I KZ 102/51

WyrokIzba Karna1951-09-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rewizja złożona przez Biuro Prawne Okręgowego Zespołu S. przy Polskim Związku M., bez indywidualnego pełnomocnictwa procesowego dla osoby fizycznej, spełnia wymogi formalne postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rewizja złożona przez Biuro Prawne Okręgowego Zespołu S. przy Polskim Związku M. nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ obrońcą w sprawach karnych może być tylko osoba uprawniona do występowania przed sądem na podstawie przepisów prawa o ustroju adwokatury, działająca na podstawie indywidualnego pełnomocnictwa. Ustawa o ustroju adwokatury nie przewiduje instytucji zastępstwa strony przez osobę prawną.
Stan faktyczny
Oskarżony Jan Ch. złożył zapowiedź rewizji od wyroku Sądu Grodzkiego za pośrednictwem adwokata z Biura Prawnego Polskiego Związku M. Następnie wywód rewizji został złożony przez radcę Biura Prawnego Okręgowego Zespołu S. przy Polskim Związku M. Do żadnego z tych pism nie dołączono pełnomocnictwa procesowego. Sąd Wojewódzki pozostawił rewizję bez rozpoznania z powodu złożenia jej przez osobę nieuprawnioną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić zażalenie Biura Prawnego Okręgowego Zespołu S. bez uwzględnienia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy, rozpoznawszy na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 1951 r. zażalenie Biura Prawnego Okręgowego Zespołu S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w X. z dnia 20 sierpnia 1951 roku po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury R. P. na podstawie art. 353 i 350 k.p.k. postanowił zażalenie pozostawić bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneJak wynika z akt sprawy zapowiedź rewizji od wyroku Sądu Grodzkiego w K. z dnia 7.XII.1950 r. złożył w imieniu oskarżonego Jana Ch. adwokat dr M. F. jako kierownik Biura Prawnego Polskiego Związku M., którego stempel figuruje na piśmie (k. 16). Wywód rewizji założony został z kolei przez adwokata M. P., jako radcy Biura Prawnego Okręgowego Zespołu S. przy Polskim Związku M., na blankiecie tegoż Biura (k. 22). Zarówno do pisma zapowiadającego rewizję jak i do wywodu rewizji pełnomocnictwo procesowe oskarżonego nie zostało dołączone. Sąd Wojewódzki w X. zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1951 r. rewizję powyższą pozostawił bez rozpoznania, wychodząc z założenia, iż została ona złożona przez osobę do tego nieuprawnioną (art. 368 k.p.k).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest słuszne.W myśl bowiem przepisu art. 367 § 2 w związku z art. 78 k.p.k. obrońcą w sprawach karnych może być tylko osoba, uprawniona do występowania przed sądem na podstawie przepisów prawa o ustroju adwokatury. Osobą taką w myśl przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. o ustroju adwokatury (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 275) może być wyłącznie adwokat, działający na podstawie indywidualnego pełnomocnictwa (art. 50), bądź też w poszczególnych przypadkach aplikant adwokacki, zastępujący adwokata (art. 90). Ustawa o ustroju adwokatury nie zna natomiast instytucji zastępstwa strony przez osobę prawną, choćby nawet w jej skład wchodziły osoby, mające uprawnienia adwokackie.W tych warunkach Sąd Wojewódzki słusznie uznał, iż wywód rewizji, złożony przez Biuro Prawne O.Z.S., nie czyni zadość wymaganiom powołanych wyżej przepisów i dlatego zasadnie pismo to pozostawił bez rozpoznania.Zaznaczyć należy, iż twierdzenie zażalenia, jakoby indywidualne pełnomocnictwo procesowe dla adwokata F. zostało dołączone do zapowiedzenia rewizji, nie znajduje o-parcia w aktach sprawy. W każdym razie jest faktem, nie kwestionowanym przez zażalenie, że do wywodu rewizji, podpisanego przez adwokata P., nie zostało dołączone ani nowe pełnomocnictwo, ani substytucja adwokata F. Nietrafny jest także zarzut, jakoby odmowa przyjęcia rewizji była podyktowana zbytnim formalizmem sądu lub godziła w zasady prawdy materialnej. Przepisy k.p.k. i ustawy o u. a. regulują w sposób ścisły instytucje obrony oskarżonego i - na równi z innymi przepisami k.p.k. dotyczącymi np. zachowania terminów itp. - nie mogą być - w imię dobra procesowego - interpretowane rozciągłe. Przepisy te bowiem zabezpieczają w dostateczny sposób realizację zasady prawdy materialnej, bez potrzeby wykraczania w tym względzie poza ich ramy.Z tych zasad należy orzec jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 353art. 368 KPkart. 367 § 2art. 78 KPKart. 50art. 90§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.