I KO 24/20
Izba Karna2020-09-23
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych jest bliskim krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości może wymagać przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zachodzą okoliczności, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Dotyczy to sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w społeczeństwie przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli opiera się to na racjonalnych przesłankach. W szczególności, gdy jeden z oskarżonych jest bliskim krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, pozostawienie sprawy w tym sądzie może prowadzić do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia przez opinię publiczną.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej czterech oskarżonych innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była bliska więź rodzinna jednego z oskarżonych z sędzią orzekającym w tym sądzie, co mogło godzić w wizerunek wymiaru sprawiedliwości i budzić wątpliwości co do obiektywizmu postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. na podstawie art. 37 k.p.k., uznając wniosek za zasadny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 24/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu sprawy M. G. , T. G. , S. M. i Z. S. oskarżonych z art. 297 § 2 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i innych w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt III K (…) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w B., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonych M. G., T. G., S. M. i Z. S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu postanowienia Sądu wskazano, że jeden z oskarżonych – M. G. jest bliską rodziną sędziego, który orzeka w III Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w B. . W związku z tym rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd właściwy miejscowo godziłoby w wizerunek Sądu i całego wymiaru sprawiedliwości stwarzając u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w B. w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek Sądu Okręgowego w B. jako zasadny zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, zachodzą tego rodzaju okoliczności, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Za takie okoliczności należy uznać sytuacje, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w społeczeństwie nawet mylne przekonanie, podjęte jednak w oparciu o racjonalne przesłanki, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68, z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000/Nr 3, poz. 7, z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNKW - R 2008, poz. 2072, z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNKW - R 2008, poz. 2280). W rozważanej sprawie okoliczności faktyczne wskazane przez Sąd Okręgowy w B., a także analiza akt tej sprawy są tego rodzaju, że przemawiają za jej przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Należy do nich zaliczyć kontekst sytuacyjny powodujący, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niewskazaną, aby w przedmiotowej sprawie, dotyczącej oskarżenia brata ciotecznego jednego z sędziów sądu właściwego miejscowo, orzekali sędziowie tego sądu. Nie bez znaczenia jest także fakt, na który zwrócił uwagę wnioskujący Sąd, że pozostawienie tej sprawy w sądzie właściwym miejscowo mogłoby prowadzić do kwestionowania przez opinię publiczną prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści. Sąd Najwyższy ma na uwadze fakt, że choć okoliczności te nie dotyczą pozostałych oskarżonych, to jednak z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy, okoliczności podmiotowo – przedmiotowe oraz materiał dowodowy w postaci m. in. wyjaśnień M. G., oczywiście niecelowym byłoby wyłączanie sprawy tego oskarżonego do odrębnego rozpoznania.
3 Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Okręgowego w S. . W tym zakresie kierowano się także względami ekonomiki procesowej, tj. bliskości Sądu z delegacji.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 52/20 2020-05-26Czy w sytuacji, gdy wśród oskarżonych znajdują się osoby pełniące wysokie funkcje w sądzie, a zarzuty dotyczą działalności tego sądu, a także wśród świadków są sędziowie tego sądu, zachodzi przesłanka przekazania sprawy…
- I KO 103/25 2025-09-11Czy okoliczności wskazujące na bliskie powiązania sądu z prokuraturą, lokalną społecznością oraz rodziną oskarżonej mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwoś…
- V KO 54/22 2022-07-06Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli istnieją okoliczności mogące budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, w…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 16/17 2017-04-19Czy w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Powołane przepisy
art. 297 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy