I KZ 12/21

Sygn. akt I KZ 12/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski Protokolant Edyta Demiańczuk - Komoń przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Departamentu do Spraw Wojskowych ppłk Justyny Makowskiej w sprawie mjr. D. K. podejrzanego o popełnienie czynów z art. 228 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. zażalenia obrońcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt Kp (…), o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w P., postanowieniem z 26 marca 2021 r., zastosował wobec mjr. D. K.– na wniosek właściwego prokuratora – środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca, zarzucając błędne zastosowanie art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k. oraz obrazę art. 257 § 1 k.p.k. i art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. i wnosząc o zastosowanie w stosunku do podejrzanego nieizolacyjnych środków zapobiegawczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie okazało się bezzasadne. O ile trafne były uwagi skarżącego o braku szczególnej podstawy stosowania najostrzejszego środka zapobiegawczego w postaci obawy matactwa (Sąd pierwszej instancji zresztą nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających obawę utrudniania przez 2 podejrzanego prawidłowego toku śledztwa), o tyle pogląd obrońcy, iż zagrożenie surową karą nie może stanowić samodzielnej szczególnej podstawy tymczasowego aresztowania, wymagał zdecydowanie krytycznej oceny. Prawdą jest, że w okresie od 1 lipca 2015 r. do 15 kwietnia 2016 r. brzmienie art. 258 § 2 k.p.k. uprawniało do snucia rozważań, czy obawa matactwa może wynikać wyłącznie z surowości grożącej kary, niemniej obecnie obowiązująca treść tego przepisu jasno wskazuje, że nie straciła aktualności uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, według której ,,podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 249 § 1 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 259 § 1 i 2 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego” (OSNKW 2012, z. 1, poz. 1). Do takiego rozumienia treści art. 258 § 2 k.p.k. nie zgłosił zastrzeżeń Trybunał Konstytucyjny (zob. wyr. TK z 20 listopada 2012, SK 3/12, OTK – A 2012, nr 10, poz. 123). Podobne stanowisko zajął Trybunał strasburski, zaznaczając, że zagrożenie surową karą może być przesłanką tymczasowego aresztowania tylko na jego wstępnym etapie (zob. wyr. ETPC z 19 maja 2009 r., Nr 18353/03 Kulikowski v. Polska). W judykaturze zgodnie stwierdza się, że art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania w zakresie istnienia obawy, iż oskarżony, z uwagi na grożącą mu surową karę, będzie bezprawnie utrudniał postępowanie, może stanowić samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania (zob. postanowienia SN z: 26 lutego 2019 r., II KK 178/18; 20 lutego 2020 r., I KZ 6/20; 26 października 2020 r., V KZ 46/20; 16 lutego 2021 r., V KZ 7/21). Odnosząc się do następnego zarzutu odwoławczego, odnotować trzeba, iż przepis art. 257 § 1 k.p.k. nie może być podstawą zażalenia, bowiem zawiera jedynie ogólną zasadę postępowania, natomiast nie nakazuje ani nie zakazuje konkretnego sposobu postępowania. Skarżący nie podjął próby wykazania, że in concreto doszło do naruszenia dyrektywy minimalizacji i proporcjonalności środków zapobiegawczych. Przetrzymywanie mjr. D. K. w warunkach aresztu nie stwarza dla jego życia lub zdrowia poważnego zagrożenia w rozumieniu art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. O takim niebezpieczeństwie nie świadczy w żadnym razie ani dołączona do zażalenia dokumentacja medyczna, ani złożone przez prokuratora na posiedzeniu materiały dotyczące stanu zdrowia podejrzanego. Nie sposób też zapomnieć o możliwości korzystania przez podejrzanego z pomocy penitencjarnej służby zdrowia. 3 W tym stanie rzeczy – stwierdzając, że autor zażalenia nie zanegował istnienia przesłanek ogólnych stosowania środków zapobiegawczych: ani procesowej, ani materialnej (art. 249 § 1 k.p.k.) – Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia (art. 437 § 1 k.p.k.).