II KK 11/25

WyrokIzba Karna2025-04-16

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo zniewagi z art. 216 § 1 k.k. jest dopuszczalne, jeśli przepis ten przewiduje jedynie grzywnę albo karę ograniczenia wolności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo zniewagi z art. 216 § 1 k.k. stanowi rażącą obrazę prawa materialnego, ponieważ przepis ten przewiduje jedynie grzywnę albo karę ograniczenia wolności. W związku z tym, zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze za to przestępstwo został uchylony.
Stan faktyczny
Oskarżony M. K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego za popełnienie trzech przestępstw, w tym zniewagi matki z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył mu za to przestępstwo karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., który przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 11/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński w sprawie M. K. , oskarżonego z art. 216 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 16 kwietnia 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Lubartowie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 31/24, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze za przypisane M. K. przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. (pkt IV sentencji wyroku) i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania. Kazimierz Klugiewicz Jerzy Grubba Marek Pietruszyński UZASADNIENIE W sprawie złożonej podmiotowo i przedmiotowo M. K. został oskarżony o to, że: II KK 11/25 2 I. W dniu 5 grudnia 2023 roku w miejscowości W. , gm. M. , woj. [...], znieważył funkcjonariuszy Policji sierż. szt. T. O. i mł. asp. M. S. podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, w ten sposób, że używał wobec nich słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k.; II. w miejscu i czasie jw. stosował wobec funkcjonariuszy Policji sierż. szt. T. O. i mł. asp. M. S. , groźbę bezprawną w celu zmuszenia ich do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci jego zatrzymania, tj. o czyn z art. 224 § 2 k.k.; III. W dniu 2 grudnia 2023 roku w miejscowości W. , gm. M. , woj. [...], znieważył swoja matkę H. K. , używając wobec niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Lubartowie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 31/24: I. oskarżonego M. K. uznał za winnego dokonania zarzucanych mu czynów z pkt. I. wyczerpującego dyspozycję art. 226 § 1 k.k., z pkt. II. wyczerpującego dyspozycję art. 224 § 2 k.k., z pkt. III. wyczerpującego dyspozycję art. 216 § 1 k.k.; II. za czyn z pkt. I. wobec M. K. na podstawie art. 226 § 1 k.k. wymierzył karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; III. za czyn z pkt. II. wobec M. K. na podstawie art. 224 § 1 k.k. wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; IV. za czyn z pkt. III. wobec M. K. na podstawie art. 216 § 1 k.k. wymierzył karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; V. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i 86 § 1 k.k. wymierzone jednostkowe kary pozbawienia wolności wobec M. K. połączył i jako karę łączną orzekł karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wskazany wyrok, co do ww. oskarżonego, uprawomocnił się w dniu 25 kwietnia 2024 r. bez postępowania odwoławczego. II KK 11/25 3 Prokurator Generalny pismem z dnia 10 stycznia 2025 r. wniósł kasację na niekorzyść oskarżonego, w zakresie zawartego w pkt. IV jego części dyspozytywnej, orzeczenia o karze. Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 216 § 1 k.k., polegającego na wymierzeniu oskarżonemu M. K. , za przypisany mu występek, na podstawie wskazanego przepisu, kary pozbawienia wolności, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 216 § 1 k.k., kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. W świetle treści tego unormowania, stanowiącego podstawę skazania i wymiaru kary za trzeci z przypisanych oskarżonemu czynów, oczywiste jest to, że za to przestępstwo nie było możliwe wymierzenie M. K. kary pozbawienia wolności. Orzeczenie tego rodzaju kary stanowiło zatem oczywistą i rażącą obrazę prawa materialnego. Konieczne stało się więc uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Lubartowie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi meriti w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Na koniec wolno zauważyć, że rozstrzygnięcie to doprowadziło do uchylenia z mocy prawa orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności (pkt V sentencji wyroku Sądu I instancji), której wymiar będzie musiał zostać określony na nowo, co też uzasadniało sformułowanie w kasacji jej kierunku na niekorzyść oskarżonego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [a.ł] II KK 11/25 4 Kazimierz Klugiewicz Jerzy Grubba Marek Pietruszyński

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 216 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 226 § 1 KKart. 224 § 2 KKart. 224 § 1 KKart. 85 § 1 KKart. 216 § 1 KK§ 1§ 5§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy