II KB 16/25
Izba Karna2025-02-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, może być potraktowany jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k. i czy wymaga zawiadomienia organu samorządu zawodowego w przypadku jego odrzucenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając, że nie wskazuje on w sposób wystarczający, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy potraktował pismo jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., ale stwierdził, że nie ma obowiązku zawiadamiania organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku złożonego przez obrońcę, gdyż przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie przez Sąd Najwyższy spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem i postępowaniem po powołaniu. Wniosek został sporządzony i podpisany przez obrońcę, z zachowaniem terminu i wymogów pisma procesowego. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Pismo zostało potraktowane jako wniosek o wyłączenie sędziego i nadano mu dalszy bieg.Pełny tekst orzeczenia
II KB 16/25 ZARZĄDZENIE Dnia 18 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN M.M. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt II KK365/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN M.M.; 4) w związku z treścią uzasadnienia wniosku, jak i zarzutem z pkt 1 kasacji pismo potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., odnotować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE
II KB 16/25 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
II KB 16/25 3 W związku z treścią uzasadnienia wniosku, jak i zarzutem z pkt 1 kasacji pismo potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., odnotować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg. [WB] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- II KB 34/24 2024-11-27Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne do jego odrzucenia?
- III KB 27/25 2025-02-28Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez stronę postępowania w trybie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, spełnia wymogi formalne i procesowe d…
- III KB 33/25 2025-03-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę uniewinnionego, czyniący zadość wymaganiom pisma procesowego i wniesiony w terminie, podlega odrzuceniu, jeśli…
- III KB 6/24 2024-05-16Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, a jeśli tak, czy należy zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką?
- I KB 85/25 2025-10-07Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, czyniący zadość wymaganiom pisma procesowego i wniesiony w terminie, powinien zostać odrzucony, jeś…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy