I KZ 110/57

PostanowienieIzba Karna1959-11-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego z powodu braku dowodów winy lub braku znamion przestępstwa, po wznowieniu postępowania na korzyść skazanego, stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania za niesłuszne skazanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego na korzyść skazanego, oparte na braku dowodów winy lub braku znamion przestępstwa, jest równoznaczne z uniewinnieniem po wznowieniu postępowania w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.k. Stanowi to podstawę do dochodzenia odszkodowania za niesłuszne skazanie zgodnie z art. 510 § 2 k.p.k.
Stan faktyczny
Andrzej C. został prawomocnie skazany i odbył karę pozbawienia wolności. Po wznowieniu postępowania, prokurator cofnął oskarżenie, a Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie karne, przyjmując w uzasadnieniu brak dowodów winy. Andrzej C. dochodził odszkodowania za niesłuszne skazanie, jednak Sąd Wojewódzki oddalił jego wniosek. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia W. Ostrowski (sprawozdawca). Sędziowie: K. Czajkowski, M. Fic. Prokurator: Z. Ramos.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja C. o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 25 czerwca 1957 r., nie uwzględniające wniosku o odszkodowanie, postanowił:uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAndrzej C. był prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 4 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 roku na 15 lat więzienia i kary dodatkowe. Na poczet wykonania tej kary Andrzej C. przebył w wiezieniu od 5 lutego 1949 roku do 14 maja 1956 r.Na skutek wznowienia postępowania na korzyść Andrzeja C. przez Sąd Najwyższy sprawę ponownie rozpoznawał Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy, który wobec cofnięcia oskarżenia przez prokuratora i na zgodny wniosek stron postanowieniem z dnia 19 marca 1957 roku umorzył postępowanie karne w stosunku do Andrzeja C., przyjmując w sentencji postanowienia jako podstawę umorzenia postępowania art. 3 lit. a) k.p.k.. a w uzasadnieniu postanowienia - brak dowodów winy.Wobec takiej treści postanowienia należy uznać, że istniała podstawa do dochodzenia odszkodowania za niesłuszne skazanie. Skoro bowiem prokurator zrzekł się oskarżenia na rozprawie, a Sąd umorzył postępowanie karne przeciwko Andrzejowi C., przyjmując w uzasadnieniu postanowienia jako podstawę umorzenia "brak dowodów" czy "brak jakichkolwiek dowodów", to takie orzeczenie należy uznać za równoznaczne z uniewinnieniem po wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 510 § 1 k.p.k., i jest dalej idące niż skazanie według łagodniejszego przepisu karnego po wznowieniu postępowania na korzyść skazanego.Wątpliwości budzi również stanowisko Sądu, że brak było podstaw do dochodzenia odszkodowania w konkretnym wypadku na podstawie art. 510 § 2 k.p.k., skoro się zważy, że Sąd w sentencji postanowienia umarzającego postępowanie przyjął za ujemną przesłankę procesową okoliczność, że w czynie zarzucanym Andrzejowi C. brak było znamion przestępstwa.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki powinien zwrócić uwagę na okoliczność, że Andrzej C. otrzymał od Państwa kwotę 30 tysięcy złotych w związku z niesłusznym skazaniem.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4art. 3art. 510 § 1 KPKart. 510 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.