V KZ 2/17
PostanowienieIzba Karna2017-02-27
Skład orzekający: Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak świadomości prawnej lub nieznajomość prawa mogą stanowić przyczynę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niski stan świadomości prawnej lub nieznajomość prawa nie stanowią niezależnej od strony przyczyny usprawiedliwiającej brak złożenia wniosku w terminie. Strona musi wykazać, że dochowała należytej staranności, aby dokonać czynności w terminie, a przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności była od niej niezależna.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Obrońca zarzucił naruszenie art. 126 § 1 k.p.k., wskazując na brak zrozumienia obowiązków przez skazanego z powodu jego niskiego wykształcenia i zawodu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając je za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie obrońcy za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 2/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska w sprawie R. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2017 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 listopada 2016 r., IV WKK […], odmawiające uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt IV Ka […] p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W zażaleniu na przytaczane powyżej postanowienie obrońca R. C. podniósł pod adresem tego rozstrzygnięcia zarzut naruszenia art. 126 § 1 k.p.k. przez bezzasadne uznanie, że skazany nie dotrzymał terminu ze swojej winy. Podnosząc ten zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Obrońca nie wskazał w nim żadnej okoliczności, która zostałaby w zaskarżonym postanowieniu pominięta, bądź oceniona dowolnie. Dotyczy to również tych jedynych argumentów zażalenia, które koncentrują się wokół tak niezrozumienia przez R. C. własnych obowiązków, wynikających m.in. z treści
2 art. 75 § 1 k.p.k., jak i braku świadomości co do zakresu obowiązków obrońcy z urzędu, wyznaczonego mu w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Powołanie się przez skarżącego na podstawowe wykształcenie skazanego i wykonywany przez niego zawód magazyniera, jako przeszkodę zrozumienia tych kwestii, jest w sposób oczywisty chybione i w najmniejszym stopniu nie uzasadnia braku własnej jego inicjatywy w wystąpieniu w terminie z wnioskiem stanowiącym zapowiedź kasacji. W orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że w art. 126 k.p.k. chodzi o przyczynę, której strona nie mogła usunąć i przez to stało się niemożliwie dokonanie czynności w wyznaczonym czasie. Przedmiotem oceny powinno być to, czy strona dochowała należytej staranności, by dokonać czynności w terminie (tak m.in. SN w postanowieniu z dnia 18 września 2013 r., V KZ 66/13). Podobnie Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że nie są niezależną od strony przyczyną usprawiedliwiającą brak złożenia stosownego wniosku w terminie, takie okoliczności jak niski stan świadomości prawnej lub nieznajomość prawa (postanowienia SN: z dnia 19 grudnia 2006 r., II KZ 27/06 i z dnia 9 marca 2007 r., V KZ 9/07). Wskazanie więc na przekonanie skazanego, iż nie musiał podawać nowego adresu dla odbioru pism z Sądu Okręgowego, a wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu zostanie złożony przez jego obrońcę, nie znajduje żadnych podstaw. Pomijając już, że ani poziom skazanego, ani jego doświadczenie w postępowaniach sądowych nie przekonuje do jego niewiedzy o konsekwencjach zmiany adresu, dla skutecznego powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej oraz dla doręczenia mu odpisu wyroku z pouczeniami, to zbadany w zaskarżonym postanowieniu przebieg postępowania świadczy, iż skazany wykazał brak zainteresowania sprawą, która zawisła w tym Sądzie. Jak słusznie zwrócono uwagę, dopiero w październiku 2016 r. poinformował on o swojej niewiedzy o wyroku, który zapadł w marcu 2016 r. Nie podając nowego adresu, nie nawiązując kontaktu ani z Sądem, ani z obrońcą – a zatem nie spełniając minimalnego standardu dbałości, o której mowa powyżej – podjął autonomiczną decyzję i ryzyko niedochowania terminu do złożenia zapowiedzi kasacji.
3 Z tych zatem względów, nie znajdując podstaw do podważenia zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- III KZ 36/18 2018-10-03Czy brak wiedzy prawniczej i brak kontaktu z obrońcą mogą stanowić wystarczające podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała należytej staranności w…
- IV KZ 32/25 2025-11-26Czy uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z powodu niepełnego pouczenia o możliwościach zaskarżenia orzeczenia może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?
- IV KZ 61/14 2014-10-28Czy zaniedbanie skazanego, nieznajomość prawa lub bezpodstawność skazania mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji, gdy skazany był pouczony o termi…
- V KZ 37/23 2023-10-12Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może być uwzględniony, jeśli strona nie wykazała niezawinionego niedotrzymania terminu i braku należytej staranności w dochowaniu…
- III KZ 34/20 2020-06-24Czy brak dostatecznej wiedzy o prawie może stanowić uzasadnioną przyczynę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku?
Powołane przepisy
art. 126 § 1 KPKart. 75 § 1 KPKart. 126 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy