IV KK 465/16

Sygn. akt IV KK 465/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński Protokolant Anna Kowal w sprawie P. R. skazanego z art. 216 § 1 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2017 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczeń o karach za przestępstwa zakwalifikowane z art. 216 § 1 kk (pkt I. 2,4,6,8) i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P., wyrokiem z 6 września 2016 r., skazał P. R. za popełnienie 9 przestępstw na kary jednostkowe pozbawienia wolności – w tym za 4 przestępstwa określone w art. 216 § 1 k.k. na kary po jednym miesiącu pozbawienia wolności - wymierzył mu karę łączną 6 miesięcy pobawienia wolności, 2 której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby, zobowiązał oskarżonego do określonych zachowań (art. 72 § 1 pkt 2 i 5 k.k.) i oddał go pod dozór kuratora sądowego. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 14 września 2016 r. Kasację od wskazanego wyroku w części dotyczącej orzeczeń o karach za przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. i o karze łącznej na korzyść skazanego złożył w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu P. R. za 4 przestępstwa określone w tym przepisie kar pozbawienia wolności, mimo że w jego sankcji taki rodzaj kary nie był przewidziany, wniósł o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części, w tym również dotyczącej kary łącznej, której wykonanie zostało warunkowo zwieszone, i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sad Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna i z tej racji zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Niewątpliwe pozostawało, że zarówno w dacie popełnienia czynów, jak i w dacie procedowania przez Sąd właściwy przestępstwo znieważenia w typie podstawowym z art. 216 § 1 k.k. było występkiem zagrożonym alternatywnie oznaczoną sankcją karną w postaci grzywny i kary ograniczenia wolności. Sąd Rejonowy w P., wymierzając za czyny z art. 216 § 1 k.k. kary pozbawienia wolności, dopuścił się zatem rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego (art. 523 § 1 k.p.k.). Stąd też niezbędne stało się uchylenie orzeczeń o karach jednostkowych za przestępstwa zakwalifikowane z art. 216 § 1 k.k. Konsekwencją uchylenia czterech kar jednostkowych była utrata ex lege mocy kary łącznej (art. 575 § 2 k.p.k. w zw. z art. 568a § 1 pkt 1 k.p.k.). Trzeba wyraźnie stwierdzić, że zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary odnosi się również do każdej kary jednostkowej. Sąd Najwyższy, aprobując ugruntowaną w tej mierze linię orzeczniczą (zob. post. SN z 13 marca 2014 r., IV KK 54/14), jest zdania, że praktyka, polegająca na 3 zamieszczaniu przy poszczególnych karach jednostkowych rozstrzygnięć o zastosowaniu do każdej z nich dobrodziejstwa z art. 69 k.k., byłaby przejawem całkowicie zbędnego formalizmu. Oznacza to, że in concreto pozostałym pięciu jednostkowym karom pozbawienia wolności towarzyszą orzeczenia o warunkowym zawieszeniu ich wykonania; siłą rzeczy pozostają w mocy również zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenia o dozorze kuratora sądowego i o środkach probacyjnych z art. 72 § 1 pkt 2 i 5 k.k. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w dyspozytywnej części wyroku (art. 537 § 2 k.p.k.). W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy Sąd właściwy nie powinien utracić z pola widzenia także uwag zgłaszanych w końcowych fragmentach uzasadnienia kasacji, jak i potrzeby skorzystania przy wydawaniu orzeczenia o kosztach z rozwiązania przewidzianego w art. 626 § 2 k.p.k. r.g.