I KO 65/55
PostanowienieIzba Karna1955-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie władz administracyjnych, konkretyzujące przepis blankietowy zamieszczony w Dzienniku Ustaw, ma wobec ogółu obywateli tę samą moc obowiązującą, co przepisy ogłoszone w Dzienniku Ustaw, oraz czy ma normatywne znaczenie okoliczność, że takie zarządzenie zostało lub nie zostało podane do wiadomości przez terenową Radę Narodową?Ratio decidendi
Zarządzenia władz administracyjnych, ogłoszone w Monitorze Polskim, posiadają moc obowiązującą wobec ogółu obywateli od dnia ich ogłoszenia, tak samo jak przepisy ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Nie istnieją żadne dodatkowe warunki wejścia w życie tych aktów prawych, takie jak dodatkowe obwieszczenia w terenie przez Rady Narodowe.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestie prawne dotyczące mocy obowiązującej zarządzeń administracyjnych ogłaszanych w Monitorze Polskim. Dotyczyło to konkretnie zarządzeń konkretyzujących przepisy blankietowe z Dziennika Ustaw oraz znaczenia podania tych zarządzeń do wiadomości przez terenowe Rady Narodowe. Sprawa dotyczyła oskarżonych z art. 9 pkt 1 dekretu z dnia 29 października 1952 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione kwestie prawne, udzielając odpowiedzi zgodnych z uzasadnieniem.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Stanisława M. i Jana D., oskarżonych z art. 9 pkt 1 dekretu z dn. 29.X.1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawione przez Sąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego w Warszawie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestie prawne, wymagające zasadniczej wykładni ustawy:1.Czy ogłoszone w Monitorze Polskim zarządzenie władz administracyjnych, konkretyzujące przepis blankietowy zamieszczony w Dzienniku Ustaw, ma wobec ogółu obywateli tę samą moc obowiązującą, co i przepisy ogłoszone w Dzienniku Ustaw?2.Czy ma normatywne znaczenie okoliczność, że dane zarządzenie zostało lub nie zostało przez terenową Radę Narodową podane do wiadomości mieszkańców?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePo wejściu w życie Konstytucji PRL nadal obowiązują przepisy ustawy z dn. 30.XII.1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (Dz. U. Nr 58 z 1950 r., poz. 524). W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy w Monitorze Polskim ogłasza się: 1) zarządzenia i postanowienia Rady Państwa, 2) uchwały Rady Ministrów i Prezydium Rządu, 3) zarządzenia państwowych władz naczelnych i urzędów centralnych, wydane celem wykonania ustaw lub dekretów i z powołaniem się na zawarte w nich upoważnienie, 4) inne zarządzenia, decyzje, instrukcje, okólniki i obwieszczenia państwowych władz naczelnych i urzędów centralnych.W myśl art. 4 cyt. ustawy akty prawne, ogłaszane w dzienniku (w Dzienniku Ustaw i w Monitorze Polskim) wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jeżeli same nie stanowią inaczej.Z przepisów tych wynika, że akty prawne ogłoszone w Monitorze Polskim, posiadają moc obowiązującą wobec ogółu obywateli i dniem ogłoszenia, którym jest dzień wydania danego numeru Monitora Polskiego (art. 3 pkt 2 ustawy); nie różnią się one pod tym względem niczym od aktów prawnych, ogłoszonych w Dzienniku Ustaw.Różnica między jednymi i drugimi dotyczy li tylko charakteru prawnego samego aktu. Ustawy, dekrety, rozporządzenia i umowy międzynarodowe, zawarte przez Państwo Polskie, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (art. 1 ustawy), zaś w Monitorze Polskim ogłasza się akty prawne wyliczone w art. 2 ustawy, który wyżej przytoczono.Nie ma natomiast różnicy między aktami prawnymi jednej i drugiej kategorii, o ile chodzi o ich moc obowiązującą, którą z chwilą ogłoszenia w jednym lub drugim dzienniku uzyskują wobec wszystkich władz, urzędów oraz osób fizycznych i prawnych na terytorium Państwa Polskiego.Dotyczy to w szczególności zarządzeń państwowych władz naczelnych i urzędów centralnych wydanych celem wykonania ustaw i dekretów (art. 2 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy), o których jest mowa w pytaniu pierwszym.Ponieważ żaden przepis prawny nie przewiduje innych warunków wejścia w życie aktów prawnych niż ogłoszenie ich w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim, a w szczególności dodatkowych obwieszczeń w terenie przez Rady Narodowe lub jakikolwiek inny organ władzy należało na postawione pytania udzielić odpowiedzi jak w sentencji.Podnieść ponadto wypada, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego, przekazujące omówioną wyżej kwestię prawną Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, nie zawiera uzasadnienia wymaganego przez przepis art. 44 § 2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III ARN 24/85 1985-10-23Czy decyzja Ministra Finansów, która nie została opublikowana w Monitorze Polskim i nie otrzymała nazwy 'zarządzenie', jest aktem prawnym, który wszedł w życie i jest wiążący?
- I KK 439/23 2024-01-25Czy czyn polegający na rozpowszechnianiu publikacji bez wymaganej zgody Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, popełniony w 1963 r., może być podstawą skazania w świetle późniejszych zmian prawnych i kons…
- SND 1/07 2007-09-28Czy sąd rozpoznający sprawę o przestępstwo określone w dekrecie o stanie wojennym był zwolniony z obowiązku respektowania daty ogłoszenia dekretu i normy nadającej mu moc wsteczną, a jeśli tak, to na jakiej podstawie pra…
- III KO 47/53 1954-01-14Czy przepisy art. 1 § 2 dekretów z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej oraz o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami obejmują przypadki uprzedniego skazania na podstawie tych d…
- I CSK 331/08 2009-02-05Czy sąd może odmówić zastosowania przepisu ustawy, powołując się na jego niezgodność z Konstytucją, jeśli przepis ten nie został wyeliminowany z porządku prawnego orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego?
Powołane przepisy
art. 9 pkt 1art. 390 § 1 KPKart. 2 ust. 1art. 4art. 3 pkt 2art. 1art. 2art. 44 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.