III KO 68/23
Izba Karna2023-06-29
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że okoliczności wskazujące na wyłączenie sędziów sądu właściwego miejscowo mogą rodzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w odbiorze społecznym. Przekazanie sprawy jest dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, takie jak bliskie kontakty zawodowe sędziów z osobami, których dotyczy postępowanie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie złożył wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek wynikał z faktu, że kolejni sędziowie tego sądu składali oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznania sprawy ze względu na relacje służbowe lub koleżeńskie z osobami, których dotyczyło zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Sąd Rejonowy ocenił, że dalsze rozpoznawanie sprawy przez ten sąd może budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.Pełny tekst orzeczenia
III KO 68/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie z zażalenia D. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie zawartego w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II Kp 1591/19/S o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, oznaczoną sygnaturą II Kp 1591/19/S przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku. UZASADNIENIE D. R. złożył zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie: 1. zaistniałego w okresie od 12 czerwca 2017 r. do 9 października 2017 r. w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. podczas procedowania w sprawie o sygn.. akt PR 2 Ds. […], czym działano na szkodę interesu prywatnego D. R., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), 2. zaistniałego w okresie od 18 sierpnia 2016 r. do 11 października 2016 r. w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratorów i
III KO 68/23 2 sędziów okręgu krakowskiego oraz funkcjonariuszy Policji w związku z wydaniem w toku postępowania Prokuratury Rejonowej w K. za numerem PR 1 Ds. […] Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec D. R., czym działano na szkodę interesu I prywatnego D. R. tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec j stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), 3. zaistniałego w okresie od 13 grudnia 2016 r. do 9 października 2018 r. w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w K. oraz Sądu Okręgowego w K. podczas procedowania w sprawie II K[…], a następnie w toku postępowania wykonawczego w niniejszej sprawie prowadzonego za numerem II Ko […], czym działano na szkodę interesu prywatnego D. R., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), 4. zaistniałego w okresie od 26 kwietnia 2017 r. do 9 czerwca 2017 r. w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Okręgowego w K. podczas procedowania w sprawie o sygn.. V Pen […], czym działano na szkodę interesu prywatnego D. R., tj. o I przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), 5. zaistniałego w nieustalonym czasie w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratorów oraz sędziów okręgu krakowskiego, a także funkcjonariuszy Policji w nieustalony sposób, czym działano na szkodę interesu prywatnego D. R., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.). Kolejnymi postanowieniami Sąd Rejonowy w K. wyłączył sędziów Sądu Rejonowego w K.: SSR Ł. S., SSR A. P., SSR M. T., SSR K. C., SSR A. J., SSR T. C., SSR A. N., SSR B. S., SSR S. M., SSR L. K., SSR M. I., SSR K. T.- R., SSR G. K., SSR B. M., SSR B. S., SSR Ł. D., SSR P. Ł. - od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu postanowień wskazano, że powoływane przez Sędziów składających wnioski o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy niniejszej
III KO 68/23 3 okoliczności, a to relacje służbowe lub koleżeńskie z osobami, których dotyczy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa może rodzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w odbiorze społecznym. W ocenie Sądu wnioskującego w/w okoliczności wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, ze Sędziowie tutejszego Sądu będą nadal składali oświadczenia o zaistnieniu podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. O zaistnieniu takich okoliczności można mówić na przykład wtedy, gdy stroną w procesie karnym jest osoba znana sędziom właściwego do rozpoznania sprawy sądu, z racji ścisłych, mających charakter bezpośredniej współpracy, kontaktów o charakterze zawodowym i takie okoliczności niewątpliwie istnieją w przedmiotowej sprawie. Mają zatem na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, mogą powodować powstanie w zewnętrznym odbiorze przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku, tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji krakowskiej. E.W. [ms]
III KO 68/23 4
Powiązane orzeczenia
- II KO 44/17 2017-10-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak możliwości bezstronnego rozstrzygnięcia przez sąd miejscowo właściwy, gdy świadkami są liczne osoby pełniące l…
- II KO 59/23 2023-05-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i rzetelności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, wynik…
- V KO 76/25 2025-05-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić wątpliwości co do obie…
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 17 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy