III KZ 43/24

PostanowienieIzba Karna2024-11-27

Skład orzekający: Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niedostateczna wiedza prawna lub nieznajomość prawa mogą stanowić przyczynę niezależną od strony, uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią, w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., „niezależnej do strony przyczyny” niedotrzymania terminu zawitego, zwłaszcza gdy strona nie skorzystała z możliwości uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej i uzyskania pouczenia. Konsekwencje nieobecności na rozprawie nie mogą być uznane za przyczynę od strony niezależną.
Stan faktyczny
Skazany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazany argumentował, że przyczyną niedotrzymania terminu był jego podeszły wiek i brak pouczenia o terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że skazany był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, nie był pozbawiony wolności, ale nie stawił się na rozprawie i nie złożył wniosku o uzasadnienie w ustawowym terminie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

III KZ 43/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2024 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu z 19 sierpnia 2024 r. w sprawie II Ka 298/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z 20 grudnia 2023 r. w sprawie II Ka 298/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Przemyślu odmówił skazanemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z 20 grudnia 2023 r. w sprawie II Ka 298/23 Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany, zarzucając naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. i powołując się na podeszły wiek i brak pouczenia o upływie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dniem 26 stycznia 2024 r., skarżący III KZ 43/24 2 wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego i umożliwienie mu rozpoczęcia procedury kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Trafnie Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił, że M. C. był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej. Nie był pozbawiony wolności. Na rozprawę się jednak nie stawił. W dniu 19 stycznia 2024 r. otrzymał odpis przywołanego orzeczenia, w odpowiedzi na złożone przez niego w dniu 15 stycznia 2024 r. drogą mailową zapytanie, dotyczące udzielenia informacji odnośnie jego sprawy, jednak stosownego wniosku o uładnienie w terminie do dnia 26 stycznia 24 r. nie złożył. Na podkreślenie zasługuje, w realiach tej sprawy, pogląd Sądu Okręgowego, że deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią - w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - „niezależnej do strony przyczyny” niedotrzymania terminu zawitego (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2024 r. sygn. I KZ 2/24), zwłaszcza w sytuacji nieskorzystania z możliwości uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej i uzyskania tam pouczenia o sposobie i trybie złożenia kasacji. Ewentualne tego konsekwencje nie mogą być uznane za przyczynę od strony niezależną w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. Nieobecność ta nie pozbawiała go przysługujących mu ustawowo uprawnień, ani też nie zwalniała z obowiązku przestrzegania związanych z nimi terminów, warunkujących korzystanie z gwarancji procesowych. W tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jest w pełni zasadne. Dlatego postanowiono jak w sentencji. [J.J.] r.g. III KZ 43/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 126 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy