I KO 39/22

Sygn. akt I KO 39/22 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 marca 2021 r. (sygn. akt II K […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę prowadzoną w Sądzie Rejonowym w O. pod sygnaturą II K […] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. UZASADNIENIE Postanowieniem Rejonowego w O. z dnia 29 marca 2022 r. (sygn. akt II K […]) zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego P. D. przeciwko E. D. o czyn z art. 216 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu opolskiego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Jako odstępstwo od zasady właściwości miejscowej sądu, skorzystanie z tej kompetencji przez Sąd Najwyższy może nastąpić jedynie w wyjątkowych, w których bardzo możliwym do wyobrażenia jest powzięcie przez uczestników postępowania oraz innych obserwatorów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości wątpliwości, co do prawidłowości 2 procedowania przez konkretny sąd, mając na uwadze szczególny kontekst konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie złożono wnioski o przesłuchanie w charakterze świadków sędziów Sądu Okręgowego w O. M. M. (prezesa tego Sądu) oraz sędzi Sądu Rejonowego w O. M. S. – H.. Racją jest, że wniosek ten może nie zostać uwzględniony, ale obowiązkiem sądu meriti jest jednak odniesienie się do niego. W tym sensie w istocie może dojść w percepcji obserwatorów wymiaru sprawiedliwości, a zwłaszcza stron w sprawie do powstania przekonania, że jakakolwiek nie byłaby decyzja tego sądu, to pojawiają się wątpliwości co do pozamerytorycznych czynników. Otóż odmowa przesłuchania wskazanych sędziów odebrana mogłaby być jako podyktowana np. lojalnością zawodową czy koleżeńską, by sędziowie nie musieli zeznawać. Z kolei dopuszczenie wniosku i przesłuchanie mogą z dużym prawdopodobieństwem także być odczytane, w kontekście relacji zawodowych i służbowych. Przecież przesłuchiwanie prezesa sądu instancyjnie nadrzędnego i ocena wiarygodności jego zeznań może być, z pewnością obiektywnie niezasadnie, ale z perspektywy strony w pełni szczerze - odebrane jako podyktowane pozamerytorycznymi kryteriami. Ponadto jak zasygnalizował Sąd wnioskujący, negatywna postawa i stosunek oskarżycielki prywatnej do sędziów w O. był wielokrotnie ujawniany. Z tego też względu, mając na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości wskazane jest przekazanie tej sprawy, tak by obserwatorzy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, strony, ale także sędziowie Sądu wnioskującego mieli pełne przeświadczenie, że rozstrzyganie w tej sprawie (zwłaszcza w zakresie wniosku dowodowego) nie będzie prowadziło do zaburzenia postrzegania trzeciej władzy jako sprawującej w pełni niezależnie i niezawiśle wymiar sprawiedliwości. Sprawę należało zatem przekazać Sądowi Rejonowemu w O.. a.s.