II KR 171/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Ziemba. Sędziowie: dr K. Mioduski (sprawozdawca), S. Pawelec.Prokurator Prokuratury Generalnej: dr A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Romana C., oskarżonego z art. 148 § 1 , art. 208 i 11 § 1 w związku z art. 210 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 marca 1975 r. u t r z y m a ł w mocy powyższy wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneRoman C. oskarżony został o to, że:I) dnia 1 sierpnia 1974 r. w B., dławiąc za szyję Amelię P. w zamiarze pozbawienia jej życia, spowodował jej śmierć, tj. o czyn określony w art. 148 § 1 k.k.;II) dnia 1 sierpnia 1974 r. w B. włamał się przez otwarcie drzwi kluczami zabranymi z torebki Amelii P. do jej mieszkania, skąd zabrał w celu przywłaszczenia 250 zł, zegarek marki "Slawa" wartości około 500 zł, obrączkę z żółtego metalu i rolkę papieru pakunkowego, tj. o czyn określony w art. 208 k.k.;III) w lipcu 1973 r. w B. w zamiarze dokonania rozboju trzymając w ręku nóż groził nim Amelii P. i żądał od niej wydania pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż został przestraszony przez przebywającą w mieszkaniu Amelii P. Jadwigę M., tj. o czyn określony w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w Katowicach po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 21 marca 1975 r.:1) uznał oskarżonego Romana C. za winnego dopuszczenia się czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, tj. za winnego dopuszczenia się zbrodni określonej w art. 148 § 1 k.k., i za to na podstawie tego przepisu, stosując art. 40 § 1 pkt 1 k.k., skazał go na karę 25 lat pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres 10 lat;2) uznał oskarżonego Romana C. za winnego dopuszczenia się czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia, tj. za winnego dopuszczenia się przestępstwa określonego w art. 208 k.k., i za to na podstawie tego przepisu, stosując art. 36 § 3 k.k., skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz 3.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 30 dni pozbawienia wolności;3) uznał oskarżonego Romana C. za winnego dopuszczenia się czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia, tj. za winnego dopuszczenia się zbrodni określonej w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 2 k.k., i za to na podstawie tego przepisu, stosując art. 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 k.k., skazał go na karę 6 lat pozbawienia wolności, 5 lat pozbawienia praw publicznych oraz 3.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 30 dni pozbawienia wolności;4) na podstawie art. 66, 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu Romanowi D. jako karę łączną karę 25 lat pozbawienia wolności, 10 lat pozbawienia praw publicznych oraz 5.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 50 dni pozbawienia wolności;5) na podstawie art. 83 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu Romanowi C. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 2 sierpnia 1974 r. (...).Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję obrońcy, Sąd Najwyższy nie uznał przytoczonych w niej argumentów za przekonujące o trafności wniosków rewizji.Jak wynika z niekwestionowanych przez obronę ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, oskarżony nocą zaczepił idącą samotnie drogą znaną mu Amelię P., na co ta zareagowała okrzykami "ratunku". Wtedy oskarżony chwycił swą ofiarę za szyję i zaczął ją dusić, aż ta poczuła słabnąć oraz osunęła się na ziemię. Gdy oskarżony pochylił się na d leżącą i zauważył, że otwiera ona oczy oraz zamierza się bronić, ponownie chwycił ją za szyję i dusił ją aż do momentu, kiedy przestała dawać jakiekolwiek znaki życia, a nawet jeszcze dłużej. Następnie oskarżony ściągnął ciało Amelii P. z pobocza drogi do przydrożnego rowu i obnażywszy zmarłą odbył z jej zwłokami stosunek płciowy, po czym zabrał z torebki ofiary klucz do jej mieszkania i około 30 zł bilonem.Przepis art. 51 k.k. nie wyłącza możliwości skazywania młodocianych na podstawie art. 148 § 1 k.k. na karę 25 lat pozbawienia wolności, jeżeli zbrodnia, jak w niniejszej sprawie, ma charakter szczególnie odrażający. Taka teza wynika, co najmniej pośrednio, z treści art. 31 k.k., który względem osób poniżej lat 18 zabrania stosowania kary śmierci, z czego wnosić wypada, że w stosunku do sprawców w wieku poniżej 18 lat przewidziane jest stosowanie kary 25 lat pozbawienia wolności za przestępstwa zagrożone tą ostatnią karą. A zatem bardziej dozwolone było stosowanie takiej kary co do oskarżonego, który w dacie popełnienia tego czynu miał blisko 20 lat. Okoliczności łagodzące, o których wspomina rewizja, miał już na względzie Sąd Wojewódzki i właśnie ze względu na te okoliczności Sąd ten nie zastosował w sprawie kary eliminacyjnej. Wymierzonej oskarżonemu na podstawie art. 148 § 1 k.k. kary nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surową również i z tej racji, że oskarżony Roman C. miał względem zamordowanej określony dług wdzięczności, skoro ta, rozpoznawszy go w toku usiłowanego rozboju w lipcu 1973 r., nie zgłosiła o tym organom ścigania, gdyż "nie chciała, żeby ktoś przez nią cierpiał" (...).