I KO 114/24
Izba Karna2024-11-05
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony pełnił funkcję w lokalnej policji, a wśród świadków jest prokurator z tej samej miejscowości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy, uznając, że sam fakt pełnienia przez oskarżonego funkcji w lokalnej policji oraz obecność prokuratora wśród świadków nie stanowią wystarczających przesłanek do zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach, gdy zagrożenie jest realne, a nie w oparciu o potencjalne wątpliwości społeczne czy hipotetyczne wpływy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Turku wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko P.K. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniono to faktem, że oskarżony pełnił funkcję w Wydziale Kryminalnym Komendy Powiatowej Policji w Turku, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów w tej samej miejscowości. Wskazano również, że jednym ze świadków jest prokurator, który mógłby być "zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy".Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w Turku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
I KO 114/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie P.K. oskarżonego o czyn z art. 231§1 k.k., art. 270§1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2024r. wniosku Sądu Rejonowego w Turku z dnia 22 października 2024r., sygn. akt II K 352/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i e n i e: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Turku, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy prowadzonej przeciwko P. K. do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy oskarżonego, który pełnił funkcję [...] Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w T., co w odbiorze społecznym może wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów wykonujących swe obowiązki w Sądzie mającym siedzibę w tej samej miejscowości. W szczególności zaś podkreślono to, że jednym ze świadków w sprawie jest prokurator Prokuratury Rejonowej w T. który ze względu na jego
I KO 114/24 2 powiązanie służbowe z oskarżonym mógłby być „zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego w Turku. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu. Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k. Trudno też zgodzić się z argumentacją podniesioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 października 2024r. wskazującą na to, że wskazany prokurator może chcieć wpływać na wynik sprawy. Przecież posłużenie się podrobionym podpisem tego prokuratora w ogóle nie może być traktowane jako mające związek z jego działalnością służbową, a tym samym tworzyć jego zainteresowania określonym rozstrzygnięciem sprawy.
I KO 114/24 3 Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. WB. [ał]
Powiązane orzeczenia
- V KO 33/13 2013-05-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżonymi są funkcjonariusze policji i prokurator pełniący funkcje na obszarze właściwości…
- I KO 38/25 2025-04-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżyciel publiczny jest związany funkcjonalnie z sądem właściwym miejscowo?
- III KO 68/23 2023-06-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
- IV KO 13/10 2010-02-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy jeden z oskarżonych był wcześniej szefem Prokuratury Rejonowej w tym samym mieście i utrzymy…
- III KO 18/19 2019-02-27Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy oskarżeni są funkcjonariuszami publicznymi, a świadkami prokuratorzy współpracujący z sądem?
Powołane przepisy
art. 231§1 KKart. 270§1 KKart. 37 KPKart. 42§1 KPK§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy