I KK 377/22

WyrokIzba Karna2023-07-27

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uniewinnionemu oskarżonemu przysługuje zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym oraz kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Ratio decidendi
Uniewinnionemu oskarżonemu przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem jednego obrońcy w postępowaniu kasacyjnym oraz zwrot kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego. Wysokość tych kosztów ustala się na podstawie przepisów Prawa o adwokaturze oraz rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, a także przepisów dotyczących zwrotu kosztów używania pojazdów do celów służbowych. Koszty dojazdu obejmują uzasadnione wydatki związane z przejazdem, ale nie obejmują opłat autostradowych, jeśli nie zostały one wykazane.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację od wyroku sądu odwoławczego, który uniewinnił oskarżonego O. C. od popełnienia czynu z art. 291 § 1 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Następnie obrońca oskarżonego wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym oraz kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, zasądzając część żądanych kwot.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego O. C. część kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym oraz koszty dojazdu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 377/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 lipca 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie O. C. i in. uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 291 § 1 k.k. wniosku obrońcy o zasądzenie zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjny oraz kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz O. C. kwotę 1920 zł (tysiąc dziewięćset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym oraz kwoty 690 (sześćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego; 2. w pozostałym zakresie wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I KK 377/22, oddalił – rozpoznaną na rozprawie – kasację wniesioną przez prokuratora (na niekorzyść m.in. oskarżonego O. C.) od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 5 maja 2022 r. (sygn. akt VII Ka 885/21), zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji i uniewinniającego m.in. oskarżonego O. C. od popełnienia czynu z art. 291 § 1 k.k. Konsekwencją rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego było I KK 377/22 2 także orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego, którymi został obciążony Skarb Państwa. Obrońca z wyboru O. C. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym oraz kosztów dojazdu. Wnioskodawca wskazał, iż na rzeczone wydatki złożyły się następujące kwoty: 1200 zł za obronę przed Sądem Najwyższym, 720 zł za wniesienie odpowiedzi na kasację oraz 821,80 zł tytułem łącznych kosztów związanych z dojazdem do siedziby sądu, w tym opłat autostradowych w łącznej wysokości 131,80 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści art. 626 § 2 k.p.k. wynika, że jeżeli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji lub sąd odwoławczy. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu kasacyjnym (art. 637a k.p.k.). Nie ulega wątpliwości, że na etapie postępowania kasacyjnego – w przypadku oddalenia kasacji od wyroku uniewinniającego – zastosowanie znajduje norma art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., a zatem, w realiach niniejszej sprawy, uniewinnionemu przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. Wskazać trzeba, że podstawę prawną do ustalenia wysokości wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem jednego obrońcy, stanowią przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r., poz. 1184, t.j. z dnia 3.06.2022 r.; dalej: PrAdw.) oraz przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800; dalej: rozporządzenie). W przedmiotowej sprawie aktywność obrońcy uniewinnionego sprowadzała się do sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację prokuratora oraz udziału w rozprawie kasacyjnej w dniu 9 maja 2023 r. Zwrócić należy uwagę, że w I KK 377/22 3 powołanym wyżej rozporządzeniu nie wyszczególniono stawki minimalnej za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację. Najbardziej zbliżona swym charakterem jest opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia), dlatego należało na tej podstawie przyjąć wartość stawki minimalnej na kwotę 720 zł. W orzecznictwie prezentowany był również pogląd, że jest to czynność zbliżona do samej kasacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., sygn. III KK 316/13). Przyjmując takie stanowisko, wartość stawki minimalnej zamyka się również w tej kwocie, gdyż § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ustanawia ją w wysokości 720 zł. Powyższa kwota nie obejmuje samego występowania przed Sądem Najwyższym (na rozprawie), za którą to czynność rozporządzenie przewiduje odrębną stawkę w wysokości 1200 zł (§ 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia). Wobec powyższego, zawnioskowany zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 1920 zł uznać należało za uzasadniony i zgodny z obowiązującym prawem. Przedmiotowy wniosek zasługiwał również na uwzględnienie w zakresie zwrotu kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego, aczkolwiek nie w kwocie wskazanej we wniosku. Należy stwierdzić, że wnioskodawca tylko w części wykazał te koszty w sposób właściwy, przedstawiając stosowne ich wyliczenie, zgodne z § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Brak było podstaw do zakwestionowania liczby kilometrów wskazanych we wniosku, a zatem podaną w nim wartość kosztów przejazdu w wysokości 690 zł uznać należy za zasadną. Sąd Najwyższy nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz uniewinnionego należności z tytułu poniesionych opłat autostradowych. Koszty te, określone we wniosku na łączną kwotę 131,80 zł, nie zostały bowiem w żaden sposób wykazane. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PŁ] [ał] I KK 377/22 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 291 § 1 KKart. 616 § 1 pkt 2 KPKart. 632 pkt 2 KPKart. 636 § 1 KPKart. 637a KPKart. 626 § 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 2§ 11 ust. 4§ 11 ust. 3§ 11 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy