II KO 14/23

Izba Karna2023-02-08

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i może być stosowana, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu. W niniejszej sprawie, skala uwzględnionych wniosków o wyłączenie sędziów wskazuje na istnienie powiązań zawodowych i towarzyskich, co uzasadnia przekazanie sprawy w celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Radomiu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy jest zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko Komornikowi Sądowemu i Sędziemu Sądu Rejonowego w Radomiu. Sąd Rejonowy wskazał na długoletni staż sędziowski i personalizację stosunków zawodowych jako potencjalne czynniki krępujące swobodę orzekania. Ponadto, duża liczba sędziów złożyła wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy, z których większość została uwzględniona.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Radomiu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 14/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego A. S. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 lutego 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w Radomiu zawartego w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II Kp 538/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Radomiu, sygn. akt II Kp 538/22 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II Kp 538/22, Sąd Rejonowy w Radomiu zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp 538/22 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie pokrzywdzonego A. S. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Radomiu oraz Sędziemu Sądu Rejonowego w Radomiu. Wskazał, że sprawa aktualnie dotyczy Sędziego Sądu Okręgowego w Radomiu, jednak długoletni staż sędziowski w Sądzie Rejonowym w Radomiu oraz stopień personalizacji stosunków zawodowych z innymi sędziami stanowią realne okoliczności, które mogą oddziaływać krępująco na swobodę orzekania w tym 2 sądzie. Dodał, że 42 sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo złożyło wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy, z czego Sąd Okręgowy w Radomiu uwzględnił 35. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Radomiu zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia 27 maja 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Radomiu oraz byłemu Sędziemu Sądu Rejonowego w Radomiu (aktualnie Sędziemu Sądu Okręgowego w Radomiu), celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy, zasadne jest by rozpoznał je inny sąd. Skala uwzględnionych wniosków o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy (35 z 42) wskazuje na istnienie powiązań nie tylko zawodowych, ale i towarzyskich SSO G.W. z większością sędziów Sądu Rejonowego w Radomiu, gdzie uprzednio orzekał (postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. V Ko 96/22). Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu radomskiego. Jednocześnie mając na względzie ekonomikę postępowania, wskazać należy, że jednym z najbliższych sądowi właściwemu jest Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej, który znajduje się nie tylko w innym okręgu sądowym (kieleckim), ale i w obszarze innej apelacji sądowej (krakowskiej). Przekazanie przedmiotowej sprawy do ww. Sądu 3 będzie stanowiło dostateczną gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy