I KZ 29/22
PostanowienieIzba Karna2022-05-26
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obrońca strony ma prawo wnieść kasację od postanowienia sądu okręgowego o zmianie środka zabezpieczającego, jeśli nie zostało ono połączone z umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Kasacja przysługuje stronie od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. tylko wtedy, gdy oba te rozstrzygnięcia występują łącznie. Brak takiego połączenia czyni kasację niedopuszczalną z mocy ustawy. Prawo do wniesienia kasacji od postanowień wydawanych w postępowaniu wykonawczym mają jedynie podmioty wskazane w art. 521 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca P. K. wniósł kasację od postanowienia sądu okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie sądu rejonowego o zmianie środka zabezpieczającego wobec P. K. z terapii na umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym. Przewodniczący sądu okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną. Obrońca złożył zażalenie na to zarządzenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KZ 29/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński w sprawie P. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 maja 2022 r., zażalenia obrońcy na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 lutego 2022 r., o odmowie przyjęcia kasacji, p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt V Kzw (…), Sąd Okręgowy w P. - po rozpoznaniu zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II Ko (…) – utrzymał w mocy to postanowienie, którym m.in. zmieniono środek zabezpieczający stosowny wobec P. K. w ten sposób, że w miejsce terapii orzeczono umieszczenie go w zakładzie psychiatrycznym. Od tego postanowienia obrońca wywiódł kasację. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2022 r. Przewodniczący V Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w P., na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez obrońcę, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
2 Na to zarządzenie zażalenie złożył obrońca P. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie kasacji do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. W zaskarżonym zarządzeniu trafnie wskazano na treść art. 519 k.p.k. (omyłkowo powołał § 1), stosownie do którego postanowieniem, na które przysługuje stronie kasacja, jest jedynie postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Literalne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości – wbrew twierdzeniom żalącego – co do katalogu orzeczeń, na które przysługuje stronie kasacja. Zastosowanie przez ustawodawcę koniunkcji przesądza, że zaskarżalne w tym trybie jest wyłącznie prawomocne postanowienie, w którym jednocześnie umorzono postępowanie i zastosowano środek zabezpieczający. Jedynymi postanowieniami, od których strona może wnieść kasację są więc tylko te, które jednocześnie umarzają postępowanie, zyskały prawomocność i zawierają orzeczenie o zastosowaniu środków zabezpieczających. Owo ograniczenie nie dotyczy podmiotów wskazanych w art. 521 k.p.k. (por. postanowienia SN: z dnia 26.01.2021 r., LEX 3112942, II Kz 46/20; z dnia 2.10.2007 r., II KZ 33/07, OSNwSK 2007/1/2158). Ponadto należy zauważyć, że żalący domaga się przyjęcia kasacji od prawomocnego postanowienia wydanego w postępowaniu wykonawczym, ignorując przy tym dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego a także piśmiennictwo, z którego to jednoznacznie wynika, iż prawo do wniesienia kasacji od postępowań wydawanych w postępowaniu wykonawczym mają jedynie podmioty wymienione w art. 521 k.p.k. ( (zob. też m.in. postanowienie SN z dnia 19 marca 2009 r., III KZ 15/09, OSNKW 2009, z. 8, poz. 65; (w: Z. Hołda, K. Postulski: Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Gdańsk 2005, s. 41). Dlatego nie było innej możliwości jak odmówić przyjęcia kasacji obrońcy, z powołaniem się na treść przepisów art. 530 § 2 k.p.k. i art. 519 k.p.k. Kasacja jest dla stron nadzwyczajnym środkiem zaskarżania prawomocnych już orzeczeń i dlatego może być przez stronę wniesiona jedynie w ściśle określonych ustawowo warunkach, a te ustawodawca określił m. in. w powołanym wyżej art. 519 k.p.k. Dlatego w układzie procesowym jaki zaistniał w tej sprawie, do
3 wniesienia kasacji uprawnione są wyłącznie podmioty szczególne, o których mowa w art. 521 § 1 k.p.k. Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 21/25 2025-06-16Czy kasacja od postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego jes…
- II KZ 63/23 2024-01-16Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym?
- IV KZ 45/16 2016-09-30Czy pokrzywdzeni mogą wnieść kasację od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia?
- IV KK 117/16 2016-04-26Czy kasacja wniesiona przez obrońcę od postanowienia sądu odwoławczego o utrzymaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym, z którego wyeliminowano podstawę prawną, podlega rozpoznaniu…
- II KZ 1/17 2017-01-17Czy zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 519 KPKart. 93a KKart. 521 KPKart. 521 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy