:
1/ rażącym przyjęciu, że zachowania przypisane oskarżonej w punktach I i IV części
rozstrzygającej stanowią jeden czyn zabroniony, oraz nieprzedstawienia logicznych
podstaw prawnych wyeliminowania z opisu ustalenia o działaniu bez powodu i
zakwalifikowania zachowań przypisanych oskarżonej w punktach I i IV części
rozstrzygającej jako jednego czynu i jednego przestępstwa z art. 18 § 1 K.k. w zw. z
art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. oraz art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. i
art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11§ 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k. i wymierzenia za to, na
podstawie art. 148 § 2 pkt 3 K.k. w zw. z art. 11 § 3 K.k. kary dożywotniego
pozbawienia wolności, w sytuacji gdy, z prawidłowo poczynionych ustaleń
faktycznych wynika, że przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch osób, tj.
B. O. oraz M. S., i nie zachodziła tożsamość osoby pokrzywdzonej, a zachodził realny
zbieg tych dwóch przestępstw, przy czym fizykalnie zostały wyodrębnione
poszczególne czynności wykonawcze polegające na oddaniu przez sprawcę
kierowniczego J. S., dwóch pojedynczych strzałów do B. O. w kuchni mieszkania,
skutkujące dokonaniem kwalifikowanego zabójstwem tej pokrzywdzonej oraz
fizykalnie zostały wyodrębnione czynności wykonawcze polegające na oddaniu
przez współsprawcę K. Z. dwóch pojedynczych strzałów do M. S. w holu mieszkania,
skutkujących dokonaniem kwalifikowanego zabójstwa tego pokrzywdzonego, i
pomimo tych niekwestionowanych okoliczności faktycznych, Sąd Odwoławczy
dokonał rażąco błędnej kwalifikacji prawnej dwóch czynów zabronionych,
stanowiących dwa odrębne i realnie zbiegające się przestępstwa, wydając rażąco
niesprawiedliwe orzeczenie zmieniające przez zakwalifikowanie jako jednego czynu
i jednego przestępstwa, i wymierzenia rażąco niesprawiedliwie jednej kary
dożywotniego pozbawienia wolności, a przy tym nie wyjaśnienia logicznych i
prawnych podstaw w zakresie częściowego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu, że
utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie
I KK 375/25 37
VIII oraz związane z tym orzeczenia o środkach karnych i kompensacyjnych zawarte
w punktach II, III, V, VI, IX, X,
2/ uniewinnieniu J. S., bez wskazania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, od
jednego z dwóch czynów zabronionych przypisanych w punkcie VII części
rozstrzygającej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy,
zakwalifikowanych jako dwa odrębne przestępstwa z art. 18 § 1 K.K. w zw. z art. 262
§ 1 K.K. w zw. z art. 12 § 1 K.K., za które Sąd pierwszej instancji wymierzył jej kary,
po 1 (jednym) roku pozbawienia wolności, i nie wskazania w wyroku Sądu
Odwoławczego oraz wyjaśnienia w pisemnym jego uzasadnieniu podstawy prawnej
wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o zmianie zaskarżonego wyroku, skutkujących
niemożliwością dokonania oceny prawnej zakresu zmiany wyroku, w sytuacji, gdy
wskazane przestępstwa były popełnione na szkodę różnych osób pokrzywdzonych
w związku z naruszeniem ich dóbr osobistych, i w związku z tym, zgodnie z art. 12 §
1 K.k., nie zachodziła tożsamość pokrzywdzonego, a także, nie zostało zwięźle
wyjaśnione w odniesieniu do którego z czynów zabronionych zapadło rozstrzygnięcie
o uniewinnieniu J. S., a który z czynów zabronionych został utrzymany w mocy jako
jej przypisany, a nadto, Sąd Odwoławczy nie wyjaśnił podstawy prawnej tak rażąco
wadliwego rozstrzygnięcia;
b/ całkowitym pominięciu w pisemnym uzasadnieniu wyroku logicznego i zwięzłego
wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie zmiany zaskarżonej części wyroku
w stosunku do K. Z. polegającej na:
1) rażącym przyjęciu, że zachowania przypisane oskarżonej w punktach XI i XIII
części rozstrzygającej stanowią jeden czyn zabroniony, oraz nie przedstawienia
logicznych podstaw prawnych wyeliminowania z opisu ustalenia o działaniu bez
powodu i zakwalifikowania zachowań przypisanych oskarżonej w punktach XI i XIII
części rozstrzygającej jako jednego czynu i jednego przestępstwo z art. 18 § 1 K.k.
w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. oraz art. 148 § 2 pkt 3 i §
3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11§ 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k. i wymierzenia za to,
na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 K.k. w zw. z art. 11 § 3 K.k. kary pozbawienia wolności,
w sytuacji gdy, z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że
przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch osób, tj. B. O. oraz M. S., i nie
zachodziła tożsamość osoby pokrzywdzonej, a zachodził realny zbieg tych dwóch
I KK 375/25 38
przestępstw, przy czym fizykalnie zostały wyodrębnione poszczególne czynności
wykonawcze polegające na oddaniu przez sprawcę kierowniczego J. S., dwóch
pojedynczych strzałów do B. O. w kuchni mieszkania, skutkujące dokonaniem
kwalifikowanego zabójstwa tej pokrzywdzonej oraz fizykalnie zostały wyodrębnione
czynności wykonawcze polegające na oddaniu przez współsprawcę K. Z. dwóch
pojedynczych strzałów do M. S. w holu mieszkania, skutkujących dokonaniem
kwalifikowanego zabójstwa tego pokrzywdzonego, i pomimo tych
niekwestionowanych okoliczności faktycznych Sąd Odwoławczy dokonał rażąco
błędnej kwalifikacji prawną dwóch czynów zabronionych, stanowiących dwa odrębne
i realnie zbiegające się przestępstwa, wydając rażąco niesprawiedliwe orzeczenie
zmieniające przez zakwalifikowanie jako jednego czynu i jednego przestępstwa, i
wymierzenia rażąco niesprawiedliwie i jednej kary dożywotniego pozbawienia
wolności, a przy tym nie wyjaśnienia logicznych i prawnych podstaw w zakresie
częściowego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu, że utraciła moc kara łączna
pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie XVI oraz związane z tym
orzeczenia o środkach karnych zawarte w punktach XII, XIV, XVI;
2) uniewinnieniu K. Z. bez wskazania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, od
jednego z dwóch czynów zabronionych przypisanych w punkcie XV części
rozstrzygającej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy,
zakwalifikowanych jako dwa odrębne przestępstwa z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262
§ 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k., a które były popełnione na szkodę różnych osób
pokrzywdzonych, za popełnienie których, stosowanie do art. 61 § 1 K.k., odstąpiono
od wymierzenia kar za te czyny zabronione, i nie wskazania w wyroku Sądu
Odwoławczego oraz nie wyjaśnienia w pisemnym jego uzasadnieniu podstawy
prawnej wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o zmianie zaskarżonego wyroku,
skutkujących niemożliwością dokonanie oceny prawnej zakresu zmiany wyroku, w
sytuacji gdy, wskazane przestępstwa były popełnione na szkodę różnych osób
pokrzywdzonych w związku z naruszeniem ich dóbr osobistych, i w związku z tym,
zgodnie z art. 12 § 1 K.k., nie zachodziła tożsamość pokrzywdzonego, a także, nie
zostało zwięźle wyjaśnione w odniesieniu do którego z czynów zabronionych zapadło
rozstrzygnięcie o uniewinnieniu K. Z., a który z czynów zabronionych został
I KK 375/25 39
utrzymany w mocy jako jej przypisany, a nadto, Sąd Odwoławczy nie wyjaśnił
podstawy prawnej tak rażąco wadliwego rozstrzygnięcia;
c/ całkowitym pominięciu w pisemnym uzasadnieniu wyroku logicznego i zwięzłego
wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie zmiany zaskarżonej części wyroku
w stosunku do D. Z., polegającej na:
1) rażącym przyjęciu, że zachowania przypisane oskarżonemu w punkcie XVIII
części rozstrzygającej stanowią jeden czyn zabroniony, oraz [braku] wskazania
powodów prawnych wyeliminowania z opisu ustalenia o działaniu z motywacji
zasługującej na szczególne potępienie i czyn ten kwalifikuje jako przestępstwo z art.
18 § 3 K.k. w zw. z art. 148 § 1 K.k. i art. 263 §2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., za co,
na podstawie art. 19 § 1 K.k. w zw. z art. 148 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 3 K.k., nie
pozwalającej na dokonanie oceny prawnej takiego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy z
prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że udzielił pomocnictwa do
dokonania dwóch zabójstw z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, o
czym pełną świadomość miał skazany D. Z., a udzielając pomocnictwa J. S. i K. Z.,
miał pełną świadomość, że planowane jest dokonanie zabójstwa dwóch osób, przy
czym, bez względu na istniejące - po stronie sprawcy kierowniczego J. S. i
współsprawcy K. Z. - motywacje towarzyszące planowaniu pozbawienia życia dwóch
osób, a zatem bez względu na więzi rodzinne, zawodowe, ekonomiczne, bądź inne
z przyszłymi ofiarami, gdzie nie zachodziła tożsamość osób pokrzywdzonych, oraz
zachodził realny zbieg popełnienia dwóch przestępstw, wiedział, że fizykalnie
wyodrębnione czynności wykonawcze miały polegać na zabójstwie dwóch ofiar przez
oddanie dwóch pojedynczych strzałów do każdej osoby pokrzywdzonej, czym
wyczerpał znamiona pomocnictwa do dokonania kwalifikowanych zabójstw, gdyż nie
musiał znać tych szczegółów, ale godził się na pozbawienie życia dwóch osób w
jednym miejscu i czasie, i bez względu na motywację, godził się tym działaniem na
każdą z form motywacji, w tym zasługujących na szczególne potępienie, załadowując
broń w cztery naboje, po dwa dla każdej z ofiar, a także nie wykazania podstaw
prawnych wymierzenia mu kary 13 (trzynastu) lat pozbawienia wolności, a także nie
wyjaśniono w tym kontekście merytorycznych powodów orzeczenia, że utraciła moc
kara łączna pozbawienia wolności wymierzona w punkcie XXIII oraz związane z tym
orzeczenie o środku karnym z punktu XIX,
I KK 375/25 40
d/ całkowitym pominięciu w pisemnym uzasadnieniu wyroku logicznego i zwięzłego
wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie zmiany zaskarżonej części wyroku
w stosunku do skazanej J. S. i skazanej K. Z., polegającej na:
1) rażącego pominięcia w motywach zaskarżonego orzeczenia w zakresie zmiany
wyroku zaskarżonego w stosunku do J. S., K. Z. i D. Z., odpowiednio dotyczących
p.punktów: I.1., I.2., II.1., II.2., III.l. omówienia konstrukcji prawnej czynu ciągłego
określonego w art. 12 § 1 K.k. w kontekście przestępstw z art. 148 § 1 pkt 3) K.k.,
art. 148 § 1 K.k., pozwalającej na przyjęcie wielu czynów skierowanych przeciwko
dwóm osobom pokrzywdzonym, jako jednego czynu zabronionego, a następnie
przyjęcia popełnienia jednego przestępstwa, pomimo, że przedmiotem zamachu było
zdrowie i życie, a zatem dobra osobiste dwóch osób pokrzywdzonych i nie zachodziła
tożsamość pokrzywdzonego, prezentując w sentencji wyroku i uzasadnieniu rażąco
błędną koncepcję prawną, że takie zachowania stanowią jeden czyn zabroniony i
jedno przestępstwo, w istocie nie wyjaśnia motywacji, którą kierował się Sąd
Odwoławczy, za rażącym przyjęciem takiej właśnie koncepcji prawnej, związanej z
tym, że przestępstwo skierowane przeciwko dwóm osobom oraz przeciwko ich
zdrowiu i życiu, gdzie nie jest zachowana tożsamość pokrzywdzonego, bowiem
dotyczy pokrzywdzonej B. O. i pokrzywdzonego M. S., stanowi jeden czyn i jedno
przestępstwo;
2) rażącego pominięcia w motywach zaskarżonego orzeczenia w zakresie zmiany
wyroku zaskarżonego w stosunku do J. S., K. Z., odpowiednio dotyczących
p.punktów: I.2., II.2., omówienia konstrukcji prawnej czynów zabronionych
skierowanych wobec dwóch ciał zmarłych, odrębnie owiniętych w kokony w
kontekście zbiegów realnych czynów ciągłych w rozumieniu art. 12 § 1 K.k. i
rażącego pominięcia w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia odniesienia
się do ustawowych znamion przestępstwa z art. 262 § 1 K.k. w kontekście własnych
ustaleń faktycznych, którego przedmiotem jest m.in. ochrona czci, szacunku i spokój
należny zmarłym w kontekście zachowań podjętych z rozmysłem przez oskarżonych
J. S., K. Z., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,
skutkujących zakupem 2000 ml żywych larw nekrofagów w postaci larw muchy plujki
i obłożenia nimi ciał zmarłych, tj. B. O. i M. S., w celu zjedzenia ich tkanek miękkich,
co miało stanowić w ocenie Sądu Odwoławczego ich utylizację, i w istocie
I KK 375/25 41
kategorycznie nie wyjaśnia swojej motywacji, którą kierował się Sąd Odwoławczy, że
taka próba formy cyt.: „zutylizowania zwłok” nie wyczerpała znamion popełnienia
przestępstwa z art. 262 § 1 K.k. i nie wskazując przy tym, podstaw prawnych swoich
rozstrzygnięć objętych zakresem orzeczeń o zmianach w wydanym wyroku, a
wskazanych w p.punkcie I.2. (dot. J. S. ), p.punkcie II.2. (dot. K. Z. ), przywołując
orzecznictwo, które przedstawiało całkowicie inny stan faktyczny spraw i nie mogące
mieć zastosowania w niniejszej sprawie, czym rażąco naruszona została zasada
samodzielności jurysdykcyjnej sądów określona w art. 8 K.p.k.
IV/ rażącego naruszenia prawa przejawiające się w rażącej obrazie przepisów
postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1/ art. 433 § 1 K.p.k., art. 118 § 1 K.p.k., art. 427 § 1 i 2 K.p.k., art. 424 § 1 i § 2 K.p.k.,
art. 434 § 1 pkt 1) i § 2 K.p.k. art. 435 K.p.k., art. 437§ 1 i § 2 K.p.k., art. 439 § 1 pkt
7) K.p.k., art., 436 K.p.k. (a contrario), art. 455 K.p.k. (a contrario), art. 458 K.p.k. w
zw. z art. 413 § 1 pkt 4) i pkt 5) i § 2 pkt 1) i pkt 2) K.p.k., polegające na tym, że Sąd
Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie
szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i polegającej na
nienależytym rozpoznaniu i nieprawidłowej merytorycznej ocenie wszystkich
zarzutów apelacji prokuratora przez:
- stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius, wobec
którego nie wniesiono środka odwoławczego na niekorzyść, w sytuacji, gdy apelację
na niekorzyść wniósł prokurator wobec wszystkich oskarżonych,
- dolegliwość została redukowana przez uznanie jej za winną popełnienia jednego, a
nie dwóch przestępstw i w efekcie, wymierzenia jednej kary i środka karnego, a nie
dwóch kar i dwóch środków karnych oraz łącznej kary pozbawienia wolności i
środków karnych i wymienione uwagi odnoszą się J. S. i K. Z.,
- w wyniku orzeczenia reformatoryjnego, na aktualności straciły zarzuty odniesione
w punktach I-III apelacji,
- a także wobec lakonicznego stwierdzenia o niezasadności, przez oparcie zmiany
zaskarżonego wyroku z rażącym naruszeniem zasad sądowego wymiaru kary, które
zostały oparte na dokonaniu dowolnej i wybiórczej ocenie całokształtu
zgromadzonego materiału dowodowego, z naruszeniem zasad prawidłowego
rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, z nadmiernym uwzględnieniem
I KK 375/25 42
okoliczności przemawiających jedynie na korzyść oskarżonych: J. S., K. Z. i D. Z., a
z pominięciem innych obiektywnych okoliczności, przy jednoczesnym oparciu
szeregu ustaleń faktycznych w zakresie zarzuconych czynów zabronionych na
hipotezach i domniemaniach, a wbrew jednoznacznym dowodom i logicznej ich
korelacji, co polegało na tym, że treść wyroku i pisemne uzasadnienie Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu „de facto” nie zawiera logicznego i prawnego
wyjaśnienia podstaw prawnych wydanego wyroku bowiem nie odnosi się do
dokonanej subsumcji ustaleń faktycznych pod zastosowane normy prawa
materialnego, pomimo częściowo refermatoryjnego orzeczenia, co polegało na:
a/ obrazie przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść wyroku w
zakresie odpowiadania prawu, tj. rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k., art. 40
§ 1 i 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2 K.k.,
art. 115§ 2 K.k. przez rażące stwierdzenie, że utraciła moc kara łączna pozbawienia
wolności wymierzona oskarżonej J. S. w punkcie VIII oraz związane z tym orzeczenia
o środkach karnych i kompensacyjnych zawarte w punktach II, III, V, VI, IX, X, w
sytuacji gdy brak było podstaw we wskazanych przepisach prawa materialnego do
wydania takiej treści rozstrzygnięcia zmieniającego i następczo, nie wystąpiły
przesłanki w przepisach prawa materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków
karnych i kompensacyjnych, oraz brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia
przez Sąd Odwoławczy wskazanych w punkcie V wyroku, w następstwie pierwotnego
rażącego uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 7) K.p.k. oraz rażącego
naruszenia art. 12 § 1 K.k., art. 148 § 1 pkt 3) K.k., art. 262 § 1 K.k.w zw. z art. 12 §
1 K.k.;
b/ obrazie przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść wyroku w
zakresie odpowiadania prawu, tj. rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k., art. 40
§ 1 i 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2 K.k.,
art. 115§ 2 K.k., przez rażące stwierdzenie, że utraciła moc kara łączna pozbawienia
wolności wymierzona oskarżonej K. Z. w punkcie XVI oraz związane z tym
orzeczenia o środkach karnych zawarte w punktach XII, XIII, XVII, w sytuacji gdy
brak było podstaw we wskazanych przepisach prawa materialnego do wydania takiej
treści rozstrzygnięcia zmieniającego i następczo, nie wystąpiły przesłanki w
przepisach prawa materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych, oraz
I KK 375/25 43
brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy wskazanych
w punkcie VI wyroku w następstwie pierwotnego rażącego uchybienia określonego
w art. 439 § 1 pkt 7) K.pk. oraz rażącego naruszenia art. 12 § 1 K.k., art. 148 § 1 pkt
3) K.k., art. 262 § 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k.;
c/ obrazie przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść wyroku w
zakresie odpowiadania prawu, tj. rażącej obrazy art. 85 § 1 K.k. i art. 88 K.k., art. 40
§ 1 i 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k., art. 47 § 1 K.k., art. 90 § 2 K.k., art. 77 § 2 K.k.,
art. 115§ 2 K.k., przez stwierdzenie, że utraciła moc kara łączna pozbawienia
wolności wymierzona oskarżonemu D. Z. w punkcie XXIII oraz związane z tym
orzeczenia o środku karnym z punktu XIX, w sytuacji gdy brak było podstaw we
wskazanych przepisach prawa materialnego do wydania takiej treści rozstrzygnięcia
zmieniającego i następczo, nie wystąpiły przesłanki w przepisach prawa
materialnego do utraty mocy kary łącznej, środków karnych, oraz brak było podstaw
do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy wskazanych w punkcie VII
wyroku w następstwie pierwotnego rażącego uchybienia określonego w art. 439 § 1
pkt 7) K.pk. oraz rażącego naruszenia art. 12 § 1 K.k., art. 148 w następstwie
pierwotnego rażącego uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 7) K.pk. oraz
rażącego naruszenia art. 12 § 1 K.k., art. 148 § 1 pkt 3) K.k., art. 262 § 1 K.k. w zw.
z art. 12 § 1 K.k., art. 148 § 1 pkt 3) K.k., art. 262 § 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k.;
2) art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. art. 115§ 2 K.k., polegającej
na zdeprecjonowaniu, pomijaniu i niewłaściwym rozważeniu istotnych okoliczności
zaostrzających mających wpływ dla oceny wymiaru kary orzeczonej wobec
skazanego D. Z., jak na przykład pomocnictwo młodocianej K. Z. do popełnienia
dwóch kwalifikowanych zbrodni zabójstwa i w konsekwencji wymierzenia mu rażąco
łagodnej kary jednostkowej pozbawienia wolności w punkcie III.1. i rażąco łagodnej
łącznej kary pozbawienia wolności w punkcie VII wyroku Sądu ad quem, które swoją
łagodnością umniejszają zakres zawinienia i nie obejmowały wszystkich dyrektyw
sądowego wymiaru kary”.
W konkluzji wniósł o uchylenie w części dotyczącej punktów I, II, III, IV, V, VII,
wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i przekazanie sprawy temu Sądowi do
ponownego rozpoznania.
I KK 375/25 44
Obrońca skazanej J. S. na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. zarzucił rażące
naruszenie prawa procesowego które mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
polegające na obrazie przepisów w postaci:
a/ art. 6 k.p.k. w zw. z art. 72 k.p.k. w zakresie, w jakim w znaczącej części
postępowania przygotowawczego oraz w całym toku postępowania przed Sądem I
Instancji oraz przed Sądem II Instancji J. S. jako osoba niewładająca w
wystarczającym stopniu językiem polskim była pozbawioną pomocy tłumacza, co w
sposób rażący naruszało jej prawo do obrony;
b/ art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie i nieustosunkowanie się przez
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu do wszystkich wniosków i zarzutów apelacyjnych
obrońców J. S. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co miało istotny wpływ na
treść orzeczenia w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny nie odniósł się do całości
wniosków i zarzutów apelacji adwokat I. T. oraz do kwestii podnoszonych przez
obrońców w toku rozprawy apelacyjnej, w tym w szczególności do kwestii
nieuwzględnienia wniosków dowodowych formułowanych na etapie postępowania
przed Sądem I Instancji, co miało wpływ na kształt ustaleń faktycznych przyjętych za
podstawę zaskarżonego orzeczenia, albowiem brak należytego rozważenia
argumentacji apelacji uniemożliwił Sądowi. Odwoławczemu zrewidowanie
niewłaściwych ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego;
c/ art. 170 § 1, § 1a i § 2 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych na rozprawie
apelacyjnej wniosków dowodowych powołanych na okoliczności mające istotne
znaczenie dla ustalenia czy czyn zabroniony został popełniony oraz poprzez
nieuwzględnienie zgłoszonych w apelacji zarzutów odnośnie bezzasadnego
oddalenia wniosków dowodowych obrony przez Sąd I instancji;
- a nadto, na wypadek uznania powyżej sprecyzowanych zarzutów za niezasadne,
obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność kary łącznej orzeczonej wobec J. S. w
wymiarze kary dożywotniego pozbawienia wolności w sytuacji, w której dyrektywy
wymiaru kary przemawiają za orzeczeniem wobec skazanej kary znacznie
łagodniejszej, oscylującej wokół dolnych granic zagrożenia ustawowego.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu.
I KK 375/25 45
W odpowiedzi na tę kasację prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Obrońca skazanego.D. Z. mimo deklaracji, że skarży wyrok w zakresie pkt III
oraz pkt VII, w istocie zaskarżył wyrok w całości, z wyjątkiem przypisanego w pkt XXI
wyroku Sądu I instancji przestępstwa z art. 263 § 2 k.k., utrzymanego w mocy w pkt
IV wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów
postępowania karnego, a to art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., mające istotny wpływ na treść wyroku, a
to poprzez brak umieszczenia w wyroku sentencji co do uniewinnienia
oskarżonego.D. Z. od czynu opisanego w pkt XX części dyspozytywnej wyroku Sądu
Okręgowego w Świdnicy, sygn. akt III K 40/23, z dnia 28 sierpnia 2024 r., mimo, że
w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny sam zwraca uwagę, że „Wszystkim
oskarżonym umknęło, że obłożenie zwłok larwami muchy plujki nie stanowi ich
zbezczeszczenia, tj. czynu z art. 262 § 1 k.k.”, a także mimo tego, że w ustnym
uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że uniewinnił wszystkich oskarżonych od czynu
polegającego na zbezczeszczeniu zwłok pokrzywdzonych, co doprowadziło do
utrzymania w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024
r., sygn. akt III K 40/23, w zakresie pkt XX części dyspozytywnej, co stanowi rażące
naruszenie prawa materialnego, a to art. 262 § 1 k.k. poprzez skazanie za
stypizowane w tym przepisie przestępstwo oskarżonego.D. Z. mimo braku po jego
stronie wypełnienia znamion tego przestępstwa, a także art. 85 § 1 k.k. i 86 § 1 k.k.
poprzez pominięcie przy wymierzenia kary łącznej kary cząstkowej z pkt XX części
dyspozytywnej Wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania,
ewentualnie uniewinnienie oskarżonego.D. Z. od czynu z pkt XV i XVI części
wstępnej wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt
III K 40/23 i przypisanego w pkt XX części dyspozytywnej tegoż wyroku.
W odpowiedzi na tę kasację prokurator wniósł o jej częściowe uwzględnienie
przez uchylenie punktów I, II, III, IV, V, VII wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z dnia 23 kwietnia 2025 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
I KK 375/25 46
rozpoznania, a w pozostałym zakresie oddalenie skargi jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja Prokuratora okazała się trafna i należało ją uwzględnić. Rację ma
skarżący, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa wskazane w kasacji.
Podobnie zarzut kasacji obrońcy skazanego.D. Z. był częściowo trafny, a to, o ile
zarzuca Sądowi odwoławczemu, że utrzymał w mocy skazanie za czyny z art. 18 §
3 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w sytuacji, gdy na tych samych przesłankach uniewinnił
od tych przestępstw J. S. i K. Z., zaś w uzasadnieniu dał wyraz przekonaniu, iż
uniewinnić w tym zakresie należało i D. Z.. Rację ma też zarówno prokurator, jak i
obrońca, gdy podnoszą, iż Sąd Apelacyjny rażąco błędnie orzekł w zakresie kary
łącznej dotyczącej tego oskarżonego. W konsekwencji rażącego naruszenia prawa
przez Sąd odwoławczy, wskutek uwzględnienia kasacji prokuratora i częściowo
obrońcy D. Z., Sąd Najwyższy w całości uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał
Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Jest oczywiste, że w procedurze karnej obowiązuje zasada tzw.
samodzielności jurysdykcyjnej sądów, która wynika z art. 8 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym
przepisem, sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz
nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Innymi słowy, zasada ta
oznacza autonomię orzekania sądu co do przedmiotu procesu. Jeśli jednak sąd,
rozpoznając sprawę karną, opowiada się za jednym ze stanowisk występujących czy
to w praktyce sądowej, czy w doktrynie (jak uczyniono w niniejszej sprawie), a czyni
to pobieżnie i dokonując niewłaściwej wykładni prawa, to błędności stanowiska
takiego sądu nie można usprawiedliwiać zasadą z art. 8 k.p.k.
Wypada też zauważyć, że chociaż w zakresie przypisania D. Z. przestępstwa
z art. 263 § 2 k.k. nie doszło do naruszenia prawa, Sąd Najwyższy uznał za celowe
uchylenie zaskarżonego wyroku i w tej części, by nie ograniczać Sądu II instancji w
procedowaniu, tym bardziej że czyn ten ściśle wiąże się z materią sprawy.
W zaistniałej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 436 k.p.k. ograniczył
rozpoznanie wniesionych kasacji do kasacji prokuratora, częściowo kasacji obrońcy
I KK 375/25 47
skazanego.D. Z. oraz częściowo co do punktu a petitum kasacji obrońcy skazanej J.
S.. W pozostałym zakresie rozpoznanie kasacji obrońców w/w skazanych byłoby
przedwczesne, a rozpoznanie skarg w zakreślonym stopniu jest wystarczające do
wydania orzeczenia.
1/ w zakresie rozstrzygnięcia co do przestępstw usiłowania zabójstwa oraz
zabójstwa B. O. i M. S., przypisanych przez Sąd I instancji w sentencji wyroku wobec
J. S. w pkt I i IV, wobec K. Z. w pkt XI i XIII, a wobec.D. Z. w pkt XVIII (w formie
stadialnej pomocnictwa z art. 18 § 3 k.k.) – zmienionego przez Sąd Apelacyjny we
Wrocławiu w pkt I.1., II.1. oraz III.1. – należy podnieść, co następuje:
a) Prokurator zarzucił w pkt II.1) petitum kasacji co do J. S., a w pkt II.3) co do
K. Z. „rażące naruszenie prawa przejawiające się w rażącej obrazie przepisów
postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: rażące
naruszenie art. 433 § 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw. z art. 457
§ 3 K.p.k. w zw. z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3) i
§ 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k., polegające na tym,
że Sąd Odwoławczy dokonał wadliwej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji w
zakresie szerszym, niż zarzuty podniesione w środku odwoławczym i w następstwie
błędnej subsumcji do uprzednio prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych pod
wskazane normy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynów
zabronionych przypisanych oskarżonej J. S. w p.punkcie I.1. [K. Z. pkt II.1. – uwaga
SN] wyroku Sądu Odwoławczego i dokonania błędnego wnioskowania, że dwa lub
więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, polegających na usiłowaniu dokonania kwalifikowanego
zabójstwa i dokonaniu kwalifikowanego zabójstwa przez zastrzelenie dwóch osób, w
wyniku realizacji różnych czynności wykonawczych stanowi znamię popełnienia
jednego czynu zabronionego przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k., w sytuacji gdy
przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch osób, tj. B. O. oraz M. S. (art.23
K.c.) i nie zachodziła tożsamość osoby pokrzywdzonej, a faktycznie zachodził realny
zbieg tych dwóch przestępstw, przy czym fizykalnie zostały wyodrębnione czynności
wykonawcze polegające na działaniu sprawcy kierowniczego J. S., która osobiście
oddała dwa pojedyncze strzały do B. O. w kuchni mieszkania, skutkujące
dokonaniem kwalifikowanego zabójstwa tej pokrzywdzonej oraz wyodrębniono
I KK 375/25 48
czynności wykonawcze polegające na działaniu współsprawcy K. Z. (młodocianej),
która oddała dwa pojedyncze strzały do M. S. w holu tego samego mieszkania,
skutkujące dokonaniem kwalifikowanego zabójstwa wskazanego pokrzywdzonego, i
pomimo tych niekwestionowanych okoliczności faktycznych, Sąd ad quem zmienił
zaskarżony wyrok w stosunku do J. S. w ten sposób, że przyjął, iż zachowania
przypisane oskarżonej J. S. w punkcie I i IV [a zachowania przypisane oskarżonej K.
Z. w punkcie XI i XIII – uwaga SN] wyroku części rozstrzygającej wyroku Sądu
Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024 roku, sygn. III K 40/23, stanowią
jeden czyn zabroniony, który należało zakwalifikować jako jedno przestępstwo z art.
18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 k.k. oraz z art. 148
§ 2 pkt 3 k.k. i § 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k.”.
Podobnie w przypadku.D. Z. autor kasacji zarzucił w pkt II.5) petitum skargi
naruszenie art. art. 433 1 K.k., art. 438 pkt 1) K.p.k. i art. 118 § 1 K.p.k. w zw. z art.
457 § 3 K.p.k. z art. 13 § 2 K.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 i § 3 K.k. oraz z art. 148 §
2 pkt 3 K.k. i § 3 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 § 1 K.k., mające
polegać m.in. na tym, że Sąd odwoławczy „w następstwie błędnej subsumcji do
prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych pod wskazane normy prawa
materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynów zabronionych przypisanych
skazanemu D. Z. w p.punkcie III.1. wyroku Sądu Odwoławczego, tj. art. 18 § 3 K.k.
w zw. z art. 148 § 1 K.k. i art. 263 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., polegającej na
przyjęciu rażąco błędnej subsumcji do prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych
z rażącym naruszeniu norm prawa materialnego, a to: art. 148 § 2 pkt 3) K.k. i art. 12
§ 1 K.k. przez ich nie zastosowanie, sprowadzające się do błędnego wnioskowania,
że dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z
góry powziętego zamiaru, jeżeli przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch
osób i w związku z tym nie zachodziła tożsamość pokrzywdzonego, a zachodził
realny zbieg przestępstw w wyniku planowanego zastrzelenia dwóch osób w jednym
miejscu i czasie, w wyniku realizacji wielu czynności wykonawczych przez dwóch
współdziałających sprawców, którym z osobna udzielał pomocnictwa do pozbawienia
życia przy użyciu broni palnej marki S. z tłumikiem przy założeniu oddania po dwa
pojedyncze strzały w stosunku do każdej z osób pokrzywdzonych, miało stanowić
znamię popełnienia jednego czynu zabronionego, z którego wyeliminowano działanie
I KK 375/25 49
z motywacji zasługującej na szczególne potępienie z przypisanej kwalifikacji prawnej
określone w art. 148 § 2 pkt 3) K.k. w sytuacji, gdy wskazane prawidłowe ustalenia
Sądu Odwoławczego wskazywały na wyczerpanie przez.D. Z. pomocnictwa do
dokonania dwóch zabójstw z motywacji zasługującej na szczególne postępowanie,
a udzielając pomocnictwa J. S. i K. Z., miał pełną świadomość, że udziela
pomocnictwa do planowanego dokonania zabójstwa dwóch osób w czym pomagał i
bez względu na istniejące - po stronie współdziałających tj. sprawcy kierowniczego
J. S. i współsprawcy K. Z. - motywacji towarzyszących planowaniu pozbawienia życia
dwóch osób i zachodził realny zbieg popełnienia dwóch przestępstw, przy czym
wiedział, że czynności wykonawcze miały być fizykalnie wyodrębnione przez oddanie
dwóch pojedynczych strzałów dla każdej z ofiar, czym wyczerpał znamiona
pomocnictwa do dokonania kwalifikowanych zabójstw, gdyż godził się na
pozbawienie życia dwóch osób w jednym miejscu i czasie, bez względu na
motywację, a pomagając do zabójstw dwóch osób w taki sposób, że załadował broń
samodziałową w cztery naboje, po dwa dla każdej z ofiar, to już taką motywacją
wyczerpał znamiona motywacji zasługującej na szczególne potępienie, i pomimo
tego Sąd ad quem rażąco przyjął, że zachowania przypisane oskarżonemu D. Z. w
punkcie XVIII wyroku części rozstrzygającej orzeczenia Sądu Okręgowego w
Świdnicy z dnia 28 sierpnia 2024 roku, III K 40/23, stanowią jeden czyn zabroniony”.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że już cytowane powyżej argumenty
prokuratora zawarte w petitum skargi, wskazują te wszystkie elementy, które
dowodzą błędnego rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji.
b) Rozpoznając wniesione apelacje Sąd odwoławczy uznał, że:
„Dokonana przez oskarżyciela publicznego i sąd meriti ocena prawna
zachowania oskarżonych jest wadliwa, gdyż J. S. i K. Z. od początku towarzyszył
jeden zamiar pozbawienia życia rodziców J. S.. Sąd pierwszej instancji ustalił wszak,
że oskarżone w dniu 24 grudnia 2021 r. chciały dokonać zabójstwa rodziców J. S.
przez ich uśpienie i uduszenie, ale czynu tego nie zrealizowały, gdyż podany lek nie
nadawał się do ich uśpienia. Wobec niepowodzenia tego planu, w dniu 13 stycznia
2022 r. oskarżone spowodowały śmierć rodziców J. S. przez ich zastrzelenie (s. 68
uzasadnienia wyroku). Sąd ustalił, że J. S. miała dwa niezależne plany pozbawienia
życia swoich rodziców, które realizowała jednocześnie. Pierwszy polegał na ich
I KK 375/25 50
uduszeniu, a drugi na ich zastrzeleniu (s. 7 uzasadnienia wyroku). Dlatego J. S.
jeszcze przed 24 grudnia 2021 r. poleciła D. Z. zdobycie broni palnej i razem z
oskarżonym ćwiczyła się w obchodzeniu z nią nad stawami w pobliżu Kudowy.
Zamiar zastrzelenia rodziców nie zrodził się po nieudanej próbie ich uśpienia i
uduszenia. Zamiar ten towarzyszył J. S. od samego początku. Oskarżona chciała
zabić rodziców w jeden albo drugi sposób, ale w ramach jednego zamiaru
pozbawienia ich życia. (…) Zatem, już w pierwszej dekadzie czy połowie grudnia
2021 r. oskarżona planowała pozbawienie życia rodziców przez ich zastrzelenie.
Zamiar obejmował oboje rodziców, a nie jedynie zabójstwa matki lub ojca.
Przypisywanie więc J. S., a także K. Z. osobnego zamiaru usiłowania i dokonania
zabójstwa B. O. oraz usiłowania i dokonania zabójstwa M. S., jest niewłaściwe i nie
ma oparcia w dokonanych ustaleniach faktycznych. Wymieniona ocena prawna
zachowania obu oskarżonych kobiet jest dla nich niekorzystna, gdyż jej wyrazem jest
przypisanie oskarżonym kobietom dwóch przestępstw, a w konsekwencji
wymierzenie kary i środków karnych za dwa przestępstwa, z konsekwencją w postaci
wymierzenia kary łącznej. Dlatego czyny obu oskarżonych należało połączyć węzłem
jednego zamiaru, przyjmując, że każda z nich popełniła jedno przestępstwo
polegające na usiłowaniu i dokonaniu zabójstwa B. O. i M. S.”.
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że
powyższe rozważania Sądu Apelacyjnego są nietrafne, ogólnikowe, bez należytego
pogłębienia omawianej materii i w rezultacie nie przekonują. Trzeba też zauważyć,
że niezrozumiałe jest stanowisko tego Sądu o konieczności dokonania „oceny
prawnej zachowania” oskarżonych J. S. i K. Z. w sposób dla nich korzystny, skoro
przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym (co Sąd II instancji przyznał) sąd ma
obowiązek dokonać prawidłowej subsumcji czynu pod określoną normę prawa
materialnego, a nie poszukiwać najbardziej korzystnej wersji dla oskarżonych, jeśli
nie jest to uprawnione w realiach procesowych i faktycznych danej sprawy.
Sama ta okoliczność, że oskarżonej J. S. od początku przyświecał zamiar
zabicia obydwojga rodziców, zaś K. Z. również od początku wprowadzona była w
plany i działania tej oskarżonej, nie przesądza jeszcze tej kwestii, iż zachowania te
należało kwalifikować w przypadku każdej z oskarżonych, jako jedno, a nie dwa
odrębne przestępstwa zabójstwa. Jakkolwiek i tego rodzaju kwalifikacje prawne
I KK 375/25 51
czynów są dopuszczalne i stosowane w praktyce sądowej na gruncie realiów
procesowych konkretnych spraw, to jednak nie w każdej bez wyjątku sytuacji, zaś ten
przypadek nie zachodził w niniejszej sprawie. Krytycznie należy zauważyć, iż Sąd
Apelacyjny we Wrocławiu w tym zakresie w zasadzie pominął zarówno podmiotową,
jak i przedmiotową stronę działania wszystkich trojga oskarżonych, a przynajmniej
przedstawił rozważania w tej części w sposób nieprzekonujący i spłycony.
c) Wypada podkreślić, że zabójstwo więcej niż jednej osoby jednym czynem
jest typem kwalifikowanym zabójstwa określonym w art. 148 § 3 k.k. Zagadnienie to
wiąże się ściśle z problematyką jedności i wielości czynu. Na gruncie konkretnej
sprawy trzeba udzielić odpowiedzi na pytanie, kiedy zachowanie sprawcy należy
traktować jako jeden czyn, a kiedy dwa, czy więcej odrębnych, pozostających w
realnym zbiegu czynów. Jest też rzeczą oczywistą, że sprawcy musi być obiektywnie
przypisany każdy ze skutków w postaci śmierci ofiary.
Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w piśmiennictwie dominuje pogląd,
zgodnie z którym, o ilości czynów decyduje ilość podjętych przez sprawcę czynności
wykonawczych, rozumianych fizykalnie. W praktyce sądowej można wyróżnić co
najmniej dwa sposoby rozstrzygnięcia podobnych sytuacji, a polegających
najczęściej na tym, że sprawca w tym samym miejscu i czasie – przykładowo - oddaje
wiele strzałów z broni palnej albo zadaje wiele ciosów niebezpiecznym narzędziem.
W przypadku pierwszego poglądu przyjmuje się, że zabójstwo więcej niż
jednej osoby jest odmianą zabójstwa z art. 148 § 3 k.k., a nie kilkoma odrębnymi
zabójstwami, lecz tylko wtedy, gdy sprawca dopuszcza się go jednym czynem. Takie
sytuacje występują np. - gdy sprawca za pomocą jednego strzału, jednoczesnym
ugodzeniem tym samym ostrym narzędziem, równoczesnym rozjechaniem
samochodem, zatopieniem łodzi, podpaleniem budynku, jednokrotnym podłożeniem
materiału wybuchowego, jednokrotnym dodaniem trucizny do napoju bądź
pożywienia, oddaniem serii z broni automatycznej – zabija dwie lub więcej osób,
podobnie w przypadku tzw. przestrzału, czyli w sytuacji, w której jeden strzał ugodził
dwie osoby. Nie ma większych wątpliwości, że tego rodzaju zachowania sprawców
winny być traktowane jako jeden czyn (por. V. Konarska – Wrzosek, Kodeks karny.
Komentarz, Warszawa 2023, s. 846, teza 10; A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część
I KK 375/25 52
szczególna, t. 2, Komentarz do art. 117–211a. (red.) W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa
2017, s. 287; K. Janczukowicz, Zabójstwo więcej niż jednej osoby jednym czynem.
LEX/el.2016; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 listopada 2004 r., IV KK 221/04,
LEX nr 147237; z dnia 3 grudnia 2003 r., V KK 73/03, LEX nr 140097; wyroki Sądów
Apelacyjnych: w Łodzi, z dnia 24 września 2015 r., II AKa 169/15, LEX nr 2000509;
w Warszawie, z dnia 22 maja 2013 r., II AKa 139/13, LEX nr 1331118; w Katowicach,
z dnia 23 kwietnia 2008 r., II AKa 92/08, LEX nr 447027).
Drugi pogląd dotyczy przypadku, gdy sprawca podejmuje następujące po
sobie czynności wykonawcze w stosunku do dwóch lub więcej ofiar (podkreślenie
SN). Tytułem przykładu, w sprawie z użyciem broni palnej – nawet jeśli sprawca
strzelał do stojących w różnych miejscach osób, a nawet w tym samym miejscu i
czasie, lecz czyni to oddzielnie, chociaż z tej samej broni wymagającej każdorazowo,
przed oddaniem strzału naciśnięcia języka spustowego, to wówczas mamy do
czynienia z tyloma czynami, ile sprawca wykonał czynności sprawczych,
zmierzających do realizacji powstałych skutków. W praktyce sądowej można
wskazać także inne sytuacje faktyczne: oddanie kilku strzałów z broni palnej krótkiej
do dwóch osób; wielokrotne ciosy łomem w głowę zadawane obu małżonkom, do
których mieszkania sprawca włamał się w celu rabunkowym; ciosy nożem zadawane
przez dwóch sprawców wobec grupy czterech mężczyzn w ramach zaplanowanego
ataku; ciosy siekierą zadawane w mieszkaniu trzem osobom; dwa strzały oddane w
sklepie kolejno do dwóch osób (por. wyroki Sądów Apelacyjnych: w Lublinie - z dnia
13 maja 2015 r., II AKa 80/15, LEX nr 1754195; z dnia 9 grudnia 2014 r., II AKa
238/14, LEX nr 1621163 oraz z dnia 12 maja 2005 r., II AKa 95/05, LEX nr 467489;
we Wrocławiu, z dnia 13 czerwca 2012 r., II AKa 159/12, LEX nr 1213772; wyrok
Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z dnia 24 listopada 2015 r., V K 159/14, LEX nr
2049255). Właśnie w takich sytuacjach sądy przyjmują z reguły wielość czynów, a
więc realny zbieg przestępstw z art. 148 k.k., a w konsekwencji, odrębne
przestępstwo w odniesieniu do każdego pokrzywdzonego. Sprawcy, na zasadach
ogólnych, musi być obiektywnie przypisany każdy ze skutków w postaci śmierci
człowieka. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę takie
rozstrzygnięcie uznaje za trafne.
I KK 375/25 53
d/ Odnosząc się do zagadnienia jedności i wielości czynu, należy zauważyć,
że art. 12 § 1 zdanie pierwsze k.k. stanowi, iż dwa lub więcej zachowań, podjętych
w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru uważa się za
jeden czyn zabroniony. Jednakże w zdaniu drugim przepis ten wskazuje – „jeżeli
przedmiotem zamachu jest dobro osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań
za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego”. W pierwszej kolejności
trzeba podkreślić, że katalog dóbr osobistych został wskazany w art. 23 Kodeksu
cywilnego i ma on charakter otwarty, gdyż nie jest możliwe przedstawienie pełnej ich
listy. W przepisie tym wymieniono przykładowo zdrowie, wolność, cześć, swoboda
sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji,
nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i
racjonalizatorska.
W przedmiocie jedności – wielości czynu podnosi się w literaturze między
innymi – „jako pierwsze z katalogu dóbr osobistych zostało wskazane zdrowie
człowieka. Powyższe wyłączenie z art. 12 k.k. w kontekście art. 148 § 3 k.k. i
kwalifikowanej formy zabójstwa ze względu na multiplikację skutków wskazuje, że
przepis art. 12 k.k. nie ma zastosowania do omawianego stanu faktycznego. A minori
ad maius, jeżeli za dobro osobiste zostało uznane zdrowie człowieka to tym bardziej
za takowe należy uznać jego życie. Tym samym w przypadku dokonania
przestępstwa zabójstwa nie jest możliwe zakwalifikowanie konkretnego czynu z
związku z art. 12 k.k. Wracając na grunt regulacji art. 148 § 3 k.k. należy spostrzec,
że już samo unormowanie omawianego przypadku wyklucza możliwość przyjęcia
konstrukcji czynu ciągłego albowiem warunkiem sine quo non kwalifikacji art. 148 §
3 k.k. jest występowanie po stronie pokrzywdzonej co najmniej 2 osób, a tym samym
tożsamość pokrzywdzonego nie może być zachowana - co w konsekwencji, jak
zostało to już powiedziane, wyklucza możliwość przyjęcia art. 12 k.k. (…) jednym z
warunków zastosowania art. 12 k.k. jest konieczność co najmniej dwóch lub więcej
zachowań samego sprawcy. Co zatem w sytuacji, w której sprawca realizował tylko
jedno zachowanie np. podpalił budynek z osobami wewnątrz czy oddał serię z broni
maszynowej, w wyniku czego śmierć poniosła większa liczba osób. W takich
sytuacjach trudno mówić o wielości (w rozumieniu więcej niż jednym) zachowań
sprawcy. Wręcz przeciwnie - czyn taki stanowiłby jedno zachowanie w rozumieniu
I KK 375/25 54
art. 11 § 1 k.k., a tym samym tylko jedno przestępstwo i wymagałby jednokrotnej
kwalifikacji z art. 148 § 1 k.k. Górna granica kary oczywiście pozostawałaby bez
zmian, jednakże samo społeczne poczucie sprawiedliwości niewątpliwie byłoby
zachwiane (…) powyższe rozważania pozwalają na przyjęcie, że ustawodawca przez
sformułowanie „jednym czynem” miał na uwadze jeden fragment aktywności
człowieka (…) stanowiący pewną zwartą całość pod względem czasu i miejsca” (zob.
A. Błachnio, Zabójstwo jednym czynem więcej niż jednej osoby. Uwagi na tle art. 148
§ 3 k.k., WPP 2013, Nr 2, s. 101 – 102).
Z kolei jak R. Kokot wywodzi - „wskazać można na katalog wyznaczników
jedności - wielości czynu, przyjmowanych w nauce prawa karnego i orzecznictwie
sądowym. Po pierwsze, na ocenę tę wpływa ustalenie, czy sprawca w wyniku swego
zachowania naruszył jedno czy więcej dóbr prawnych. Po drugie, ustalić należy, czy
można w zachowaniu wyodrębnić jeden czy kilka (zespół) ruchów sprawczych dla
naruszenia poszczególnych dóbr (dobra), które można z socjologicznego punktu
widzenia potraktować jako jednostki aktywności. Po trzecie, rozważyć należy kwestię
jakości naruszonego dobra. Jeżeli dobra są ściśle związane z osobą człowieka, tak
jak życie, zdrowie, wolność, cześć czy nietykalność cielesna, to przy ich naruszeniu
należy przyjąć tyle czynów, ile osób ucierpiało, pod warunkiem, że da się sensownie
wyodrębnić zespoły ruchów ukierunkowane na wywołanie takiego skutku. Po
czwarte, stwierdzenia wymaga istnienie określonej zwartości czasowej oraz
przestrzennej (sytuacyjnej) konkretnego zdarzenia. Za zasadne na tle tego kryterium
uznać należy założenie, że im większa rozpiętość czasowa między poszczególnymi
zespołami ruchów, tym większe uzasadnienie dla traktowania ich jako odrębnych
czynów. Ocena tej rozpiętości w znacznej mierze zależy od charakteru dobra
atakowanego i jego społecznej wartości” (por. R. Kokot [w:] Kodeks Karny.
Komentarz. (red.) R.A. Stefański, Warszawa 2025, s. 966, teza 125).
e) Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że nie ulega
najmniejszej wątpliwości, iż z taką właśnie sytuacją faktycznoprawną jak wskazano
w cytowanej literaturze, a więc z dwoma odrębnymi przestępstwami zabójstwa,
mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wszak oskarżone nie strzelały do stojących
w jednej linii pokrzywdzonych, lecz oddały strzały w ich kierunku w sytuacji, kiedy
znajdowały się te osoby w różnych miejscach i w różnych sytuacjach, co uprawniało
I KK 375/25 55
Sąd I instancji nie tylko do uznania, że oskarżone oddając w kierunku rodziców
strzały z broni palnej realizowały zamiar ich zabójstwa, ale też, iż były to dwa
odrębne, oddzielne przestępstwa, zakwalifikowane prawidłowo w sposób przyjęty
przez Sąd I instancji.
Do zabójstwa B. O. oraz M. S. doszło w godzinach nocnych w dniu 13 stycznia
2022 r. Jak Sąd I instancji ustalił, przebieg zdarzenia wyglądał następująco: „W
czasie, kiedy K. Z. przebywał w łazience, J. S. wzięła od K. Z. z plecaka załadowaną
broń palną S. i razem udały się do kuchni, gdzie przebywała jej matka B. O.. W tym
czasie J. S. oddała, z bliskiej odległości, jeden strzał w plecy matki, a gdy
pokrzywdzona upadła krzycząc z bólu, oddała do niej, również z bliskiej odległości,
drugi strzał w przednią część klatki piersiowej na wysokości serca. (…) Po tym J. S.
przekazała broń K. Z. (…). Słysząc krzyk żony, K. Z. wyszedł z łazienki, jednocześnie
pytając co się dzieje. Minął K. Z. idąc w kierunku kuchni, gdzie przebywała ranna i
umierająca żona oraz J. S., która uniemożliwiała mu podejście do żony. K. Z., z
bliskiej odległości, oddała dwa strzały do M. S. ”.
Należy więc zaakcentować, że przedmiotem zamachu obu oskarżonych były
dobra osobiste dwóch osób w postaci ich zdrowia i życia, a zatem nie zachodziła
tożsamość pokrzywdzonych, co w pierwszej kolejności jest warunkiem uznania
wielości zachowań za jeden czyn zabroniony. Odwołując się do wcześniej
wymienionych kryteriów, należy dodatkowo wskazać, że w sprawie w sposób
naturalny można w zachowaniu obu oskarżonych kobiet wyodrębnić kilka zespołów
ruchów sprawczych atakujących dobra, jakimi jest życie człowieka, przy czym istnieje
zwartość czasowa i sytuacyjna całego zdarzenia; jakość naruszonego dobra jest
szczególnie wysoka, skoro jest nim życie; ponieważ są to dobra ściśle związane z
osobą człowieka, to w konsekwencji, przy spełnieniu wyżej wskazanych kryteriów,
przy naruszeniu tych dóbr należy przyjąć tyle czynów, ile osób ucierpiało.
f) Wszystkie powyższe rozważania odnoszą się także do oskarżonego D. Z..
Również w jego przypadku prokurator trafnie zarzucił, że Sąd II instancji na
podstawie „błędnego wnioskowania” niesłusznie przyjął, że „dwa lub więcej
zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, jeżeli przedmiotem zamachu były dobra osobiste dwóch osób i w związku
z tym nie zachodziła tożsamość pokrzywdzonego, a zachodził realny zbieg
I KK 375/25 56
przestępstw w wyniku planowanego zastrzelenia dwóch osób w jednym miejscu i
czasie, w wyniku realizacji wielu czynności wykonawczych przez dwóch
współdziałających sprawców, którym z osobna udzielał pomocnictwa do pozbawienia
życia przy użyciu broni palnej marki S. z tłumikiem przy założeniu oddania po dwa
pojedyncze strzały w stosunku do każdej z osób pokrzywdzonych, miało stanowić
znamię popełnienia jednego czynu zabronionego, (…) w sytuacji, gdy prawidłowe
ustalenia Sądu Odwoławczego wskazywały na wyczerpanie przez. D. Z.
pomocnictwa do dokonania dwóch zabójstw z motywacji zasługującej na szczególne
potępienie, a udzielając pomocnictwa J. S. i K. Z., miał pełną świadomość, że udziela
pomocnictwa do planowanego dokonania zabójstwa dwóch osób w czym pomagał
(…) i zachodził realny zbieg popełnienia dwóch przestępstw, przy czym wiedział, że
czynności wykonawcze miały być fizykalnie wyodrębnione przez oddanie dwóch
pojedynczych strzałów dla każdej z ofiar”.
W tym miejscu wypada przypomnieć zasadę indywidualizacji
odpowiedzialności karnej. Art. 21 § 2 k.k. stanowi – „Jeżeli okoliczność osobista
dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, stanowi
znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności karnej
przewidzianej za ten czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby go
nie dotyczyła”. Regulacja ta prowadzi zawsze do zrównania odpowiedzialności
każdego ekstraneusa współdziałającego w popełnieniu przestępstwa
indywidualnego z osobą posiadającą ową „okoliczność osobistą” (intraneusem).
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym nie tylko nie budzi
wątpliwości, ale utrwalony jest pogląd, że możliwe jest przypisanie osobie
odpowiedzialności karnej za przestępstwo indywidualne, nawet wtedy, gdy sama nie
spełnia cech indywidualizujących podmiot takiej odpowiedzialności. Do
odpowiedzialności karnej za przestępstwo indywidualne wystarczy, gdy osoby te
wiedzą, iż osoba wykonująca czyn ma cechę wymaganą przez ustawę. Trzeba
zauważyć, że nie tylko możliwe jest, ale i obligatoryjne, przypisanie osobie
współdziałającej odpowiedzialności karnej na równi ze sprawcą głównym
wypełniającym znamię przestępstwa indywidualnego. Odpowiedzialność w takiej
sytuacji można ponieść - w zależności od okoliczności faktycznych sprawy - zarówno
I KK 375/25 57
w formie współsprawstwa, pomocnictwa, czy też podżegania (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019 r., IV KK 460/17, LEX nr 2610262).
Jak podnosi się w doktrynie, okoliczność osobista zaostrzająca
odpowiedzialność karną, to każda okoliczność osobista, sprawiająca, że in concreto
odpowiedzialność karna osoby, której dotyczy, kształtuje się surowiej, niż
kształtowałaby się, gdyby okoliczność ta nie zachodziła. W tej funkcji mogą wystąpić
w szczególności okoliczności stanowiące znamiona kwalifikujące (np. działanie w
wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie - art. 148 § 2 pkt 3 k.k.) czy
stwarzające podstawę do nadzwyczajnego obostrzenia kary (np. okoliczność
popełnienia przestępstwa w warunkach multirecydywy - art. 64 § 2 k.k.). Okoliczność
osobista, która stanowi „znamię czynu zabronionego”, to nie tylko okoliczność
stypizowana w znamieniu określającym podmiot danego czynu zabronionego i
zawężającym krąg jego potencjalnych sprawców do osób mających określone cechy
lub właściwości (tzw. przestępstwa indywidualne, np. znamię „funkcjonariusz
publiczny” określające podmiot czynu zabronionego stypizowanego w art. 231 k.k.).
Zakres tego określenia obejmuje także okoliczności osobiste odpowiadające
znamionom czynu zabronionego innego rodzaju, w szczególności znamionom strony
podmiotowej charakteryzującym bliżej cel, motywację lub pobudki działania sprawcy
- np. wskazane wcześniej znamię „w wyniku motywacji zasługującej na szczególne
potępienie”, określające motywację sprawcy jako znamię kwalifikujące w typie
kwalifikowanym zabójstwa określonym w art. 148 § 2 pkt 3 k.k. (por. P. Kardas [w:]
Kodeks Karny. Część ogólna. Komentarz, Tom I. A. Zoll (red.), Warszawa 2012, s.
404 – 408; J. Majewski (red.), Kodeks Karny. Komentarz do art. 21, tezy 9 i 14, WKP
2024).
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że oskarżony D. Z. doskonale wiedział, że
planowane jest zabójstwo dwóch osób. Nie tylko dostarczył oskarżonym pistolet S. z
tłumikiem, ale też przeprowadził z nimi instruktaż w posługiwaniu się bronią,
załadował do magazynka 4 naboje i przekazał broń K. Z. (s. 9 i 69 – 70 uzasadnienia
wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy).
Trzeba też zauważyć, że Sąd ten rozpatrywał sytuację prawną w/w
oskarżonych również w kontekście art. 21 § 2 k.k. (s. 70 uzasadnienia). W rezultacie
tych ustaleń Sąd Okręgowy przypisał D. Z. dwa przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw.
I KK 375/25 58
z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1
k.k. (pkt XVIII wyroku).
g) Budzi wątpliwość wyeliminowanie przez Sąd Apelacyjny z opisu czynów
przypisanych przez ten Sąd J. S. w pkt I.1., a K. Z. w pkt II.1. ustaleń o działaniu „bez
powodu”, zaś w odniesieniu do.D. Z. z opisu czynu przypisanego w pkt III.1. ustalenia
o działaniu „z motywacji zasługującej na szczególne potępienie”.
Sąd I instancji stwierdził w tym zakresie – „ważnymi dowodami bezpośrednimi
w kwestii ustalenia motywu sprawcy, są wyjaśnienia oskarżonej K. Z. oraz
zachowania J. S. związane z majątkiem pokrzywdzonych już po popełnionych
zbrodniach zabójstwa. Biorąc pod uwagę ich treść sąd przyjął, że zachowanie
oskarżonych miało związek z kwestiami rozliczeniowymi o charakterze finansowym
oraz ze zgromadzonym majątkiem pokrzywdzonych. Sąd uznał, że J. S. oraz
współdziałająca z nią K. Z. a także pomagający im D. Z. dokonali zabójstwa B. O.
oraz M. S., w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie związanej z
działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez J. S. (art. 21
§ 2 K.k.). Motywacja zasługująca na szczególne potępienie zachodzi wówczas, gdy
u podstaw zachowania sprawcy legły motywy w sposób rażący odbiegające od i tak
już naruszonego wzorca postępowania, które budzą odrazę ze względu na cel (J. K.,
Zabójstwa kwalifikowane, CzPKiNP 1999, nr 2, s. 135). Motyw działania J. S. był
czysto finansowy więc niski i w żaden sposób nieusprawiedliwiony” (s. 70
uzasadnienia).
Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że „motywem
działania J. S. były kwestie finansowe”, a w rezultacie obie oskarżone działały „z
motywacji zasługującej na szczególne potępienie i w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej”, lecz nie przedstawił motywów wyeliminowania ustaleń o działaniu „bez
powodu”.
Oceniając z kolei apelację obrońcy oskarżonego D. Z., Sąd Apelacyjny uznał
za trafny zarzut z pkt 6 tej skargi, dotyczący „świadomości oskarżonego, co do
motywu, z jakim działały J. S. i K. Z.”, co w konsekwencji doprowadziło do
wyeliminowania ustalenia o działaniu „z motywacji zasługującej na szczególne
potępienie” i przypisania mu pomocnictwa do zbrodni z art. 148 § 1 k.k., w miejsce
przypisanej przez Sąd I instancji z art. 148 § 2 pkt 3 k.p.k.
I KK 375/25 59
Zarzucił Sąd odwoławczy, iż Sąd Okręgowy „na ustalenie świadomości
motywu działania oskarżonych kobiet, nie powołał żadnego dowodu. Sąd prawidłowo
ustalił, że oskarżony pomógł zrealizować J. S. i K. Z. zamiar zabójstwa małżonków
S. (…). Sąd ustalił również, że J. S. i K. Z. oraz D. Z. dokonali zabójstwa B. O. i M.
S. w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie. związanej z
działaniem bez powodu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez J. S. (art. 21
§ 2 KK). Na ustalenie co do oskarżonego nie ma jednak żadnego dowodu. Z tego
względu, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wyeliminował
ustalenie o działaniu z motywacji zasługującej na szczególne potępienie”. W tym
przypadku stanowisko Sądu Apelacyjnego jest co najmniej przedwczesne i nie
zostało należycie pogłębione. Wszak z analizy materiału dowodowego wynika, że D.
Z. był wtajemniczony, zwłaszcza przez J. S., w szereg okoliczności dotyczących
planowanych zabójstw.
h/ Tytułem ogólnych uwag należy stwierdzić, że Kodeks karny nie zawiera
katalogu okoliczności nakazujących uznanie danego zachowania za „motywację
zasługującą na szczególne potępienie”. Skoro tak, to kwestia ta winna podlegać
ocenie przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy. Jest to więc motyw
towarzyszący realizacji znamion przestępstwa, ale pozostający poza ich zakresem.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym, do motywów zasługujących na
szczególne potępienie można zaliczyć w szczególności: zabicie człowieka na
zlecenie za opłatą, pozbycie się niewygodnego świadka, dopuszczenie się
morderstwa w wyniku dążenia do uzyskania spadku, zabicie człowieka dla zabawy.
Motywacją zasługującą na szczególne potępienie najczęściej jest nienawiść, chęć
zemsty, wzbogacenia się za wszelką cenę, przejęcia majątku, chęć uzyskania
pieniędzy, przy czym jest mniej istotne, o jak dużą kwotę może chodzić. Jednak nie
mniej istotnym elementem dla oceny oskarżonych w kontekście przypisanego
zabójstwa z powodu motywacji zasługującej na szczególne potępienie może też być
poziom zdeterminowania w dążeniu do zrealizowania założonego planu, rozpiętość
czasowa przemyślanych działań i brak ludzkiej refleksji nad podejmowanymi
poczynaniami, brak przejawów woli opamiętania, brak rozmyślania, rozważania,
wyrachowanie w realizacji na chłodno założonego planu; w obliczu osiągniętego
skutku bezduszne, beznamiętne działania dla zatarcia śladów przestępstwa, w tym
I KK 375/25 60
wpływanie na inną osobę, by zacierała ślady. Te elementy świadczą o głębokiej
demoralizacji danej osoby, lekceważeniu norm prawnych oraz zasad współżycia
społecznego. Jakkolwiek nie zawsze pozbawienie życia człowieka bez powodu, bez
wyraźnego motywu uprawnia do przyjęcia, że w grę wchodzi motywacja zasługująca
na szczególne potępienie, to jednak możliwości takiej wykluczyć nie można i w
każdym przypadku wymaga to dokładnej analizy i rozważenia przez pryzmat
okoliczności danej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja
2020 r., IV KK 524/19, LEX nr 3275665; wyroki Sądów Apelacyjnych: w Białymstoku,
z dnia 7 kwietnia 2022 r., II AKa 237/21, LEX nr 4526877; w Szczecinie, z dnia 26
kwietnia 2017 r., II AKa 191/16, Lex nr 2295144 oraz z dnia 20 października 2016 r.,
II AKa 119/16, LEX nr 2304345).
Podsumowując te rozważania trzeba stwierdzić, że co najmniej część tych
okoliczności - chociażby „poziom zdeterminowania w dążeniu do zrealizowania
założonego planu, rozpiętość czasowa przemyślanych działań i brak ludzkiej refleksji
nad podejmowanymi poczynaniami” – charakteryzowały całą trójkę oskarżonych.
i/ Kwestia przypisania oskarżonym jednego przestępstwa zabójstwa, czy też
dwóch odrębnych przestępstw z uwagi na liczbę ofiar, nie jest tylko zagadnieniem z
kręgu rozważań akstrakcyjno – prawnych. Nie ma też znaczenia w przypadku J. S. i
ta okoliczność, że w razie ewentualnego uznania jej za winną popełnienia dwóch
odrębnych zbrodni zabójstwa i wymierzenia za każdą z nich jednostkowej kary
dożywotniego pozbawienia wolności, orzeczona może być jako łączna „tylko” jedna
kara dożywotniego pozbawienia wolności. Rzecz bowiem w tym, że przypisanie
dwóch zbrodni zabójstwa głównym sprawczyniom oraz pomocnictwa do ich
popełnienia wobec D. Z., po pierwsze, oddaje całą zawartość kryminalną
popełnionych przestępstw i ma inny wydźwięk społeczny; po drugie, wpływa na
właściwą ocenę stopnia społecznej szkodliwości przestępstw; po trzecie, wpływa na
stopień winy.
2/ Sąd Apelacyjny dopuścił się także uchybień w zakresie przestępstw
znieważenia (zbezczeszczenia) zwłok z art. 262 § 1 k.k. przypisanych w sentencji
wyroku Sądu I instancji: J. S. w pkt VII, K. Z. w pkt XV oraz D. Z. w pkt XX (w formie
I KK 375/25 61
stadialnej pomocnictwa do występku z art. 262 k.k.). Uchybienia te wystąpiły na
trzech płaszczyznach, a to:
a/ co najmniej za przedwczesne należy uznać rozstrzygnięcie Sądu drugiej
instancji o uniewinnieniu J. S. i K. Z. od zarzutów popełnienia tych przestępstw, przy
pobieżnym i skrótowym przedstawieniu argumentów za takim rozstrzygnięciem
mających przemawiać. Sąd odwoławczy stwierdził między innymi – „Wszystkim
oskarżonym umknęło, że obłożenie zwłok larwami muchy plujki nie stanowi ich
zbezczeszczenia, tj. czynu z art. 262 § 1 KK. W literaturze przedmiotu zarysowały
się dwa kierunki wykładni przepisu art. 262 § 1 KK. Według pierwszego, opis znamion
tego czynu determinuje postać zamiaru sprawcy, który musi działać z określonym
stosunkiem psychicznym do przedsiębranych działań, które w jego świadomości
odbierane są jako nakierowane na znieważenie zwłok, czy też czynione są w celu
znieważenia zwłok. W efekcie, czyn z art. 262 § 1 KK może być popełniony jedynie
w zamiarze bezpośrednim, gdyż sprawca musi chcieć znieważyć zwłoki i do tego
dążyć swoim zachowaniem. (…) Drugi kierunek wykładni wymienionego przepisu
przyjmuje, że zbezczeszczenia zwłok sprawca może się dopuścić działając w
zamiarze ewentualnym. Stąd, w wypadku, gdy zamiarem sprawcy było zatarcie
śladów popełnionego przestępstwa i uniknięcie odpowiedzialności karnej,
jednocześnie może działać ze świadomością, że dokonuje zbezczeszczenia zwłok.
(…) W rozpoznawanej sprawie dowody zaoferowane przez oskarżyciela publicznego
jednoznacznie wskazują, że celem działania oskarżonych było pozbycie się z
mieszkania zwłok zastrzelonych rodziców J. S., a dzięki temu uniknięcie
odpowiedzialności za popełniony czyn. Oskarżone podjęły zachowanie, które miało
usunąć ślady i dowody popełnionego czynu i zapewnić im bezkarność, a nie
bezcześcić zwłoki pokrzywdzonych”.
Przedstawiając te argumenty Sąd odwołał się do literatury i stosownych
orzeczeń Sądów Apelacyjnych, które z całą pewnością co do zasady są trafne, lecz
nie do końca korespondują z realiami niniejszej sprawy. Rzecz jednak w tym, że
stanowisko tego Sądu nie zostało należycie pogłębione. Nie ulega wątpliwości, że
podstawowym celem oskarżonych było uniknięcie odpowiedzialności za popełnione
zbrodnie. Jednakże nawet cytowane przez Sąd odwoławczy judykaty nie
sprzeciwiają się przyjęciu za trafne stanowiska Sądu I instancji.
I KK 375/25 62
b/ Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela
stanowiska, że przestępstwo zbezczeszczenia zwłok z art. 262 § 1 k.k. może być
popełnione jedynie w zamiarze bezpośrednim. Nie jest to pogląd dominujący, zresztą
wydaje się, iż nie podziela go w niniejszej sprawie także Sąd odwoławczy. Należy
przyjąć, że sprawca może popełnić tego rodzaju przestępstwo zarówno z zamiarem
bezpośrednim jak i ewentualnym. Wypada zgodzić się ze stwierdzeniem, iż w
przepisie art. 262 § 1 k.k. nie chodzi o bierne okazywanie lekceważenia, ale o
manifestowanie braku szacunku, o każdy akt brutalnego nieposzanowania,
zbezczeszczenia, okazania lekceważenia czy pogardy, przejawem takiego
zbezczeszczenia może być także np. oplucie zwłok. Skoro zatem zbezczeszczenia
zwłok sprawca może się dopuścić działając w zamiarze ewentualnym, to w wypadku,
gdy zamiarem sprawcy było przede wszystkim zatarcie śladów popełnionego
przestępstwa i uniknięcie odpowiedzialności karnej, to nie można wykluczyć
jednocześnie jego działania ze świadomością, że dokonuje zbezczeszczenia zwłok
(por. R.A. Stefański, Przestępstwo znieważenia zwłok ludzkich, prochów ludzkich lub
grobu. Prok. i Pr. 2004, nr 10, s. 24; M. Mozgawa – Saj, Przestępstwo znieważenia
oraz ograbienia zwłok, grobu i miejsca spoczynku zmarłego (art. 262 § 1 i 2 k.k.).
Prok. i Pr. 2018, nr 1, s. 22-26; M. Mozgawa (red.), Kodeks Karny, Komentarz do art.
262, teza 2, LEX/el.2025; Z. Ćwiąkalski [w:] Kodeks Karny. Część szczególna.
Komentarz do art. 262, teza 4, s. 574, Tom II, WKP 2017; częściowo wyrok Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 stycznia 2004 r., II AKa 374/03, OSA 2004, Nr
8, poz. 61).
Sąd drugiej instancji na uzasadnienie swego stanowiska odwołał się także do
poglądu wyrażonego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w powyżej wskazanym
wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. Można zgodzić się z tym stanowiskiem o tyle, iż
zasypanie zwłok ziemią poza cmentarzem i przykrycie tego miejsca gałęziami oraz
naruszenie w ten sposób typowego dla naszego kręgu kulturowego sposobu
pochówku, samo w sobie może nie stanowić o realizacji występku z art. 262 § 1 k.k.
Przykładowo, M. Flemming dowodzi, że nie stanowi znieważenia zwłok ich ukrycie,
chyba że miejsce ukrycia uwłaczałoby czci należnej zwłokom (por. M. Flemming, [w:]
Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu. Rozdział XXXII kodeksu karnego.
Komentarz (red.) M. Flemming, W. Kutzmann, Warszawa 1999, s.107).
I KK 375/25 63
Natomiast Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą kasację nie
akceptuje poglądu wyrażonego w judykacie w/w Sądu, iż narażenie zwłok na
żerowanie zwierząt także nie stanowi zbezczeszczenia zwłok. Pogląd Sądu
Apelacyjnego w Katowicach został także poddany krytyce w literaturze, gdzie
podkreśla się, że taka wykładnia omawianego przepisu jest „całkowicie contra legem”
(zob. J. Hanc, O. Sitarz, Przestępstwo znieważenia zwłok (aspekty dogmatyczne i
praktyczne), CPKiNP 2017, Nr 2, s.62).
Skoro zatem, zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości,
że znamiona ustawowe występku z art. 262 § 1 k.k. mogą wypełniać takie
zachowania sprawcy, jak „manifestowanie braku szacunku, każdy akt brutalnego
nieposzanowania, okazania lekceważenia czy pogardy”, to trudno nie dostrzec, że
zachowania oskarżonych związane z postępowaniem ze zwłokami zamordowanych
rodziców, w tym obłożenie ciał larwami muchy plujki, a które to działania szczegółowo
zostały ustalone przez Sąd I instancji, spełniają powyższe kryteria.
c/ akt oskarżenia zarzucał zarówno J. S. jak i K. Z. po dwa przestępstwa
znieważenia zwłok (J. S. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1
k.k. – w pkt V i VI) oraz K. Z. z art. 262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w pkt XI i XII.
Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że Sąd I instancji w miejsce owych dwóch czynów,
przyjął każdorazowo (w przypadku każdej z oskarżonych) jedno przestępstwo
popełnione w warunkach ciągłości w ujęciu art. 12 § 1 k.k. Tymczasem Sąd
Okręgowy uznał winę oskarżonych w zakresie każdego z dwóch czynów (pkt VII i XV
sentencji wyroku). Świadczy o tym w sposób wyraźny uważna lektura tej części
wyroku, gdzie Sąd orzekł: w pkt VII – „oskarżoną J. S. uznaje za winną popełnienia
zarzucanych jej czynów opisanych w punktach V i VI części wstępnej wyroku, to jest
przestępstw z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 262 § 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. i za to
na podstawie art. 262 § 1 k.k. wymierza jej kary po 1 roku pozbawienia wolności”; w
pkt XV –„oskarżoną K. Z. uznaje za winną popełnienia zarzucanych jej czynów
opisanych w punktach XI i XII części wstępnej wyroku, to jest przestępstw z art. 262
§ 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. i stosując przepis art. 61 § 1 K.k. odstępuje od
wymierzenia kar za te czyny” (podkreślenia SN).
Trafnie podniósł prokurator w kasacji, że sposób rozstrzygnięcia w tym
zakresie w pkt I.2. oraz II.2. zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny poprzez
I KK 375/25 64
użycie liczby pojedynczej – „uniewinnia od czynu” – powoduje po pierwsze, iż co do
jednego z czynów z art. 262 § 1 k.k. nie zapadło tożsame rozstrzygnięcie; po drugie,
nie wiadomo, w zakresie którego z tych czynów orzeczono o uniewinnieniu.
Odpowiedzi na to pytanie nie daje lektura uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego,
gdyż ograniczono się do powtórzenie w skrócie potrzeby uniewinnienia w zakresie
„czynu” z art. 262 § 1 k.k.
d/ wszystkie uwagi Sądu Najwyższego zaprezentowane powyżej, zwłaszcza
w podpunkcie b/, odnoszą się w równej mierze także do D. Z., tyle tylko, że jego
sytuacja prawna w tym zakresie różni się zdecydowanie od rozstrzygnięcia Sądu
Apelacyjnego co do J. S. i K. Z.. Temu oskarżonemu zarzucono w pkt XV i XVI
popełnienie dwóch przestępstw kwalifikowanych z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 262 §
1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., mających polegać na pomocnictwie udzielonym J. S. i
K. Z. do zbezczeszczenia zwłok B. O. i M. S.. W punkcie XX wyroku Sąd I instancji
co do.D. Z. orzekł w następujący sposób - „uznaje za winnego popełnienia
zarzucanych mu czynów opisanych w punktach XV oraz XVI części wstępnej wyroku,
z tym iż przyjmuje, że oskarżony pomógł J. S. oraz K. Z. w popełnieniu zarzucanych
im występków i kwalifikuje zarzucane mu czyny z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 262 § 1
K.k. przy zastosowaniu art. 12 § 1 K.k. i za to na podstawie art. 19 § 1 K.k. w zw. z
art. 262 § 1 K.k. wymierza mu kary po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności”.
Sąd Apelacyjny - jak powyżej wskazano – zmienił zaskarżony wyrok, wobec
tego oskarżonego w zakresie pomocnictwa udzielonego w/w dwóm oskarżonym do
zabójstwa dwóch osób oraz co do kary łącznej (pkt III.1. i VII), natomiast w pkt IV w
pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy.
Zarzut kasacji prokuratora podniesiony w tym zakresie był trafny, podobnie,
jak częściowo okazał się słuszny w tej materii zarzut obrońcy skazanego D. Z..
Niezależnie od tego, na ile można uznać stanowisko Sądu Apelacyjnego za
uzasadnione co do konieczności uniewinnienia trójki w/w oskarżonych od zarzutu z
art. 262 § 1 k.k., to trzeba zgodzić się z autorami obu kasacji, że analiza uzasadnienia
wyroku Sądu odwoławczego dowodzi, iż Sąd ten miał zamiar uniewinnić wszystkich
oskarżonych, w tym także D. Z., od tych zarzutów. Sąd odwoławczy stwierdził między
innymi - „Przechodząc do oceny zarzutów kolejnej skargi należy powiedzieć, że
apelacja.D. Z. jest zasadna w zakresie, w jakim kwestionuje przypisanie mu
I KK 375/25 65
przestępstwa z art. 262 § 1 k.k., polegającego na udzieleniu pomocy J. S. i K. Z. do
zbezczeszczenia zwłok B. O. i M. S.. (…) Wszystkim oskarżonym umknęło, że
obłożenie zwłok larwami muchy plujki nie stanowi ich zbezczeszczenia, tj. czynu z
art. 262 § 1 K.K.”.
W zaistniałej sytuacji wskutek pomyłki Sądu II instancji i mimo jego deklaracji
o potrzebie uniewinnienia od przestępstw określonych w art. 262 § 1 k.k., skazanie
za te dwa czyny zostało utrzymane w mocy wobec D. Z.. Świadczy o tym
jednoznacznie analiza sentencji wyroków Sądów obu instancji.
Dodatkowo doszło w tej części także do rażącego naruszenia art. 85 § 1 k.k. i
art. 88 k.k., poprzez pozostawienie dwóch kar jednostkowych pozbawienia wolności
poza wymiarem kary łącznej. W pkt VII wyroku Sąd odwoławczy orzekł: „na
podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. łączy kary pozbawienia wolności orzeczone
wobec.D. Z. w punkcie XXI zaskarżonego wyroku oraz w niniejszym wyroku i
wymierza mu karę łączną 13 (trzynastu) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
wolności”. Brak więc połączenia dwóch kar pozbawienia wolności w rozmiarze po 6
miesięcy, orzeczonych w pkt XX wyroku Sądu Okręgowego za dwa przestępstwa
kwalifikowane z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art.262 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Nie
ulega wątpliwości, że kary te pozostały poza węzłem kary łącznej, co rażąco narusza
także art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
3/ Pomimo że Sąd Najwyższy w całości uchylił zaskarżony wyrok i sprawę
przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, uznał za konieczne
podnieść pewne uwagi odnośnie do zarzutu z pkt a petitum kasacji obrońcy J. S.
dotyczącego żądania przyznania oskarżonej tłumacza języka angielskiego.
Obrońca skazanej zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego polegające
na obrazie art. 6 k.p.k. w zw. z art. 72 k.p.k. w zakresie, w jakim w znaczącej części
postępowania przygotowawczego oraz w całym toku postępowania przed Sądem I
instancji oraz przed Sądem II instancji J. S. „jako osoba niewładająca w
wystarczającym stopniu językiem polskim była pozbawiona pomocy tłumacza, co w
sposób rażący naruszało jej prawo do obrony”. Z uwagi na treść sentencji niniejszego
wyroku, zarzut ten znalazł się faktycznie poza granicami rozpoznania, jednak z uwagi
na znaczenie prawa do tłumaczenia dla realnego obowiązywania prawa do
I KK 375/25 66
rzetelnego procesu karnego należało w ramach uzasadnienia przedstawić
podstawowe zasady, które wpływają na jego interpretację.
Prawo do tłumaczenia jest niezbędnym elementem prawa do obrony.
Niewątpliwie, przepis art. 72 k.p.k. określa jedną z najważniejszych gwarancji
procesowych oskarżonego będącego obcokrajowcem, gdyż prawo do korzystania z
pomocy tłumacza stanowi istotny element prawa do rzetelnego procesu karnego. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że konieczność tłumaczenia
orzeczeń nawet tych, które nie podlegają zaskarżeniu oraz pism procesowych
mających znaczenie dla prowadzenia przez oskarżonego właściwej obrony, wynika
z konieczności zapewnienia lojalności procesowej wobec stron i elementarnej
rzetelności postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2020 r.,
V KK 518/19, LEX nr 3095018).
Z art. 72 § 1 k.p.k. wynika, że „Oskarżony ma prawo do korzystania z
bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem
polskim”. Prawo do zapewnienia pomocy tłumacza wynika także z dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE z dnia 20 października 2010 r. w
sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego w postępowaniu
karnym (Dz. Urz. UE L 280, 26.10.2010, s. 1-7). Dyrektywa ta w art. 2 przewiduje, iż
„Państwa członkowskie zapewniają, aby podejrzanym lub oskarżonym, którzy nie
mówią w języku danego postępowania karnego lub go nie rozumieją, zapewniono
niezwłocznie tłumaczenie ustne podczas postępowania karnego przed organami
śledczymi i sądowymi, w tym również podczas przesłuchania przez policję,
wszystkich rozpraw sądowych oraz wszelkich niezbędnych posiedzeń”, a także „aby
tam, gdzie to konieczne w celu zagwarantowania rzetelności postępowania,
dostępne było tłumaczenie ustne kontaktów między podejrzanymi lub oskarżonymi a
ich obrońcą, związanych bezpośrednio z jakimkolwiek przesłuchaniem lub
składaniem wyjaśnień podczas postępowania lub ze złożeniem odwołania lub innych
wniosków proceduralnych”.
Z kolei w art. 3 dyrektywa ustanawia prawo do tłumaczenia pisemnego
istotnych dokumentów w postępowaniu karnym, chociaż podobnie jak prawo polskie,
nie wymaga tłumaczenia wszystkich bez wyjątku dokumentów, a jedynie tych
mających istotne znaczenie procesowe: „Państwa członkowskie zapewniają, aby
I KK 375/25 67
podejrzanym lub oskarżonym, którzy nie rozumieją języka danego postępowania
karnego, zapewniono w rozsądnym terminie tłumaczenie pisemne wszystkich
dokumentów istotnych dla zapewnienia ich zdolności do wykonywania swojego
prawa do obrony oraz do zagwarantowania rzetelności postępowania”.
W świetle art. 6 ust. 3 lit. e Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności, każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą
ma co najmniej prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie
rozumie lub nie mówi językiem używanym w sądzie. W sprawie D. przeciwko Szwecji
(decyzja z dnia 5 stycznia 2010 r., nr skargi 13205/07, LEX nr 551326), Europejski
Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że: „Artykuł 6 ust. 3 lit. e Konwencji stanowi, iż
każdy oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza. Prawo to
ma zastosowanie nie tylko do ustnych wypowiedzi poczynionych na rozprawie, lecz
także do dokumentów i postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że oskarżony,
który nie rozumie lub nie mówi językiem używanym w sądzie ma prawo do bezpłatnej
pomocy tłumacza w odniesieniu do tłumaczenia pisemnego lub ustnego tych
wszystkich dokumentów lub wypowiedzi z postępowania wszczętego przeciwko
niemu, które musi rozumieć, lub które musi dostarczyć w języku używanym w sądzie,
aby mógł korzystać z gwarancji rzetelnego procesu. Wskazany przepis nie idzie tak
daleko, by wymagać pisemnego tłumaczenia wszelkich elementów dowodów
pisemnych lub dokumentów urzędowych w procedurze (...).”
Zakres prawa do tłumaczenia dokumentów był już wielokrotnie rozważany w
orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wskazywano, że art. 72 § 3 k.p.k. stanowi
realizację minimalnych standardów demokratycznego systemu prawnego, w
konsekwencji więc niedopełnienie przez sąd obowiązku wynikającego z tego
przepisu narusza istotne elementy prawa do rzetelnego procesu (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r., V KK 190/06, Prok. i Pr. 2007, Nr 10, poz. 11).
Przeprowadzenie rozprawy z udziałem oskarżonego niewładającego językiem
polskim, bez zapewnienia mu pomocy tłumacza, stanowi oczywiste naruszenie norm
procesowych i to nie tylko w aspekcie art. 204 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 407 k.p.k., ale
również w aspekcie faktycznej zdolności do działania osoby nieznającej języka
urzędowego sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2003 r., III KKN
143/01, LEX nr 78914). Z tego ostatniego wyroku wynika, że osoba niewładająca
I KK 375/25 68
językiem polskim to nie tylko osoba, która w ogóle nie zna języka polskiego, ale także
ta, która nie rozumie w dostatecznym stopniu zadawanych jej pytań albo też w wyniku
słabej znajomości tego języka nie może swobodnie sformułować swych myśli.
Niewystarczające władanie językiem polskim nie może prowadzić do ograniczenia
możliwości obrony przed sądem polskim, a więc naruszać prawa do rzetelnego
procesu. Dla tego rodzaju osób ustanowienie tłumacza jest warunkiem tzw.
faktycznej zdolności do działania w procesie.
Opierając się na powyższych normach prawnych ustanawiających kształt tej
gwarancji procesowej, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy oskarżonej J.
S. ta gwarancja przysługiwała – czy w istocie oskarżona należała do grupy osób,
które „nie władają w wystarczającym stopniu językiem polskim”. Dopiero po tym
wstępnym ustaleniu możliwe byłoby rozważenie zakresu tego prawa, które mogłoby
jej przysługiwać, przechodząc do analizy zakresu prawa do tłumaczenia ustnego lub
pisemnego i sposobu realizacji tego prawa przez orzekające w sprawie Sądy. Na tym
etapie jednak ta analiza musiała się zatrzymać. Z dotychczasowego orzecznictwa
Sądu Najwyższego, jak również z literatury, jak i z celu przepisów ustanowionych w
dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 października 2010 r. w
sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego w postępowaniu
karnym (Dz.U.UE.L.2010.280.1), wynikało jednoznacznie, że jest to prawo
przysługujące „cudzoziemcowi”, „obcokrajowcowi”, a więc oskarżonemu, który nie
dość, że nie jest obywatelem RP, to jeszcze „który nie mówi w języku danego
postępowania karnego lub go nie rozumie” (tak w dyrektywie 2010/64/UE), czy też
„nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim” (tak w art. 72 k.p.k.).
Wykładni tego sformułowania ustawowego dokonywano wielokrotnie w
orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazując, że prawo do pomocy tłumacza
przysługuje oskarżonemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem
polskim w zakresie, w jakim jest to konieczne dla zabezpieczenia elementarnych
gwarancji procesowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia
2012 r., III KK 133/11, OSNKW 2012, z. 8, poz. 81). Niewątpliwie, z przytoczonego
powyżej stanu prawnego i orzecznictwa ETPC oraz polskiego Sądu Najwyższego
wynika, że nie istnieje absolutny obowiązek zapewnienia oskarżonemu tłumaczenia
i tłumacza w każdym przypadku, gdy język polski nie jest jego ojczystym językiem –
I KK 375/25 69
ta okoliczność, czy włada nim w wystarczającym stopniu podlega badaniu przez sąd
orzekający w sprawie, który bierze pod uwagę tę okoliczność, czy spełniony został
standard rzetelnego procesu w kontekście prawa do obrony.
Przychylić się należy do wyrażanych w orzecznictwie stanowisk odnoszących
się do sposobu oceny zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 72 § 1 k.p.k.,
aktywującej obowiązek zapewnienia tej gwarancji procesowej. Za zbyt daleko idący
należy uznać pogląd, że na gruncie art. 72 § 1 k.p.k. znaczenie ma to, czy oskarżony
rozumie i włada językiem sądowym, czyli językiem, którym posługują się
funkcjonariusze aparatu ścigania i który używany jest w sądzie. Taka bowiem
sytuacja (nieznajomość języka fachowego) dotyczy również bezpośrednio obywateli
polskich (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2016 r., II AKa
3/16, LEX nr 2166549). Pojęcie niewładania językiem nie może być oczywiście
zawężone do całkowitej nieznajomości języka przez osobę przesłuchiwaną, lecz
objąć powinno także sytuację, gdy osoba ta bądź nie rozumie w stopniu
dostatecznym zadawanych jej pytań, bądź na tle słabej znajomości języka, nie
moż+e sformułować myśli odtwarzających przebieg zdarzeń stanowiących przedmiot
przesłuchania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1970 r., III KR 45/70,
OSNKW 1970, z. 11, poz. 150). Chodzi tu o sytuację, gdy oskarżony nie może pojąć
znaczenia i sensu dokonywanych czynności procesowych albo nie ma możliwości
wysłowienia się w języku. Prawo do pomocy tłumacza powinno przysługiwać
oskarżonemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim w
zakresie, w jakim jest to konieczne dla zabezpieczenia jego elementarnych gwarancji
procesowych i aby zrozumiał on znaczenie najważniejszych czynności postępowania
(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2014 r., II AKa
111/13, LEX nr 1496046).
Dokonując oceny, czy w czasie prowadzonego w stosunku do niej
postępowania karnego wymieniona oskarżona „władała w wystarczającym stopniu
językiem polskim” (w rozumieniu przesłanek z art. 72 k.p.k. i art. 204 § 1 pkt 2 k.p.k.),
Sąd ma obowiązek ustalić tę okoliczność w stosunku do konkretnej osoby i oceny
konkretnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stopnia znajomości
języka polskiego (por. m.in. wyrok SA w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2020 r., II AKa
11/20, LEX nr 3335457). Mogą to być takie dowody, jak zeznania świadków,
I KK 375/25 70
dokumenty, w których oskarżona pisała w języku polskim, ocena składanych przez
nią wyjaśnień w początkowych etapach postępowania. Takiej oceny dokonał w
niniejszym postępowaniu Sąd odwoławczy. Miał przy tym do czynienia z sytuacją, w
której nie mogło być wątpliwości co do obywatelstwa oskarżonej i co do tego, że w
Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski, a oskarżona nie
należy do żadnej mniejszości narodowej czy etnicznej, która posługiwać by się mogła
językiem obcym (zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie
Vizgirda v. Słowenia z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr skargi 59868/08, LEX nr 2553425).
Sąd Apelacyjny stwierdził, że kluczową kwestią było ustalenie, czy J. S. mówi
w języku polskim i rozumie go, gdyż w przeciwnym razie aktualizuje się jej prawo do
żądania zapewnienia tłumacza przy dokonywaniu wszystkich czynności
procesowych. Na samym wstępie rozważań wskazał, że z protokołu pierwszej
rozprawy głównej z 14 czerwca 2023 r. wynikało, iż oskarżona nie żądała obecności
tłumacza. W protokole nie odnotowano złożenia przez oskarżoną stosownego
wniosku. Z wyjaśnień oskarżonej złożonych – po polsku – na tej rozprawie nie
wynikało też, aby żądała ustanowienia tłumacza. Oskarżona nie podnosiła, że nie
zna bądź nie rozumie języka polskiego. W protokole nie ma zapisów wskazujących
na to, że oskarżona nie potrafi sformułować myśli i odnieść się do zarzutów aktu
oskarżenia, a także, iż nie rozumie wyjaśnień złożonych na rozprawie przez K. Z. i.D.
Z. oraz ich wyjaśnień, które zostały złożone w postępowaniu przygotowawczym i
odczytane przez Sąd. Oskarżona nie podnosiła również, że nie rozumie zeznań
świadków złożonych na rozprawie. Wymienionych uwag i żądań oskarżona nie
zgłaszała na kolejnych terminach rozprawy głównej, gdyż w protokołach z tych
czynności nie ma takich zapisów. Składała też w sprawie pisma sporządzone w
języku polskim. Dopiero w pismach z 15 sierpnia i 23 listopada 2023 r. oskarżona
żądała przeprowadzenia dowodu z treści jej „wyjaśnień” sporządzonych w języku
angielskim na piśmie poza rozprawą główną. Wnioski te zostały zasadnie oddalone
na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r., a Sąd uzasadnił tę decyzję w ten sposób, że
zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 365 k.p.k., rozprawa odbywa się ustnie
i przepisy postępowania nie przewidują możliwości złożenia na rozprawie głównej
wyjaśnień na piśmie, a tym bardziej przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień
sporządzonych na piśmie poza rozprawą główną. Na tej samej rozprawie ujawniono
I KK 375/25 71
również wniosek oskarżonej z 26 lutego 2024 r. o przyznanie tłumacza, który
oskarżona sprecyzowała jako wniosek o przyznanie drugiego obrońcy z urzędu.
Procedujący Sąd I instancji wyjaśnił, że nie budzi wątpliwości, iż oskarżona włada
językiem polskim w wystarczającym stopniu. Mieszka w Polsce i prowadzi tutaj
działalność gospodarczą. Z zeznań świadków wynika, że na co dzień posługuje się
językiem polskim w stopniu komunikatywnym. Przesłuchani w sprawie świadkowie
nie twierdzili, aby oskarżona korzystała z translatora czy jakiegokolwiek urządzenia
tłumaczącego z języka angielskiego na polski i odwrotnie. Na rozprawie w dniu 29
sierpnia 2023 r. M. B. zeznał, że J. S. rozmawiała swobodnie po polsku, czasami
miała inny akcent. Tak samo zeznał R. K. na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2023 r.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. D. Z. wyjaśnił, że z J. S. rozmawiał po
polsku. Oskarżona nie podnosiła również braku możliwości porozumiewania się z
obrońcą i nie domagała się przyznania tłumacza dla tych czynności, nie
kwestionowała także złożonych wyjaśnień, a nawet je potwierdziła, pomimo, że nie
korzystała w czasie ich składania z pomocy tłumacza. Oskarżona nie twierdziła, że
określone wypowiedzi, zwroty, myśli zostały nieprawidłowo zapisane w protokołach
przesłuchania. Sąd odwoławczy wziął pod uwagę fakt, że oskarżona wyjaśniła, iż
miała 19 lat, gdy wróciła z RPA. Jednak było to w 2000 r., a zatem od ponad 20 lat
przebywa w Polsce, będąc obywatelką RP i prowadząc życie społeczne i zawodowe
w języku polskim. Również z opinii psychiatrycznej i psychologicznej wynikało, że
oskarżona rozmawiała po polsku i biegli nie mieli żadnych uwag, co do jej
swobodnego wypowiadania się, rozumienia poleceń i innych kwestii w czasie
badania. Biegli stwierdzili, że oskarżona komunikuje się w zrozumiały sposób,
przekazuje swoje myśli, kontroluje przebieg rozmowy oraz zakres własnych
wypowiedzi. Oceny tej dokonał również prawidłowo Sąd odwoławczy, odmawiając
złożenia wyjaśnień przez oskarżoną w języku angielskim (k. 1928), uznając, że
oskarżona dostatecznie włada językiem polskim i może także złożyć wyjaśnienia w
języku polskim.
Wydaje się więc, że w tej sytuacji nie można było uznać za błędne przyjęcia
przez Sąd odwoławczy, iż w przypadku obywatelki RP, przebywającej od ponad 20
lat na terytorium RP i komunikującej się ze wszystkimi w jej otoczeniu w języku
polskim, nie było żadnych podstaw do uznania, że „nie włada w wystarczającym
I KK 375/25 72
stopniu językiem polskim”. W tej sytuacji nie wchodziły w grę gwarancje z art. 72 § 1
k.p.k., jako że brak tłumacza nie prowadził do naruszenia prawa do obrony i prawa
do rzetelnego procesu karnego. Nie można było uznać, że oskarżona nie rozumie w
dostatecznym stopniu zadawanych jej pytań albo też w wyniku słabej znajomości
tego języka nie może swobodnie sformułować swych myśli, czy też nie może pojąć
znaczenia i sensu dokonywanych czynności procesowych.
W rezultacie, przedstawione w ramach uzasadnienia kasacji wywody mające
wykazać, że jednak oskarżona nie posługuje się językiem polskim, nie odpowiadały
rzeczywistości – zwłaszcza, że Sądy obu instancji z możliwościami językowymi
oskarżonej mogły się zapoznać bezpośrednio, gdy składała wyjaśnienia, co znalazło
wyraz w uzasadnieniu wyroków. W aktach sprawy znajdują się również liczne pisma
i wnioski oskarżonej składane w języku polskim, a także niezwykle obszerna i
szczegółowa osobista apelacja (k. 1592).
Ponieważ jednak Sąd Najwyższy nie ma możliwości ostatecznej weryfikacji
trafności stawianego w tym zakresie zarzutu, to wobec uchylenia zaskarżonego
wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego
rozpoznania, Sąd ten, rozpoznając wniesione apelacje dokona takiej oceny.
4/ W toku ponownego postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny rozpozna
apelacje i będzie mieć na uwadze argumenty przedstawione przez Sąd Najwyższy w
niniejszym uzasadnieniu.
[J.J.]
[r.g.]
Piotr Mirek Jacek Błaszczyk Dariusz Kala Andrzej Stępka Andrzej Tomczyk
Powiązane orzeczenia
- III KK 405/13 2014-03-19Czy rażące naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, w tym nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji i powierzchowne uzasadnienie, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- IV KK 264/13 2014-01-08Czy rażąca sprzeczność między sentencją wyroku sądu odwoławczego a jego uzasadnieniem, a także wewnętrzna sprzeczność samego uzasadnienia, stanowią podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego na skutek kasacji wniesio…
- III KK 168/26 2026-10-21Czy w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi…
- III KK 193/20 2022-10-12Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, polegające na nierzetelnym rozpoznaniu zarzutów apelacyjnych, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku sądu odwoławczego, nawet jeśli nie zachodziły inne b…
- III KK 241/24 2024-12-11Czy w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 148 § 2 pkt 3art. 18 § 3 KKart. 148 § 1 KKart. 18 § 1 KKart. 13 § 1 KKart. 148 § 2 pkt 3 KKart. 263 § 2 KKart.
263 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 262 § 1 KKart. 12 §
1 KK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy