I KR 182/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Kryże. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), S. Mirski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Ramos.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 października 1971 r. sprawy Wojciecha S., oskarżonego z art. 148 § 1 i 210 § 2 k.k., z powodu rewizji założonej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 11 czerwca 1971 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 11 czerwca 1971 r. oskarżony Wojciech S. został uznany za winnego, że w dniu 22 grudnia 1970 r. w W., w zamiarze pozbawienia życia Michała Z. i zabrania mu w celu przywłaszczenia posiadanych przezeń pieniędzy, uderzył go kilkakrotnie cegłą oraz ważącym przeszło 9 kg kawałkiem kostki betonowej w głowę, powodując tym u niego liczne urazy głowy połączone z pęknięciem kości czaszki, wylewem podtwardówkowym, wylewami podpajęczynówkowymi i ogniskiem stłuczenia mózgu, powodujące następowy obrzęk mózgu oraz zgon Michała Z., a następnie zabrał i przywłaszczył sobie posiadane przez tego ostatniego pieniądze w kwocie 1.400 zł. Za czyn ten, wyczerpujący znamiona zbrodni z art. 148 § 1 k.k. i z art. 210 § 2 k.k., z mocy art. 148 § 1 k.k. oraz art. 36 § 2 k.k. i art. 40 § 1 pkt 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 25 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 30 grudnia 1970 r., 2.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na 1 miesiąc i 10 dni pozbawienia wolności i pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego z wnioskiem o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze poniżej 15 lat. Wniosek ten oparty został na zarzucie rażącej surowości kary wymierzonej oskarżonemu za przypisaną mu zbrodnię, a to wskutek nierozważenia okoliczności łagodzących w postaci dotychczasowych pozytywnych opinii o oskarżonym, faktu, że oskarżony wpadł w nałóg alkoholizmu wskutek załamania po śmierci matki, z którą był silnie związany uczuciowo, oraz faktu, że oskarżony, urodzony 26 stycznia 1950 r., popełnił przypisaną mu zbrodnię nie mając ukończonych lat 21.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy oskarżonego, skierowana wyłącznie przeciwko orzeczeniu o karze, zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu nierozważenie okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary oraz niewłaściwą - zdaniem rewizji - interpretację przepisu art. 51 k.k.Zarzuty co do nierozważenia okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary nie są zasadne. Sąd Wojewódzki bowiem rozważył przy wymiarze kary opinie o oskarżonym zarówno z miejsca jego zamieszkania, jak i z miejsca jego pracy. Z opinii tych, jakkolwiek dość pozytywnych, nie wynika jednak, aby oskarżony zachował się przed popełnieniem przypisanego mu czynu całkowicie nienagannie. W szczególności w miejscu pracy opinię o oskarżonym cechuje podkreślenie jego niepokojącego otoczenie alkoholizmu.Alkoholizm ten, wbrew twierdzeniu rewizji, istniał już przed śmiercią matki oskarżonego, czego dowodem jest wypłacanie do rąk matki oskarżonego kwot należnych mu za pracę. W miejscu pracy przeprowadzone były rozmowy z oskarżonym na temat nadużywania alkoholu. Zwracano mu uwagę na zaniedbania w pracy, wynikające z nadużywania alkoholu. Rozmowy te nie wywarły na oskarżonym zamierzonego skutku i oskarżony został z pracy zwolniony. Nie można więc przyjąć sugestii rewizji, żeby alkoholizm oskarżonego był jedynie reakcją na tragiczną śmierć matki, która zginęła w wypadku samochodowym.Nie jest też słuszny zarzut, że Sąd Wojewódzki nie zastosował się do zasad wymiaru kary w stosunki do młodocianego, zasad zawartych w art. 51 k.k. Przepis bowiem art. 51 k.k. nie może być interpretowany jako przepis nakazujący uwzględnianie okoliczności, że oskarżony jest młodocianym w rozumieniu przepisu art. 120 § 4 k.k. - jako okoliczności nakazujące wymierzenie mu szczególnie łagodnej kary. Wskazówka co do wymiaru kary w stosunku do młodocianych zawarta w art. 51 k.k. ogranicza się tylko do wskazania, że wymierzając karę młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby skazanego wychować, nauczyć i wdrożyć do przestrzegania porządku prawnego. Nie oznacza to bynajmniej, żeby w każdym wypadku dla osiągnięcia celów kary należało młodocianemu wymierzyć karę łagodną. Chodzi natomiast o to, aby wymiar kary zapewniał możliwość spełnienia jej celów w stosunku do młodocianego.Kara 25 lat pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu nie może być uznana za karę nadmiernie surową nawet przy uwzględnieniu szczególnych celów, jakie ma ona spełnić w stosunku do niego jako młodocianego. Zarówno bowiem wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa popełnionego przez oskarżonego czynu, wypełniającego znamiona dwóch zbrodni zagrożonych karą śmiercią, jak i cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego, nie pozwalają ocenić jej jako rażąco surowej. Pobudką działania oskarżonego była chęć zdobycia pieniędzy na wódkę, a sposób jego działania w stosunku do bliskiego znajomego, dobrze ustosunkowanego do oskarżonego, był wyjątkowo brutalny i wręcz bestialski. Samo ograbienie poszkodowanego w celu zdobycia pieniędzy na wódkę i bestialskie zamordowanie go w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej, która była nieuchronna w wypadku pozostawienia pokrzywdzonego przy życiu, dowodzą istnienia u oskarżonego szczególnie odrażających cech psychicznych i wysokiego stopnia jego demoralizacji. W tych warunkach, jeśli się nadto zwróci uwagę na to, że po popełnieniu przypisanego mu czynu oskarżony kontynuował picie wódki w towarzystwie kolegów, okazana przez oskarżonego jedynie w słowach skrucha i jego młody wiek pozwalają ocenić wymierzoną mu karę jako mogącą spełnić swe cele w zakresie wdrożenia go - w przyszłości - do przestrzegania porządku prawnego.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 547 § 1 k.p.k., o opłacie sądowej - na podstawie art. 9, 10 i 15 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. Nr 19, poz. 73 z późn. zm.), a o opłacie na rzecz zespołu adwokackiego - na podstawie art. 550 § 1 k.p.k. i § 21 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. (Dz. U. Nr 48, poz. 241).