I KO 32/23
Izba Karna2023-06-22
Skład orzekający: Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest najbliższą osobą sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, który jednocześnie jest świadkiem w sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadna, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości może zostać narażone na szwank. Okoliczność, że oskarżony jest najbliższą osobą jednego z sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, który dodatkowo jest świadkiem w sprawie, generuje realne obawy o właściwy społeczny odbiór działalności orzeczniczej sądu. W celu zapobieżenia potencjalnym spekulacjom i negatywnemu wpływowi na wizerunek wymiaru sprawiedliwości, zasadne jest skorzystanie z instytucji zmiany właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Opolu wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była okoliczność, że oskarżony jest dziadkiem jednego z sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Opolu, który jednocześnie posiada status świadka w tej sprawie. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może negatywnie wpłynąć na dobro wymiaru sprawiedliwości i jego odbiór społeczny. Prokurator również dostrzegł potrzebę zmiany właściwości sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w Częstochowie.Pełny tekst orzeczenia
I KO 32/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie F. Ś., oskarżonego z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 22 czerwca 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartej w postanowieniu Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII Ka 336/23, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w Częstochowie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Opolu wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy znajdującej się na etapie postępowania odwoławczego innemu sądowi równorzędnemu, co miałoby być podyktowane tym, że oskarżony jest osobą najbliższą (dziadkiem) dla jednego z sędziów orzekających w Sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania środków odwoławczych. Sędzia P. D. orzeka w (…) tegoż Sądu, nadto w rozpatrywanej sprawie posiada status świadka. Ta okoliczność ma znaczenie przesądzające dla wystąpienia przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości, uzasadniającego zmianę właściwości sądu w tym trybie. Jednocześnie zauważono, że podstawę do tego rodzaju czynności procesowej dostrzegł również prokurator, wskazując w apelacji, że sprawa powinna
I KO 32/23 2 zostać przekazana innemu sądowi, spoza właściwości Sądu Okręgowego w Opolu - w celu realizacji gwarancji bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w Opolu okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest między innymi z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się niezbędnym instrumentem mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności przedstawione przez Sąd właściwy miejscowo uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Zaistniała bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy w gestii tego Sądu dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby zostać narażone na szwank. Fakt, że sprawa dotyczy przestępstwa popełnionego przez osobę należącą do kręgu najbliższych jednego z sędziów orzekających w tym Sądzie, który dodatkowo jest świadkiem w sprawie, niewątpliwie generuje realne obawy o właściwy społeczny odbiór działalności orzeczniczej Sądu właściwego miejscowo. W takich uwarunkowaniach nie da się wszakże wykluczyć ewentualnych spekulacji, zakładających że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia byłyby kryteria inne, aniżeli merytoryczne. W celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, niewątpliwie nie pozostającym bez negatywnego wpływu na rozumiane w sposób określony wyżej pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, zasadne stało się skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., sprowadzającej się do zmiany właściwości miejscowej sądu. W konsekwencji sprawę przekazano do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w Częstochowie. D. P. [ms]
I KO 32/23 3
Powiązane orzeczenia
- V KO 40/23 2023-05-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony popełnił przestępstwo na szkodę sędziego sądu właściwego miejscowo, a w tym samym…
- V KO 111/22 2023-01-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy większość sędziów danego sądu złożyła oświadczenia o wątpliwościach co do swojej bezstronnoś…
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- III KO 49/24 2024-05-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony wskazuje na powiązania sędziów orzekających z osobami, które wcześniej orzekały w…
- I KO 24/20 2020-09-23Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych jest bliskim krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 KKart. 178 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy