I KO 267/51

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym dnia 22 sierpnia 1951 r. po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Prok. Gen. R. P. w sprawie Zofii R. skazanej z art. 231 k. k. po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora R. P. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1951 r. Nr. I. KO. 84/51/ powzięte w składzie zwykłym na podstawie art. 394 - 396, 400 § 2 k. p. k. postanowił uchylić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1951 roku nr I. KO. 84/51, powzięte w składzie zwykłym.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy w Warszawie skazał wyrokiem z dnia 8 października 1948 r. Nr. III. K. 2. 2/48 oskarżoną:1. Zofię C. na podstawie art. 231 k. k. na karę jednego roku więzienia za spędzenie płodu Zofii R.2. Zofię R. na podstawie art. 231 k. k. na osiem miesięcy aresztu za poddanie się z własnej woli zabiegowi spędzenia płodu przez współoskarżoną C. (L. 48 akt.).Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 1949 roku K. A. 582/49 (k. 78 akt.), nie uwzględniając apelacji oskarżonych, wyrok Sądu Okręgowego zatwierdził.Po wydaniu wspomnianego wyroku Sąd Apelacyjny w Warszawie odniósł się w drodze przedstawienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o uznanie obu zapadłych w tej sprawie wyroków za nieważne na tej podstawie, że oskarżona Zofia R. była i jest pracownicą (praczką) jednostki wojskowej, wobec czego właściwym do osądzenia przestępstwa jej zarzucanego był sąd wojskowy a nie sąd powszechny.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1950 r. Nr. KO. 277/50 przedstawienie powyższe pozostawił bez dalszego biegu, stojąc na stanowisku właściwości sądu powszechnego.Następnie jednak Sąd Najwyższy, również w składzie zwykłym, postanowieniem z dnia 19 lutego 1951 r. Nr. I. KO. 84/51, zaskarżonym obecnie w drodze rewizji nadzwyczajnej przez Generalnego Prokuratora R. P. uchylił poprzednio swe postanowienie z dnia 26 sierpnia 1950 r. Nr. KO. 277/50 i na podstawie art. 13 k.p.k. uznał oba wydane w sprawie wyroki za nieważne w oparciu o ustalenie, że osk. R., która w chwili popełnienia przypisanego jej czynu była praczką jednostki wojskowej, stosownie do art. 2 lit. b) prawa o ustroju Sądów Powszechnych i Prokuratury Wojsk. (Dz. Ust. poz. 29/44) podlega orzecznictwu sądów wojskowych.Ostatnio wymienione postanowienie zaskarżył Prokurator Generalny R. P. rewizją nadzwyczajną z dnia 20 czerwca 1951 roku z wnioskiem o uchylenie przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów (art. 400 § 2 k.p.k.) zaskarżonego postanowienia zarzucając postanowieniu temu obrazę art. 11 k.p.k. przez błędne uznanie, że osk. Zofia R. podlega orzecznictwu sądu wojskowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżone postanowienie jest błędne, gdyż w myśl późniejszego przepisu, jakim jest art. 17 § 1 lit. c) i § 2 ustawy z dnia 20 lipca 1950 roku (Dz. Ust. R. P. nr 38, poz. 348/50) sądy wojskowe są właściwe w sprawach o przestępstwa popełnione przez pracowników cywilnych administracji wojskowej tylko wówczas, gdy przestępstwa te pozostają w związku z pracą lub służbą w tejże administracji.Skoro w konkretnym przypadku nie ma żadnych wątpliwości, że przypisane oskarżonym spędzenie płodu żadną miarą nie posiada charakteru takiego przestępstwa, a tym bardziej przestępstwa wojskowego, jak to błędnie ustalił Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, stwierdzić należy brak przewidzianych w art. 11 i 13 k.p.k. podstaw do uznania wyroków za nieuważne.Z tych zasad Sąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów zaskarżone postanowienie jako bezpodstawne - uchylił.