I KR 202/78
WyrokIzba Karna1978-10-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie art. 13 § 2 k.k. jest dopuszczalne w przypadku dokonania przestępstwa z art. 138 § 1 k.k., czy też podstawą nadzwyczajnego złagodzenia kary w takiej sytuacji powinien być art. 141 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku dokonania przestępstwa z art. 138 § 1 k.k., art. 13 § 2 k.k. nie może mieć zastosowania jako podstawa nadzwyczajnego złagodzenia kary. W takiej sytuacji właściwą podstawą jest art. 141 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 k.k. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zmieniając jedynie podstawę prawną zastosowanego nadzwyczajnego złagodzenia kary.Stan faktyczny
Oskarżony Marek B. został oskarżony o spowodowanie pożaru poprzez rozlanie i podpalenie benzyny w mieszkaniu, co spowodowało straty materialne. Sąd Wojewódzki uznał go za winnego, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 138 § 1 k.k. w związku z art. 13 § 2 k.k. i art. 57 § 1 i 3 pkt 1 k.k., skazując go na 2 lata pozbawienia wolności. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się jej zmiany lub zawieszenia wykonania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy czym ustalił, że podstawę zastosowanego wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary stanowi art. 141 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), A. Dobrzyńska (sędzia SW deleg. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Grzeszczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Marka B., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 27 czerwca 1978 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy czym ustalił, że podstawę zastosowanego wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary stanowi art. 141 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Warszawie po rozpoznaniu sprawy Marka B., oskarżonego o to, że w dniu 18 lutego 1978 r. w W. w lokalu nr 41 przy ulicy R. rozlał benzynę, a następnie podpalił ją, przez co sprowadził pożar zagrażający życiu ludzi i mieniu w znacznych rozmiarach, powodując straty o wartości około 90.000 zł, tj. o czyn przewidziany w art. 138 § 1 k.k.,wyrokiem z dnia 27 czerwca 1978 r. uznał Marka B. za winnego tego, że dnia 18 lutego 1978 r. w W. w lokalu nr 41 przy ulicy R. rozlał benzynę, a następnie podpalił ją, przez co sprowadził pożar zagrażający życiu ludzi i mieniu w znacznych rozmiarach, powodując straty w wysokości bliżej nie ustalonej, nie mniejszej jednak niż 13.300 zł, przy czym dobrowolnie starał się zapobiec skutkowi przestępnemu, i na podstawie art. 138 § 1 k.k. w związku z art. 13 § 2 k.k. i w związku z art. 57 § 1 i 3 pkt 1 k.k. skazał na karę 2 lat pozbawienia wolności.Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary, wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia przez ten Sąd okoliczności łagodzących, a w szczególności faktu, że oskarżony "natychmiast przystąpił do gaszenia spowodowanego przez siebie pożaru".Podnosząc ten zarzut, obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary pozbawienia wolności w granicach minimum ustawowego zagrożenia albo zawieszenie wykonania już orzeczonej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki, wymierzając z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności, uwzględnił wszystkie okoliczności mające w tym względzie istotne znaczenie.Podnoszone zaś w rewizji przesłanki mające uzasadniać zawarty w niej wniosek o rażącej surowości wymierzonej kary - uwzględnione zresztą przez sąd - sprowadzają się do podkreślenia okoliczności natury podmiotowej z pominięciem wysokiej szkodliwości społecznej tego rodzaju czynów, wyrażającej się między innymi - jak to zauważył Sąd Wojewódzki - w nagminności tego rodzaju przestępstw, które z tego względu wymagają zwrócenia szczególnej uwagi na wymieniony w art. 50 k.k. cel kary, jakim jest jej społeczne oddziaływanie.Przytoczone okoliczności w zestawieniu z faktem, że oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się po spożyciu znacznej ilości alkoholu, a ponadto z irracjonalnymi przyczynami jego działania nie dają podstawy do twierdzenia o rażącej niewspółmierności wymierzonej mu kary.Natomiast okoliczność, że oskarżony natychmiast po spowodowaniu pożaru przystąpił do jego gaszenia, znalazła dostateczny wyraz w fakcie zastosowania wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary.Zgodzić się jednak należy z uzasadnieniem zawartym w treści rewizji, a kwestionującym podstawę, na której Sąd Wojewódzki oparł nadzwyczajne złagodzenie kary; w wypadku bowiem, gdy przestępstwo przewidziane w art. 138 § 1 k.k. zostało już dokonane (a nie tylko usiłowane), art. 13 k.k. nie może mieć zastosowania, natomiast może mieć zastosowanie art. 141 k.k. Z tych powodów Sąd Najwyższy - nie zmieniając zaskarżonego wyroku - przyjął, że podstawę nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonego stanowi art. 141 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 k.k.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części wstępnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KR 135/73 1973-09-07Czy sprawca, który umyślnie spowodował pożar, może skorzystać z nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 141 k.k., jeśli jego udział w gaszeniu pożaru był nieznaczny?
- IV KR 319/74 1975-01-14Czy usiłowanie podpalenia, które nie doprowadziło do pożaru z przyczyn niezależnych od sprawcy, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 138 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia…
- II KR 63/73 1973-06-20Czy sąd ma obowiązek zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. w przypadku stwierdzenia znacznego ograniczenia poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia przestępstwa?
- I KR 180/80 1980-07-08Czy w przypadku popełnienia przestępstwa w stanie upojenia powikłanego, spowodowanego uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego i niedorozwojem umysłowym, zaostrzonego spożyciem alkoholu, można zastosować nadzwyczajne zł…
- III KR 308/74 1974-03-12Czy naprawienie szkody przez sprawcę przestępstwa, w tym zwrot zagarniętej kwoty, stanowi podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k., nawet jeśli sprawca miał ograniczoną zdoln…
Powołane przepisy
art. 138 § 1 KKart. 141 KKart. 57 § 1art. 13 § 2 KKart. 50 KKart. 13 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.