I KO 6/26
Izba Karna2026-03-04
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie tego samego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie tego samego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana. Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) ma na celu eliminowanie sytuacji, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów, nawet jeśli są one jedynie pozorne. W sytuacji, gdy sąd miałby rozstrzygać o odpowiedzialności karnej za czyny popełnione na szkodę sędziów orzekających w tym samym wydziale, istnieje ryzyko podważenia zaufania do obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej czynów z art. 212 § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że pokrzywdzonymi w sprawie jest czworo z dziewięciorga sędziów II Wydziału Karnego tego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo może budzić obawy co do bezstronności sędziów z uwagi na istniejące powiązania zawodowe i towarzyskie z pokrzywdzonymi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim.Pełny tekst orzeczenia
I KO 6/26 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie A.G. podejrzanego o czyny z art. 212 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2026 r., II K 1550/25, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r., II K 1550/25, Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonymi w sprawie jest czworo z dziewięciorga sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, czynnych zawodowo, znanych sędziom tego Sądu, nie tylko z racji zależności służbowych czy relacji zawodowych, ale również z tytułu więzi koleżeńskich czy towarzyskich. W opinii sądu występującego z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. rozpoznanie sprawy
I KO 6/26 2 przez sąd właściwy miejscowo może doprowadzić do powstania obaw co do bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, będących następstwem samej świadomości zawodowych oraz towarzyskich powiązań z pokrzywdzonymi. Jak wskazał sąd występujący z przedmiotowym wnioskiem, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, które mogą wywołać u uczestników postępowania lub u postronnych obserwatorów procesu przeświadczenie – choćby mylne – o niemożności bezstronnego rozpoznania danej sprawy, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie z uwagi na stosunki zawodowe i koleżeńskie sędziów sądu właściwego miejscowo z sędziami pokrzywdzonymi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze zasługiwała na uwzględnienie, zatem sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, uregulowana w przepisie art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko wtedy, gdy na gruncie konkretnej sprawy dojdzie do zmaterializowania się okoliczności, które dają podstawę do twierdzenia, że w odbiorze społecznym mogą powstać wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Takie okoliczności w istocie materializują się w sprawie niniejszej. We wniosku o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego wobec A.G., postawiono podejrzanemu zarzuty popełnienia czynów zakwalifikowanych jako przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i in. ⎯ na szkodę czworga sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze (wniosek, k. 311-314 akt II K 1550/25). Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na wniosek sądu właściwego miejscowo. Rozpoznanie sprawy karnej w postępowaniu jurysdykcyjnym przez sąd miejscowo właściwy, tj. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, w odbiorze zewnętrznym może doprowadzić do powstania uzasadnionego
I KO 6/26 3 przekonania co do braku istnienia adekwatnych warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, skoro rozstrzygnięcie, które ma wydać w postępowaniu karnym Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w II Wydziale Karnym dotyczy odpowiedzialności karnej za czyny popełnione ⎯ według oskarżyciela publicznego ⎯ na szkodę sędziów orzekających w ww. Wydziale Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze. Jest to niewątpliwie okoliczność, która może podważać zaufanie co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. podejrzanego A.G., ale ⎯ również ⎯ w odbiorze społecznym, skoro sąd miejscowo właściwy miałby rozstrzygać w przedmiocie zarzutów dotyczących sędziów orzekających w tym sądzie. Także nie bez racji Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w swej inicjatywie wskazuje na relacje koleżeńskie jakie pokrzywdzeni sędziowie utrzymują z innymi sędziami tego Sądu, Wydziału, z którymi najprawdopodobniej znają się od wielu lat. Są to więzy mogące wywołać przekonanie o braku istnienia w Sądzie Rejonowym w Jeleniej Górze warunków do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w sposób wolny od wpływu wskazanych okoliczności. Uzasadnia to zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania w trybie przepisu art. 37 k.p.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze i orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. O wskazaniu Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim jako właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy w związku z uruchomieniem tzw. właściwości delegacyjnej zdecydowały względy czysto organizacyjnej natury (jest to sąd nieodległy względem sądu miejscowo właściwego). Powierzenie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, którego siedziba znajduje się w okręgu jeleniogórskim, pozwoli zapobiec konieczności ewentualnego ponownego występowania z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. w razie zainicjowania w niniejszej sprawie postępowania odwoławczego. [WB] [a.ł]
I KO 6/26 4
Powiązane orzeczenia
- IV KO 102/20 2020-09-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo, który jednocześnie pełni funkcję pr…
- III KO 123/24 2024-08-29Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- I KO 2/26 2026-02-03Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo?
- IV KO 36/18 2018-05-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoz…
- IV KO 76/25 2025-06-04Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu nadrzędnego?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy