I KO 16/25
Izba Karna2025-03-19
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione obawy o bezstronność sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu miejscowo właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie jest uzasadnione, gdy istnieją realne okoliczności, które w odbiorze uczestników postępowania lub społecznym mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty W.S. dotyczące przekroczenia uprawnień i stronniczości sędziów sądów wyższych instancji (Sądu Okręgowego w Poznaniu i Sądu Apelacyjnego w Poznaniu) w kontekście sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia śledztwa. Sąd Rejonowy uznał, że w celu wykluczenia obaw o bezstronność, sprawę należy przekazać.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jarocinie.Pełny tekst orzeczenia
I KO 16/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt III Kp 749/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jarocinie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2024 r., III Kp 749/24, Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy z zażalenia W.S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2024 r., [...] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez sędziów i pracowników Sądu Rejonowego we Wrześni, Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i działania tym na szkodę skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że mając na uwadze, iż W.S. zarzuca sędziom Sądu właściwego do rozpoznania zażalenia oraz Sądu Apelacyjnego w Poznaniu,
I KO 16/25 2 Sądu Okręgowego w Poznaniu i Sądu Rejonowego we Wrześni przekroczenie uprawnień i stronniczość, zasadnym wydaje się przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu wykluczenia obaw o bezstronność organu orzekającego. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Oczywistym jest, że instytucja określona w art. 37 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które w odbiorze uczestników postępowania lub odbiorze społecznym mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka właśnie sytuacja zaistniała aktualnie w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotem postępowania objętego wystąpieniem Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu jest zażalenie na postanowienie omawiające wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej działalności Sądu Okręgowego w Poznaniu i Sądu Apelacyjnego Poznaniu, a więc sądów wyższego rzędu, w tym sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy. Powoduje to, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Pomimo braku oparcia w systemie organizacyjnym sądownictwa powszechnego, w odbiorze społecznym nadzór orzeczniczy sądów wyższych instancji, podobnie jak i wewnętrzny nadzór administracyjny sprawowany przez prezesa sądu okręgowego jest postrzegany jako nadzór hierarchiczny, czy też służbowy. Stąd też, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego,
I KO 16/25 3 mającego siedzibę poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Sądem takim jest Sąd Rejonowy w Jarocinie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KO 119/25 2025-07-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na obawy o brak obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy?
- III KO 19/22 2022-03-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zachodzi uzasadniona obawa braku bezstronności sądu?
- V KO 106/23 2023-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 68/23 2023-06-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
- II KO 189/24 2025-02-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia sądu miejscowo właściwego jest objęty śledztwem dotyczącym przekro…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy