I KR 113/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Góral. Sędziowie: J. Polony (sprawozdawca), J. Pustelnik.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Kozakiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza S., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ciechanowie z tymczasową siedzibą w Płońsku z dnia 15 grudnia 1978 r.,utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneKazimierz S. oskarżony był o to, że w dniu 28 marca 1978 r. w C., działając w zamiarze pozbawienia życia, zadał swej żonie Jadwidze S. kilkakrotnie ciosy nożem w okolicę serca, węzłów chłonnych i innych części ciała, powodując między innymi przebicie prawej komory serca, co w konsekwencji spowodowało zgon - tj. o popełnienie zbrodni przewidzianej w art. 148 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w Ciechanowie - wyrokiem z dnia 15 grudnia 1978 r. - uznał oskarżonego za winnego popełnienia wyżej opisanego czynu, ustalając, że w czasie jego popełnienia z powodu innego zakłócenia czynności psychicznych - reakcji krótkiego spięcia - miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu, a zwłaszcza zdolność kierowania swoim postępowaniem, tj. popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 25 § 2 k.k., i za ten czyn skazał na karę 12 lat pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie zasługuje na uwzględnienie.Wbrew zawartym w niej wywodom, jakoby odkrycie przez oskarżonego dowodów zdrady żony, potwierdzających jego wcześniejsze podejrzenia, usprawiedliwiało "z całą pewnością" stan silnego wzburzenia, Sąd Wojewódzki po wszechstronnym rozważeniu całego przebiegu pożycia małżeńskiego S. zasadnie uznał, że zainteresowanie Jadwigi S. innym mężczyzną nie było przyczyną, lecz konsekwencją długotrwałego rozkładu małżeństwa, rozkładu zawinionego przez samego oskarżonego, nadużywającego alkoholu, prowadzącego pasożytniczy tryb życia i zaniedbującego rażąco obowiązki rodzinne wobec żony oraz dziecka.Uzupełniając argumentację zaskarżonego wyroku, dodać trzeba, że oskarżony znacznie wcześniej dopuścił się zdrady małżeńskiej, i to w drastycznych okolicznościach (zgwałcenie sublokatorki), oraz że jego "zamiar ratowania małżeństwa", na który powołuje się rewizja, jest co najmniej wątpliwy w świetle okoliczności, iż po wniesieniu pozwu o rozwód przez żonę rozpoczął przygotowania do wyjazdu za granicę - do Szwecji, skąd nawet obiecywał przysyłać korony szwagrowi, a jego zgłoszenie się na leczenie do przychodni przeciwalkoholowej nie było wynikiem chęci zadośćuczynienia życzeniu żony, lecz namowy i perswazji członków jego rodziny, ponieważ sam uważał, że nie musi poddać się kuracji odwykowej.Słusznie natomiast krytykuje się w rewizji pogląd Sądu Wojewódzkiego, że: "Reakcja krótkiego spięcia jest jednym z innych zakłóceń czynności psychicznych trwających temporo criminis i w sposób zasadniczy nie może wpływać na obniżenie wymiaru kary, tak jak to ma miejsce przy chorobie psychicznej lub niedorozwoju umysłowym. Oskarżony jest człowiekiem w pełni zdrowym psychicznie oraz prawidłowo rozwiniętym umysłowo i jego czyn musiał być inaczej oceniony (surowiej) jak podobny czyn popełniony przez osoby chore psychicznie lub niedorozwinięte umysłowo."Do takiego stwierdzenia nie daje żadnej podstawy sformułowanie art. 25 k.k. - oczywiście z wyjątkiem przewidzianym w § 3 tego artykułu - który nie uzasadnia różnego wartościowania przyczyn znacznego ograniczenia poczytalności sprawcy przy ocenie stopnia jego winy i odpowiadającym mu wymiarze kary.O stopniu winy bowiem, zależnym od stanu psychiki sprawcy, decyduje skutek, jaki wywołują w zakresie funkcjonowania intelektu (zdolność rozpoznania znaczenia czynu) i woli (zdolność kierowania swoim postępowaniem) zakłócenia czynności psychicznych - bez względu na ich rodzaj.Z brzmienia art. 25 § 1 k.k., posługującego się określeniem "inne", wynika ponadto, że przepis ten przyjmuje jako ogólną przyczynę niepoczytalności lub ograniczenia poczytalności w stopniu znacznym wszelkie zakłócenia czynności psychicznych, wśród których przykładowo wymienia niedorozwój umysłowy i chorobę psychiczną.Pomimo błędnego rozumowania sądu pierwszej instancji w omawianej kwestii, nie można jednak zgodzić się z zarzutem rażącej surowości orzeczonej kary pozbawienia wolności, przy której wymiarze odpowiednio wyważone zostały wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące, łącznie ze stanem psychicznym oskarżonego w chwili czynu.Zasadnie też nie zastosowano do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary, zważywszy na jego wybitnie naganne postępowanie przed popełnieniem przestępstwa, o czym była mowa na wstępie (...).