I KR 246/76

WyrokIzba Karna1976-12-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyłączenie sprawy jednego ze współsprawców do odrębnego rozpoznania stanowi przeszkodę formalną do rozpoznania powództwa cywilnego przeciwko pozostałym współsprawcom, którzy odpowiadają solidarnie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyłączenie sprawy jednego ze współsprawców do odrębnego rozpoznania nie stanowi przeszkody formalnej do rozpoznania powództwa cywilnego przeciwko pozostałym współsprawcom, którzy odpowiadają solidarnie. Z istoty zobowiązania solidarnego (art. 386 k.c.) wynika możliwość dochodzenia roszczenia od wszystkich zobowiązanych łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. W konsekwencji, rozpoznanie powództwa cywilnego w stosunku do części solidarnie odpowiadających za wyrządzoną szkodę oskarżonych, mimo wyłączenia sprawy innego współoskarżonego do odrębnego rozpoznania, jest prawidłowe.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Warszawie skazał Bogdana S., Bogusława S. i Ryszarda K. za zgwałcenie Aliny K. z użyciem przemocy i groźby. W ramach tego samego postępowania, sąd uwzględnił powództwo cywilne i zasądził od oskarżonych solidarnie kwotę 5.000 zł na rzecz pokrzywdzonej. Postępowanie przeciwko czwartemu współoskarżonemu, Zygmuntowi K., zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania. Obrońcy oskarżonych zaskarżyli wyrok, podnosząc m.in. zarzut, że sąd nie powinien był rozpoznawać powództwa cywilnego, skoro sprawa jednego ze współoskarżonych została wyłączona.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Warszawie w części dotyczącej rozpoznania powództwa cywilnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax (sprawozdawca). Sędziowie: S. Mirski, T. Rybicki (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Jurasz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy: 1) Bogdana S., 2) Bogusława S. i 3) Ryszarda K., oskarżonych z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 18 czerwca 1976 r.utrzymał powyższy wyrok w zaskarżonych częściach w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 1976 r. uznał oskarżonych Bogusława S., Bogdana S. i Ryszarda K. za winnych przestępstwa określonego w art. 168 § 2 k.k. popełnionego w ten sposób, że w dniu 12 grudnia 1974 r. w W., działając wspólnie i używając przemocy polegającej na biciu i obezwładnieniu oraz grożąc użyciem noża w razie stawiania oporu, dopuścili się zgwałcenia Aliny K., zmuszając ją do poddania się czynom nierządnym. Za ten czyn Sąd ten skazał Bogusława S. na karę 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, Bogdana S. na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, Ryszarda K. na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Ponadto uwzględniając powództwo cywilne Sąd ten zasądził od wyżej wymienionych solidarnie kwotę 5.000 zł z 8% od dnia 10 marca 1975 r. na rzecz Aliny K.Wyrok ten został zaskarżony przez obrońców oskarżonych Bogdana S. i Ryszarda K. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rewizja oskarżonego Bogdana S. podnosi, że wniesione przez prokuratora na rzecz pokrzywdzonej powództwo cywilne powinien był Sąd Wojewódzki pozostawić bez rozpoznania, skoro pozew wniesiony był przeciwko czterem oskarżonym, odpowiadającym solidarnie, a tymczasem postępowanie przeciwko jednemu z nich (Zygmuntowi K.) zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania.Twierdzenie powyższe nie jest słuszne. Wypadki, w których sąd pozostawia powództwo cywilne bez rozpoznania ze względu na zaistniałe przeszkody natury formalnej, wyliczone są w art. 55 k.p.k. Do wypadków takich nie zostało zaliczone wyłączenie sprawy jednego z oskarżonych objętych powództwem cywilnym do odrębnego rozpoznania (art. 24 § 3 k.p.k.). Zresztą z istoty zobowiązania solidarnego (art. 386 k.c.) wynika, że możliwe jest dochodzenie roszczenia od wszystkich zobowiązanych łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. W konsekwencji należy uznać za prawidłowe rozpoznanie przez Sąd Wojewódzki powództwa cywilnego w stosunku do trzech z solidarnie odpowiadających (na podstawie art. 44 § 1 k.c.) za wyrządzoną szkodę oskarżonych, mimo że sprawa czwartego oskarżonego została wyłączona do odrębnego rozpoznania.Zresztą w przyszłości w razie skazania czwartego z oskarżonych nic nie będzie stało na przeszkodzie zasądzeniu również od niego stosownego odszkodowania na rzecz pokrzywdzonej, przy czym za zasądzoną kwotę będzie on ponosił odpowiedzialność solidarną z tymi oskarżonymi, którzy objęci zostali wcześniej wydanym wyrokiem (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 2 KKart. 55 KPKart. 24 § 3 KPKart. 386 KCart. 44 § 1 KC§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.