I KR 23/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Chełmicki.Sędziowie: Z. Neumann, T. Majewski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: W. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława B. o odwołanie warunkowego zwolnienia, po rozpoznaniu zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 20 lutego 1967 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 8 grudnia 1968 r. o odwołaniu warunkowego zwolnienia, na podstawie art. 214 § 1 k.p.k. postanowił:1. przywrócić skazanemu termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 8 grudnia 1966 r. odwołujące warunkowe zwolnienie;2. uchylić powyższe postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w tym przedmiocie temuż Sądowi Wojewódzkiemu.Uzasadnienie faktyczneWbrew poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nieświadomość skazanego, wynikająca z jego niskiego poziomu intelektualnego (wykształcenie w zakresie 2 klas szkoły podstawowej), może być uznana za okoliczność niezależną od strony, usprawiedliwiającą uchybienie terminu, jeżeli skazany przebywa w więzieniu i nie ma możności uzyskania porady prawnej, nie zostało zaś stwierdzone, czy administracja więzienna udzieliła mu odpowiedniego wyjaśnienia o znaczeniu terminu zawitego.Odmienne ujęcie tej kwestii oznaczałoby nieliczenie się z realną sytuacją, w której znajduje się strona, i nie mogłoby być uznane za realizowanie zasady słuszności.Należało zatem przywrócić Władysławowi B. termin do zażalenia i zażalenie to rozpoznać.Władysław B. podnosi w zażaleniu, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego jest bezzasadne, gdyż w okresie próby, który w myśl przepisów ustawy powinien był w tym wypadku trwać 55 miesięcy, zachowywał się on nienagannie, a wyrok Sądu Powiatowego w W. z dnia 23 czerwca 1966 r., skazujący go na 4 lata więzienia, jest wynikiem sądowej pomyłki.Nie ustosunkowując się do merytorycznej słuszności zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że zapadło ono z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 10 § 1 ustawy z dnia 29 maja 1957 r. o warunkowym zwolnieniu osób odbywających karę pozbawienia wolności (Dz. U. z 1961 r. Nr 58, poz. 321). W myśl tego przepisu o odwołaniu warunkowego zwolnienia orzeka na posiedzeniu niejawnym sąd, który udzielił zwolnienia, po wysłuchaniu w miarę możności warunkowo zwolnionego, przy czym w posiedzeniu niejawnym ma prawo brać udział również obrońca.Wysłuchanie Władysława B. miało miejsce podczas rozmowy przeprowadzonej z nim w więzieniu przez sędziego Sądu Wojewódzkiego Tadeusza K. w dniu 8 lipca 1966 r. (zapisek urzędowy, kolejny numer karty akt nie oznaczony). Natomiast brak w aktach danych o tym, czy o terminie posiedzenia niejawnego był zawiadomiony obrońca (należy przypuszczać, że w sprawie Sądu Powiatowego w W. występował obrońca, w każdym razie kwestia ta wymagała wyjaśnienia).Niezawiadomienie o terminie posiedzenia niejawnego obrońcy, który w myśl przepisu ustawy z dnia 29 maja 1957 r. o warunkowym zwolnieniu osób odbywających karę pozbawienia wolności (Dz. U. z 1961 r. Nr 58, poz. 231) ma prawo brać w nim udział, stanowiłoby ograniczenie prawa oskarżonego do obrony mogące wywrzeć wpływ na treść orzeczenia, zwłaszcza że rozstrzygnięcie w sprawie odwołania warunkowego zwolnienia dotyczy żywotnych interesów warunkowo zwolnionego. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji.