I KO 95/26

I KO 95/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie oskarżonego T.W. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r., z wniosku Sądu Rejonowego w Obornikach zawartego w postanowieniu z dnia 31 lipca 2026 r., sygn. akt II K 84/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 lipca 2026 r., Sąd Rejonowy w Obornikach zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy, sygn. akt II K 84/25, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący, orzekający w składzie jednoosobowym, wskazał, że do referatu tego sędziego przydzielono dwie sprawy – jedną, sygn. II K 84/25, której dotyczy niniejszy wniosek i której przedmiotem jest akt oskarżenia przeciwko T.W., oskarżonemu o czyn z art. 207 § 1 k.k., popełniony na szkodę partnerki K.S., a także drugą, sygn. II Kp 157/25, w której przedmiotem rozpoznania było zażalenie na umorzenie dochodzenia m.in. w sprawie o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. i inne, w której osobą podejrzewaną była K.S., a czyn miał być popełniony na szkodę T.W. Zdaniem Sądu, stan faktyczny w obu sprawach był ze sobą ściśle powiązany. W obu sprawach sędzia referent złożyła wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy – najpierw w I KO 95/26 2 sprawie II Kp 57/25, gdzie wniosek składał również pełnomocnik pokrzywdzonego, ale oba nie zostały uwzględnione. Wobec tego sędzia wydała postanowienie w sprawie II Kp 157/25, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia. Następnie złożyła wniosek o jej wyłączenie od rozpoznawania będącej w toku sprawy II K 84/25, który również nie został uwzględniony. W ocenie Sądu wnioskującego argumentacja, która legła u podstaw decyzji odmownej, nie była uzasadniona i dalsze procedowanie przez nią w sprawie II K 84/25 naraża przyszłe rozstrzygnięcie na uchylenie z uwagi na możliwy zarzut braku bezstronności sędziego. Wobec tego, w ocenie Sądu, tak ukształtowana sytuacja procesowa uzasadnia rozważenie przez Sąd Najwyższy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie Sąd wnioskujący na koniec zauważył, że w Sądzie Rejonowym w Obornikach w wydziale karnym orzeka 3 sędziów, a zatem istnieje możliwość utworzenia w tym sądzie składu równorzędnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Obornikach nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Takich względów w niniejszej sprawie nie wykazano. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał (np. w sprawie III KO 51/26, III KO 229/25, III KO 11/26), że przesłanki z art. 37 k.p.k. odnoszą się nie tyle do warunków osobistych sędziego czy członków składu sądu wnioskującego, do wad czy niezdolności do orzekania konkretnych sędziów, lecz odnoszą się do sądu jako całości i powodują, że postępowanie przed tym sądem – a nie przed konkretnym sędzią czy sędziami – może być postrzegane jako obciążone brakiem bezstronności. Tymczasem wniosek wprost odnosi się do okoliczności dotyczących jedynie sędzi referent oraz kwestii jej dylematu powstałego na kanwie decyzji innego składu orzekającego Sądu Rejonowego w Obornikach o nieuwzględnieniu jej wniosku o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Nie dyskwalifikując odczuć i opinii sędzi referent dotyczących zapadłej decyzji, w tym jej obaw o to, że dalsze I KO 95/26 3 orzekanie przez nią w sprawie II K 84/25 i wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie może potencjalnie skutkować zarzutem braku bezstronności sędziego oraz w konsekwencji uchyleniem tego orzeczenia, stwierdzić należy, że instytucja z art. 37 § 1 k.p.k. nie służy wyeliminowaniu tego rodzaju wątpliwości. Instytucja z art. 37 k.p.k. nie służy też z pewnością ocenie decyzji składu orzekającego podjętej w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Nie odnosząc się zatem do jej treści, trzeba odnotować, że decyzja składu orzekającego na skutek wniosku sędzi referent została podjęta i umotywowana względami merytorycznymi, a nikt inny nie składał wniosku o jej wyłączenie od rozpoznania sprawy II K 84/25. Problem podniesiony w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem obecnie jedynie do subiektywnych wątpliwości po stronie sędzi referent odnośnie do możliwości zapewnienia wymogów bezstronności, co nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Pamiętać też należy, że zbyt częste i pochopne korzystanie z instytucji właściwości z delegacji może doprowadzić do skutku odwrotnego do zamierzonego przez osłabienie zaufania do niezależności poszczególnych sędziów oraz ich zdolności do obiektywnego orzekania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [WB] [r.g.]