I KR 96/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax (sprawozdawca). Sędziowie: A. Hapon, S. Kotowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Furmankiewicz. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Henryka K., oskarżonego z art. 210 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora oraz przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 6 grudnia 1973 r. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Henryka K. i sprawę tegoż oskarżonego p r z e k a z a ł Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie faktyczneRewizja prokuratora, chociaż formalnie podnosi na wstępie wyłącznie zarzut obrazy prawa materialnego, to jednak - jak wynika z treści jej uzasadnienia - w istocie zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu przede wszystkim błąd w ustaleniach faktycznych wynikły z błędnej oceny zeznań świadka Brunona K., przy czym uznanie, że zeznania tego świadka budzą zasadnicze wątpliwości co do ich zgodności z prawdą, doprowadziło sąd do skazania oskarżonego za przestępstwo określone z art. 215 § 1 k.k. zamiast za zarzucone mu przestępstwo określone w art. 210 § 2 k.k.Rozpatrując zarzuty rewizji prokuratora z tego punktu widzenia, trzeba na wstępie stwierdzić, że Sąd Wojewódzki, omawiając w uzasadnieniu wyroku przyczyny, dla których uznał, iż zeznania świadka Brunona K. budzą zbyt duże wątpliwości, aby mogły stanowić jedyny i dostateczny dowód udziału oskarżonego Henryka K. w napadzie, przytoczył wiele ważkich przyczyn na poparcie takiej właśnie oceny wartości dowodowej zeznań pokrzywdzonego. Aby jednak ocena taka mogła być uznana za prawidłową i zgodną z art. 4 § 1 k.p.k., musi być oparta na przekonaniu "wysnutym z przeprowadzonych dowodów". Ponadto - zgodnie z art. 357 k.p.k. - podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Sąd Wojewódzki swe wątpliwości co do wiarygodności zeznań świadka Brunona K. uzasadnia głównie rozbieżnościami między zeznaniami tego świadka złożonymi w toku śledztwa a innymi jego zeznaniami złożonymi w postępowaniu sądowym, i to nie tylko na rozprawie głównej przed Sądem Wojewódzkim, lecz także na "poprzedniej rozprawie". Oczywiście sąd ma obowiązek skonfrontowania zeznań świadka z jego zeznaniami złożonymi uprzednio w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem w tej samej lub innej sprawie, a istnienie takich rozbieżności (co do istotnych okoliczności) powinno być przedmiotem rozważań sądu przy ocenie wartości dowodowej zeznań świadka. Jeżeli jednak "świadek zeznaje odmiennie niż poprzednio", to sąd zobowiązany jest wpierw odczytać protokoły tych złożonych poprzednio zeznań (art. 337 § 1 k.p.k.), a następnie wezwać obecnego na rozprawie świadka do wypowiedzenia się co do treści odczytanych protokołów (art. 337 § 3 w związku z art. 334 § 2 k.p.k.). Skoro wymagania art. 337 § 1 i 3 k.p.k. nie zostaną spełnione, to dokonana przez sąd ocena rozbieżnych zeznań świadka nie korzysta z ochrony wynikającej z art. 4 § 1 k.p.k., gdyż przekonanie sądu nie zostało "wysnute z przeprowadzonych dowodów", a wyrok, którego podstawę stanowią okoliczności nie ujawnione w toku rozprawy głównej, musi być uznany za wydany z naruszeniem art. 357 k.p.k.Tymczasem Sąd Wojewódzki - jak wynika z protokołu rozprawy głównej - w toku przesłuchania świadka Brunona K. nie odczytał żadnych, uprzednio przez niego złożonych zeznań, a jedynie pod koniec przewodu sądowego "zaliczył do materiałów dowodowych" - wraz z innymi dokumentami wymienionymi w wykazie dowodów zgłoszonych do aktu oskarżenia - protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia przez Brunona K. o przestępstwie. Nie ujawnił też Sąd Wojewódzki zeznań świadka Brunona K. złożonych przed Sądem Powiatowym w S., na które powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji należy przyjąć, że twierdzenia rewizji prokuratora, kwestionujące trafność "odrzucenia" przez Sąd Wojewódzki dowodu ze świadka Brunona K., są w zasadzie słuszne. Nie zachodzi przy tym potrzeba ustosunkowania się do poszczególnych argumentów użytych w tej rewizji, gdyż przeprowadzenie prawidłowej oceny zeznań wyżej wymienionego świadka będzie możliwe dopiero po ponownym jego przesłuchaniu, i to z zastosowaniem art. 337 § 1 i 3 k.p.k.Z wyżej podanych przyczyn zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej zarzutu postawionego oskarżonemu w pkt I aktu oskarżenia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki (...).