IV KK 10/16
WyrokIzba Karna2016-02-09
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Eugeniusz Wildowicz, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, jeśli przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności, a nadto czy nastąpiło przedawnienie karalności czynu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ sankcja tego przepisu przewiduje wyłącznie grzywnę lub karę ograniczenia wolności. Ponadto, stwierdzono przedawnienie karalności czynu z art. 216 § 1 k.k. na podstawie art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k., co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku w tej części i umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Ł. K. został oskarżony o popełnienie szeregu przestępstw, w tym znieważenia K. K. z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uznał go winnym i wymierzył m.in. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k. Następnie, postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r., Sąd Rejonowy ustalił, że kara łączna nie podlega wykonaniu, a wykonaniu podlegają kary jednostkowe, w tym kara 4 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku w części dotyczącej czynu z art. 216 § 1 k.k., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i wnosząc o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił punkt 3 zaskarżonego wyroku i umorzył postępowanie przeciwko Ł. K. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 10/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Danuta Bratkrajc na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w sprawie Ł. K. skazanego z art. 216 § 1 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lutego 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 lutego 2007 r., I. uchyla pkt 3 zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk postępowanie przeciwko Ł. K. umarza; II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Ł.K. został oskarżony o to, że: I. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. poprzez uderzanie drewnianą ławą uszkodził ścianę w lokalu „P.” powodując szkody w wysokości 350 zł na szkodę R. P., tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.,
2 II. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził R. P. pobiciem oraz zniszczeniem lokalu, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k., III. w dniu 12 lutego 2006 r. w P. groził K. K. pobiciem, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k., IV. w dniu 12 lutego w 2006 r. w P. znieważył K. K. używając wobec niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r., uznał Ł. K. za winnego popełnienia czynów zarzucanych: 1. w punkcie I aktu oskarżenia i za to na mocy art. 288 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2. w punktach II i III aktu oskarżenia ustalając, że czynów tych oskarżony dopuścił się działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu i za te czyny na mocy art. 190 § 1 k.k. przy zastosowaniu art 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 3. w punkcie IV aktu oskarżenia i za to na mocy art 216 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. 4. na mocy art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 1, 2 i 3 wyroku i wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 23 lutego 2007 r. wobec nie zaskarżenia go przez strony postępowania. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r., Sąd Rejonowy na podstawie art. 2 i art. 50 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw oraz art. 15 § 1 k.k.w. w zw. z art. 45 § 3 k.w. ustalił, że orzeczona powyższym wyrokiem kara łączna roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności nie podlega wykonaniu, zaś w jej miejsce wykonaniu podlegają odrębnie kary jednostkowe pozbawienia wolności, w tym kara 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. Od powyższego wyroku kasację w zakresie jego punktu 3 na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny i zarzucając rażące oraz mające istotny
3 wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu Ł. K. za popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo tego, że występek określony w tym przepisie zagrożony jest wyłącznie grzywną lub karą ograniczenia wolności, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że przestępstwo znieważenia określone w art. 216 § 1 k.k. zagrożone jest karą grzywny albo karą ograniczenia wolności. W takim razie, Sąd Rejonowy uznając Ł. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona art. 216 § 1 k.k., i wymierzając za ten czyn karę czterech miesięcy pozbawienia wolności, rażąco naruszył przepis art. 216 § 1 k.k., gdyż orzekł karę nieprzewidzianą w sankcji tego przepisu. Wymierzona kara pozbawienia wolności jest przy tym karą surowszą od kar, którymi zagrożone jest przypisane oskarżonemu przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. Jest zatem oczywiste, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Stwierdzić nadto należy, że w sprawie doszło już do przedawnienia karalności czynu z art. 216 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k., karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. W sytuacji zaś, gdy w okresie wskazanym w Kodeksie karnym doszło do wszczęcia postępowania przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ulega przedawnieniu po 5 latach od zakończenia tego okresu. Jak wynika z akt sprawy do popełnienia zarzucanego Ł. K. czynu z art. 216 § 1 k.k. miało dojść w dniu 12 lutego 2006 r., tym samym upłynął już okres przedawnienia jego karalności określony przywołanymi przepisami Kodeksu karnego.
4 Mając powyższe uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej jego punktu 3 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie karne w tej części umorzył. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku. kc
Powiązane orzeczenia
- II KK 11/25 2025-04-16Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo zniewagi z art. 216 § 1 k.k. jest dopuszczalne, jeśli przepis ten przewiduje jedynie grzywnę albo karę ograniczenia wolności?
- IV KK 378/15 2015-12-09Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo zniewagi (art. 216 § 1 k.k.) jest dopuszczalne, jeśli sankcja tego przepisu przewiduje jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny?
- IV KK 465/16 2017-02-10Czy sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności za przestępstwo znieważenia z art. 216 § 1 k.k., jeśli sankcja przewiduje alternatywnie grzywnę i karę ograniczenia wolności?
- IV KK 124/15 2015-05-26Czy sąd może orzec karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., jeśli sankcja tego przepisu nie przewiduje takiej kary?
- V KK 629/19 2020-01-14Czy orzeczenie kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy ustawa przewiduje wyłącznie karę grzywny lub karę ograniczenia wolności, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ…
Powołane przepisy
art. 535 § 5 kpkart. 216 § 1 kkart. 17 § 1 pkt 6 kpkart. 288 § 1 KKart. 190 § 1 KKart 91 § 1 KKart 216 § 1 KKart. 91 § 2 KKart. 86 § 1 KKart. 2art. 50 ust. 1art. 15 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy