II K 535/53
WyrokIzba Karna1953-10-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może ustalić okoliczności faktyczne czynu w sposób odmienny niż przyjęty w akcie oskarżenia, nawet jeśli prowadzi to do zastosowania surowszej kwalifikacji prawnej, bez zmiany aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić okoliczności faktyczne ustalone w toku przewodu sądowego, nawet jeśli różnią się od tych przyjętych w akcie oskarżenia, pod warunkiem, że nie wykraczają poza ramy zdarzenia faktycznego objętego aktem oskarżenia. Nawet jeśli ustalenia te skutkowałyby zastosowaniem surowszej kwalifikacji prawnej, sąd powinien je uwzględnić, uprzedzając o tym oskarżonego.Stan faktyczny
Oskarżony Stanisław L., kierownik sklepu MHD, został skazany za przywłaszczenie towarów na kwotę 46.583,62 zł (art. 286 § 2 k.k.) oraz za niedopełnienie obowiązku sporządzenia protokołów szkód, co doprowadziło do straty 17.157,04 zł (art. 286 § 1 k.k.). Prokurator wniósł rewizję, domagając się podwyższenia kary. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię, czy sąd mógł przypisać oskarżonemu przywłaszczenie kwoty 45.583,52 zł, mimo że faktyczny niedobór wynosił 53.565,49 zł, a sąd pierwszej instancji uznał to za niedopuszczalne bez zmiany aktu oskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława L., osk. z art. 286 § 1 i 2, 187 oraz 133 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 7 lipca 1953 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 7 lipca 1953 r. oskarżony Stanisław L. został uznany między innymi za winnego tego, że jako kierownik sklepu MHD przywłaszczył sobie z powierzonego mu sklepu towary na ogólną sumę 46.583,62 zł i za ten czyn został skazany na podstawie art. 286 § 2 k.k. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia oraz, że jako kierownik sklepu MHD, nie dopełniając obowiązku sporządzenia protokołów szkód w przypadku zniszczenia towarów, dopuścił do powstania straty w sumie 17.157,04 zł, ponieważ zakład ubezpieczeń z braku protokołów szkód nie wypłacił MHD odszkodowania za zniszczone towary. Za ten czyn oskarżony Stanisław L. został skazany na podstawie art. 286 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia (...).Od tego wyroku założył rewizję prokurator wojewódzki, wnosząc o zmianę wyroku co do kary przez jej podwyższenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Sąd Wojewódzki, przypisując oskarżonemu czyn przestępny przewidziany w art. 286 § 2 k.k., przyjął w sentencji zaskarżonego wyroku, że oskarżony przywłaszczył sobie ogółem 45.583,52 zł. Jak wynika z motywów tego wyroku, faktyczny niedobór sklepu wyniósł 53.565,49 zł, przy czym Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że przypisanie oskarżonemu tak podwyższonego manka wobec braku zmiany aktu oskarżenia jest niedopuszczalne. Stanowisko to jest błędne. Przedmiotem rozprawy i osądu jest zdarzenie faktyczne, czyli czyn objęty aktem oskarżenia, i poza ramy tego zdarzenia, bez zmiany czy rozszerzenia aktu oskarżenia sądowi wyjść nie wolno (art. 313 k.p.k.). Nie jest jednak wyjściem poza ramy tego zdarzenia, bez zmiany czy rozszerzenia aktu oskarżenia, jeżeli sąd w wyniku przewodu sądowego ustali pewne okoliczności faktyczne tego samego zdarzenia w sposób odmienny niż to przyjmuje akt oskarżenia, obojętnie, czy w sensie korzystniejszym, czy mniej korzystnym dla oskarżonego. Nawet wówczas, gdyby ustalone dopiero w toku przewodu sądowego okoliczności skutkować miały zastosowanie surowszej kwalifikacji prawnej, sąd ma prawo i obowiązek okoliczności te uwzględnić, powinien jedynie uprzedzić o tym oskarżonego (art. 324 § 2 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- IV KR 5/79 1979-07-02Czy można orzec uniewinnienie od kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego w akcie oskarżenia, jeśli sąd przypisuje oskarżonemu czyn w innej postaci niż opisana w akcie oskarżenia?
- III KR 210/70 1971-02-24Czy ustalenia faktyczne sądu, które opierają się na opisie wydarzeń lub okoliczności przejętym z aktu oskarżenia lub opinii biegłych, mogą być uznane za prawidłowe, jeśli nie pochodzą bezpośrednio od sądu?
- V KK 71/20 2021-11-25Czy Sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego, prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, czy też jego uzasadnienie zawiera wewnętrzne sprzeczności i jest niejasne?
- III K 743/62 1963-03-01Czy sądowe ustalenie okoliczności czynu, odmienne od zarzutu aktu oskarżenia, stanowi naruszenie zasady skargowości, jeśli zachowana jest faktyczna jedność czynu?
- IV KR 263/87 1987-10-06Czy Sąd Najwyższy powinien uwzględnić zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, kwestionujący ocenę wyjaśnień oskarżonego dokonaną przez Sąd Wojewódzki?
Powołane przepisy
art. 286 § 1art. 375 KPKart. 286 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 313 KPKart. 324 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.