III KZ 43/24
PostanowienieIzba Karna2024-11-27
Skład orzekający: Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedostateczna wiedza prawna lub nieznajomość prawa mogą stanowić przyczynę niezależną od strony, uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią, w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., „niezależnej do strony przyczyny” niedotrzymania terminu zawitego, zwłaszcza gdy strona nie skorzystała z możliwości uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej i uzyskania pouczenia. Konsekwencje nieobecności na rozprawie nie mogą być uznane za przyczynę od strony niezależną.Stan faktyczny
Skazany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazany argumentował, że przyczyną niedotrzymania terminu był jego podeszły wiek i brak pouczenia o terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że skazany był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, nie był pozbawiony wolności, ale nie stawił się na rozprawie i nie złożył wniosku o uzasadnienie w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
III KZ 43/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2024 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu z 19 sierpnia 2024 r. w sprawie II Ka 298/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z 20 grudnia 2023 r. w sprawie II Ka 298/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Przemyślu odmówił skazanemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z 20 grudnia 2023 r. w sprawie II Ka 298/23 Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany, zarzucając naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. i powołując się na podeszły wiek i brak pouczenia o upływie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dniem 26 stycznia 2024 r., skarżący
III KZ 43/24 2 wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego i umożliwienie mu rozpoczęcia procedury kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Trafnie Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił, że M. C. był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej. Nie był pozbawiony wolności. Na rozprawę się jednak nie stawił. W dniu 19 stycznia 2024 r. otrzymał odpis przywołanego orzeczenia, w odpowiedzi na złożone przez niego w dniu 15 stycznia 2024 r. drogą mailową zapytanie, dotyczące udzielenia informacji odnośnie jego sprawy, jednak stosownego wniosku o uładnienie w terminie do dnia 26 stycznia 24 r. nie złożył. Na podkreślenie zasługuje, w realiach tej sprawy, pogląd Sądu Okręgowego, że deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią - w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - „niezależnej do strony przyczyny” niedotrzymania terminu zawitego (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2024 r. sygn. I KZ 2/24), zwłaszcza w sytuacji nieskorzystania z możliwości uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej i uzyskania tam pouczenia o sposobie i trybie złożenia kasacji. Ewentualne tego konsekwencje nie mogą być uznane za przyczynę od strony niezależną w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. Nieobecność ta nie pozbawiała go przysługujących mu ustawowo uprawnień, ani też nie zwalniała z obowiązku przestrzegania związanych z nimi terminów, warunkujących korzystanie z gwarancji procesowych. W tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jest w pełni zasadne. Dlatego postanowiono jak w sentencji. [J.J.] r.g.
III KZ 43/24 3
Powiązane orzeczenia
- III KZ 34/20 2020-06-24Czy brak dostatecznej wiedzy o prawie może stanowić uzasadnioną przyczynę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku?
- III KZ 36/18 2018-10-03Czy brak wiedzy prawniczej i brak kontaktu z obrońcą mogą stanowić wystarczające podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała należytej staranności w…
- IV KZ 57/13 2013-10-23Czy nieobecność skazanego na rozprawie apelacyjnej, który był prawidłowo powiadomiony o jej terminie i przebywał na wolności, stanowi przyczynę niezależną od strony w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., uzasadniającą przywró…
- II KZ 45/24 2024-10-30Czy niezrozumienie przez skazanego pouczenia prawnego, wynikające z jego stanu psychofizycznego i sytuacji procesowej, stanowi przyczynę niezależną od strony uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporz…
- II KZ 4/17 2017-03-15Czy sąd może przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeżeli uchybienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie skazanego, takich jak niestawiennictwo na ogłoszeniu wyroku czy błędne prz…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 126 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy