III KZ 34/20
PostanowienieIzba Karna2020-06-24
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dostatecznej wiedzy o prawie może stanowić uzasadnioną przyczynę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak dostatecznej wiedzy o prawie nie stanowi niezawinionej przyczyny niedotrzymania terminu zawitego w rozumieniu art. 126 k.p.k. Skazany był pouczony o sposobie doręczania orzeczeń i składania wniosków, a jego bierność przez miesiąc od otrzymania informacji o przyczynach nieuwzględnienia pierwotnego wniosku o doręczenie wyroku, przy jednoczesnym braku wykazania niezawinionego niedotrzymania terminu, skutkowała odmową przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skazany K.W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, wskazując na bierność skazanego i brak uzasadnionej przyczyny niedotrzymania terminu. Skazany wniósł zażalenie, argumentując utrudnieniami w korespondencji z zakładu karnego i brakiem wiedzy o prawie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 34/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie K. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2020 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt VI Ka (…) o odmowie przywrócenia terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt VI Ka (…) p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 lutego 2020 r. (sygn. akt VI Ka (…)) odmówiono K. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 14 listopada 2019 r. (sygn. akt VI Ka (…)). Na powyższe postanowienie skazany wniósł zażalenie, podnosząc w nim, iż gdy był skazany w 2014 r. wyrok sądu doręczono mu, a administracja Zakładu Karnego, w którym przebywa utrudnia korespondencję z sądami. Stąd nie wie, dlaczego nie doręczono mu wyroku tym razem. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie nie jest zasadne.
2 Z akt sprawy wynika, iż (wówczas) oskarżony nie wnosił o jego doprowadzenie na rozprawę apelacyjną oraz był pouczony o sposobie doręczania orzeczeń i składania wniosków. Wniosek jego autorstwa o sporządzenie i doręczenie na piśmie uzasadnienia wyroku nie został przyjęty z uwagi na niezachowanie terminu. Na to zarządzenie, które zostało doręczone mu 16 grudnia 2019 r. nie złożył już zażalenia. Wniósł za to wniosek w trybie art. 126 k.p.k. Zasadnie Sąd Okręgowy, negatywnie rozpoznając tenże wniosek zrekapitulował okoliczności sprawy i wskazał wyraźnie, że formalnie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od daty otrzymania przez skazanego informacji o przyczynach nieuwzględnienia jego pierwotnego wniosku o doręczenie wyroku. Wtedy można byłoby ewentualnie twierdzić (czego Sąd Najwyższy nie przesądza), że zaistniała obiektywna przyczyna uniemożliwiająca K. W. złożenie stosownego wniosku w terminie. Jednak sam skazany był pasywny przez miesiąc i wniosek o przywrócenie tego terminu złożył dopiero w dniu 15 stycznia 2020 r. podając w nim, jako uzasadnienie swoich poczynań brak dostatecznej wiedzy o prawie. Niestety ten argument nie może zostać uznany za skuteczny, gdy chodzi o zakwestionowanie stanowiska Sądu Okręgowego zaprezentowanego w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 lutego 2020 r. Uznać należy, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego jest zasadna i jako taka zasługuje na aprobatę. Z kolei skarżący nie wykazał w żaden sposób niezawinionego niedotrzymania terminu zawitego. W orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że w art. 126 k.p.k. chodzi o przyczynę, której strona nie mogła usunąć i przez to stało się niemożliwie dokonanie czynności w terminie. Przedmiotem oceny winno być to, czy strona dochowała należytej staranności, by dokonać czynności w terminie (tak m.in. SN w postanowieniu z dnia 18 września 2013 r., V KZ 66/13). Podobnie Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że nie są niezależną od strony przyczyną usprawiedliwiającą brak złożenia stosownego wniosku w terminie takie okoliczności jak niski stan świadomości prawnej lub nieznajomość prawa (post. SN z 19 grudnia 2006 r., II KZ 27/06, OSNwSK 2006, Nr 1, poz. 2495; post. SN z 9 marca 2007 r., V KZ 9/07, OSNwSK 2007, Nr 1, poz.
3 596), czy też upośledzenie umysłowe strony (post. SN z 25 lutego 2009 r., I KZP 36/08, Biul. PK 2009, Nr 3, s. 7-8). Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 36/18 2018-10-03Czy brak wiedzy prawniczej i brak kontaktu z obrońcą mogą stanowić wystarczające podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała należytej staranności w…
- III KZ 43/24 2024-11-27Czy niedostateczna wiedza prawna lub nieznajomość prawa mogą stanowić przyczynę niezależną od strony, uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu…
- IV KZ 61/14 2014-10-28Czy zaniedbanie skazanego, nieznajomość prawa lub bezpodstawność skazania mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji, gdy skazany był pouczony o termi…
- III KZ 38/18 2018-10-03Czy osadzenie skazanego i brak dostępu do informacji mogą stanowić przyczynę niezależną od strony, uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
- V KZ 2/17 2017-02-27Czy brak świadomości prawnej lub nieznajomość prawa mogą stanowić przyczynę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym?
Powołane przepisy
art. 126 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy