I KO 43/23
Izba Karna2023-07-18
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty strony dotyczące stronniczości organów ścigania uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty strony dotyczące stronniczości organów ścigania, niepotwierdzone i niebudzące wątpliwości co do bezstronności sądu, nie stanowią podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Instytucja ta ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy lub gdy zakończenie postępowania przed tym organem nie nastąpi w rozsądnym terminie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że skarżący zarzuca Prokuraturze Rejonowej w J. stronniczość i brak obiektywizmu w prowadzeniu postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
I KO 43/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia W. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. . z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt 1 Ds. […] o odmowie wszczęcia śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 lipca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w J. . zawartego w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II Kp 909/22 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II Kp 909/22, Sąd Rejonowy w J. , na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia W. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. . z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt 1 Ds. […] o odmowie wszczęcia śledztwa. Wnioskujący Sąd wskazał, że w sprawie niniejszej skarżący zarzuca błędy odnośnie do sposobu prowadzenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w J.. i zwraca się o przekazanie sprawy poza obszar działania tej Prokuratury, której zarzuca stronniczość i brak obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I KO 43/23 2 Wniosek nie jest zasadny. Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 37 k.p.k., wprowadzający odstępstwo od konstytucyjnej zasady prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), musi być wykładany restryktywnie. Oznacza to, że tylko okoliczności, które rzeczywiście mogą wywoływać w odbiorze społecznym, w tym także stron postępowania, wątpliwości co bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy bądź wykluczać zakończenie postępowania przed tym organem w rozsądnym terminie, mogą stać się podstawą przekazania sprawy innemu sądowi w tym trybie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013 r., III KO 65/13, LEX nr 1362622). Przepis ten - co oczywiste - nie może być bowiem wykorzystywany w celu przekazania innemu sądowi spraw o znacznym stopniu uciążliwości czy też z innych względów „kłopotliwych”. Nie budzi więc wątpliwości, że przesłanki przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie stanowi przypadek zgłaszania przez stronę niepotwierdzonych zarzutów dotyczących funkcjonowania organów wymiaru sprawiedliwości, czy organów ścigania. Uznanie, że w tego rodzaju sytuacjach uzasadnione jest skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. prowadziłoby, co trafnie zauważono w judykaturze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., IV KO 22/18, LEX nr 2499831), do stworzenia swoistego, pozaustawowego sposobu sterowania przez strony właściwością miejscową sądów. Byłoby to nie tylko oczywiście sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, ale wręcz zwiększałoby ryzyko powstania sytuacji, którym ma on zapobiegać. Zwrócenie uwagi na powyższe kwestie, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, było konieczne. Z treści wniosku jednoznacznie wynika bowiem, że potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. organ wnioskujący wiąże w szczególności z tym, że skarżący nie jest zadowolony ze sposobu prowadzenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w J. Jednocześnie, wnioskujący Sąd sam zauważa, że „okoliczność ta, choć oczywiście nie stanowi podstawy do uznania, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w J. ”.
I KO 43/23 3 Gdyby in concreto zachodziły w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia określonego sędziego w oparciu o treść art. 41 § 1 k.p.k. i został w tej kwestii złożony stosowny wniosek, zostanie on oczywiście rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury karnej. Wskazane okoliczności nie dają podstaw do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do innego, równorzędnego sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 65/20 2020-08-05Czy zarzuty strony dotyczące braku zaufania do sądu i bliżej nieokreślonych zależności między sądem a innymi instytucjami, bez przedstawienia konkretnych dowodów, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądow…
- II KO 67/19 2019-08-14Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy strona powołuje się na bliską współpracę organów ścigania i sądu z właściwym miejscowo są…
- V KO 82/13 2013-12-05Czy zarzuty stawiane sędziom przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na…
- II KO 84/21 2021-10-19Czy wystąpienie sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy skarżący kwestionują rozstrzygnięcia organów państwowych, w tym prezesa sądu właściwe…
- IV KO 82/12 2012-11-21Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego miejscowo, ale nie ma dowodów na uzależnienie sądu od…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy