I KR 266/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: L. Jax (sprawozdawca), T. Rybicki.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jerzego K. i Aleksandra N., oskarżonych z art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. albo 60 § 2 k.k. oraz art. 167 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 2 lipca 1981 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneOskarżeni Jerzy K. i Aleksander N. odpowiadali przed Sądem Wojewódzkim w B. pod zarzutem popełnienia następujących przestępstw, a mianowicie że:1) w dniu 21 listopada 1980 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą oraz używając przemocy fizycznej polegającej na biciu rękoma po całym ciele, doprowadzili do stanu bezbronności Tadeusza S. i zabrali od niego w celu przywłaszczenia zegarek marki "Wostok" wartości 500 zł i 10.000 zł, przy czym czynu tego Aleksander N. dokonał w okresie 5 lat po odbyciu kary przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, a Jerzy K. dokonał tego czynu będąc dwukrotnie skazany w warunkach przewidzianych w art. 60 § 1 k.k. i w ciągu 5 lat po odbyciu kary przeszło 1 roku pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne - tj. czynu określonego w art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 i 3 k.k. wobec Jerzego K. i w art. 210 § 1 w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. wobec Aleksandra N.;2) a ponadto obaj wymienieni oraz Stanisław K. w dniu 22 listopada 1980 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, a Stanisław K. używając niebezpiecznego narzędzia w postaci siekiery oraz przemocy fizycznej polegającej na biciu rękoma po całym ciele Tadeusza S., zabrali od niego w celu przywłaszczenia kurtkę, szalik i czapkę o łącznej wartości 2.300 zł, przy czym czynu tego Aleksander N. i Stanisław K. dokonali w okresie 5 lat po odbyciu kary ponad 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, a Jerzy K. dokonał tego czynu w warunkach wymienionych wyżej w pkt 1 - tj. czynu określonego w art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 2 i 3 k.k. wobec Jerzego K. i w art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. wobec Stanisław K. i Aleksandra N. (...);3) w czasie i miejscu, jak opisano wyżej w pkt 2, działając wspólnie i w porozumieniu, a Stanisław K. używając niebezpiecznego narzędzia w postaci siekiery oraz przemocy fizycznej polegającej na biciu rękoma po całym ciele i przytrzymywaniu Włodzimierza Z., zabrali od niego w celu przywłaszczenia portfel z zawartością 400 zł i zegarek elektroniczny wartości 4.000 zł w warunkach powrotu do przestępstwa wymienionych wyżej w pkt 2 - tj. czynu określonego w art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 2 i 3 k.k. wobec Jerzego K. i w art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. wobec Aleksandra N. i Stanisława K.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 2 lipca 1981 r. uznał: (...) oskarżonych Jerzego K. i Aleksandra N. za winnych tego, że w dniu 21 listopada 1980 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia zegarek marki "Wostok" wartości 500 zł na szkodę Tadeusza S., przy czym czynu tego Aleksander N. dokonał w okresie 5 lat po odbyciu kary przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, a Jerzy K. dokonał tego czynu będąc skazany w warunkach przewidzianych w art. 60 § 1 k.k. i w ciągu 5 lat po odbyciu kary przeszło jednego roku pozbawienia wolności za podobne przestępstwo umyślne - i za to skazał: Jerzego K. na podstawie art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k. i art. 36 § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny (...), a Aleksandra N. na podstawie art. 204 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i 36 § 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny (...), ponadto uznał oskarżonych Jerzego K. i Aleksandra N. za winnych tego, że w dniu 22 listopada 1980 r., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu zmuszenia Tadeusza S. do odstąpienia do żądania zwrotu skradzionego zegarka i naprawienia wyrządzonej szkody przez zniszczenie drzwi, bili go rękami po twarzy, a także zatrzymali siłą odzież w postaci kurtki, szalika i czapki do czasu naprawienia szkody - i za to na podstawie art. 167 § 1 k.k. skazał ich na kary po 2 lata pozbawienia wolności oraz uznał ich za winnych tego, że w dniu 22 listopada 1980 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu zmuszenia Włodzimierza Z. do naprawienia szkody wyrządzonej przez zniszczenie drzwi, bili go rękami po twarzy i ciele oraz siłą zatrzymali zegarek elektroniczny do czasu naprawienia szkody - i za to na podstawie art. 167 § 1 k.k. skazał na kary po 2 lata pozbawienia wolności, a na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. orzekł kary łączne pozbawienia wolności: w stosunku do Jerzego K. - 4 lat pozbawienia wolności, a w stosunku do Aleksandra N. - 3 lat pozbawienia wolności (...).Rewizje do tego wyroku wnieśli obrońcy obu oskarżonych (...).Rewizja oskarżonego Aleksandra N., ograniczając się do zaskarżenia orzeczenia o karze przez podniesienie zarzutu rażącej niewspółmierności kary, zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i wymierzenie oskarżonemu kary znacznie łagodniejszej.Na rozprawie jednak obrońca wnosił o rozpoznanie sprawy również w ramach art. 389 k.p.k. ze względu na brak wniosku przewidzianego w art. 167 § 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje oskarżonych nie są zasadne.W szczególności nie można podzielić twierdzenia obrony oskarżonego Jerzego K., że Sąd Wojewódzki nie dość wnikliwie ocenił ujawnione dowody. Przeciwnie - należy stwierdzić, że sąd z dużą ostrożnością i wnikliwością ocenił dowody w postaci zeznań pokrzywdzonych złożone w toku postępowania przygotowawczego i na rozprawie, odmawiając ostatecznie dania im wiary co do wielu istotnych okoliczności oraz opierając się na nich jedynie w tym zakresie, w jakim zostały one potwierdzone dowodami obiektywnymi w postaci zaświadczeń lekarskich oraz zeznań funkcjonariuszy MO. Brak przy tym podstaw do twierdzenia, że przy ocenie tych dowodów Sąd Wojewódzki wykroczył poza zakres swych uprawnień wynikających z art. 3 § 1 oraz art. 4 § 1 k.p.k.O ile chodzi o podniesione w toku rozprawy rewizyjnej zagadnienie spełnienia wymagania art. 167 § 2 k.p.k., to nie można zaprzeczyć, że rzeczywiście brak w sprawie formalnych wniosków o ściganie, co wiąże się z faktem, że zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i nawet w akcie oskarżenia zastosowano do czynów oskarżonych wymienionych w pkt II i III aktu oskarżenia inną (zresztą surowszą) kwalifikację.Niemniej jednak Sąd Wojewódzki uprzedził strony o możliwości zastosowania kwalifikacji z art. 167 § 1 k.k., a następnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo ustosunkował się do omawianego zagadnienia - dochodząc do słusznego wniosku, że wymaganie art. 167 § 2 k.k. zostało zachowane, skoro obaj pokrzywdzeni wyrazili w toku postępowania w sposób niedwuznaczny wolę ścigania sprawców o czyny, które według ich zeznań zawierały wprawdzie jeszcze dalsze elementy, mogące uzasadniać zastosowanie surowszej kwalifikacji czynu nie wymagającego wniosku o ściganie, lecz są tożsame w znaczeniu faktycznym z czynami przypisanymi im w zaskarżonym wyroku.Kary wymierzone oskarżonym są niewątpliwie surowe. Brak jednak podstaw do twierdzenia, że są to kary rażąco niewspółmierne, skoro weźmie się pod uwagę, że przestępstwa określonego w art. 203 § 1 k.k. dopuścili się oni w warunkach art. 60 § 1 k.k. (oskarżony Aleksander N.) albo art. 60 § 2 k.k. (oskarżony Jerzy K.), przy czym obaj oskarżeni są ludźmi wysoce zdemoralizowanymi. Nie jest przy tym przekonujące powołanie się w rewizji oskarżonego Jerzego K. na jego stosunki rodzinne, skoro z akt sprawy wynika, że oskarżony ten rozszedł się z żoną i nie interesuje się rodziną.Z podanych przyczyn Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).