II KK 111/14

Sygn. akt II KK 111/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant Anna Janczak w sprawie M. M. skazanej z art. 278 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 25 czerwca 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej, od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt V Ka […] zmieniającego wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w C. z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej na podstawie art. 435 kpk objęta została nim M. M. 2 UZASADNIENIE M. M. oraz T. Ł. Sąd Rejonowy w C., wyrokiem zaocznym z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II K […] uznał za winnych tego, że: I - w dniu 23 lutego 2013r. w P., działając wspólnie i w porozumieniu z trzecią ustaloną osobą, której sprawa została wyłączona do odrębnego postępowania, dokonali kradzieży 560 kg złomu stalowego wartości 408,80 złotych, przy czym T. Ł. czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. popełnienia przestępstwa z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. w stosunku do T. Ł. i o przestępstwo z art. 278§1 k.k. w stosunku do M. M.; II - w dniu 23 lutego 2013r. w P., działając wspólnie i w porozumieniu z trzecią ustaloną osobą, której sprawa została wyłączona do odrębnego postępowania, po uprzednim przecięciu skobla zabezpieczającego drzwi wejściowe do budynku, dostali się do jego wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia blok ciągnika U. […], kuchnię typu westfalka, blat kuchni kaflowej oraz drobny złom metalowy, wszystko o łącznej wartości 3.500 złotych na szkodę A. Ł., M. Ł. i X. Y., przy czym T. Ł. czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym w warunkach określonych w art. 64§1 k.k., tj. popełnienia przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. w stosunku do T. Ł. i o przestępstwo z art. 279§1 k.k. w stosunku do M. M.. Za tak opisane i zakwalifikowane czyny wymierzono M. M.: - za czyn I – karę pięciu miesięcy pozbawienia wolności, - za czyn II – karę roku pozbawienia wolności oraz orzeczono karę łączną roku i jednego miesiąca pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się co do M. M. natomiast zaskarżył go współoskarżony. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 5 marca 2014r. w sprawie V Ka […] na podstawie art. 435 k.k. zmienił zaskarżony wyrok również w stosunku do M. M. w ten sposób, że uchylił orzeczenie o karze łącznej i uznał, że czyn z pkt I przypisany jako przestępstwo z art. 278§1 k.k. stanowi wykroczenie z art. 119§1 k.w. i za to wymierzył jej karę 30 dni aresztu. 3 Obecnie kasację od tego wyroku, na korzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 435 k.p.k., polegającego na wyrażeniu błędnego przekonania, że zmiana orzeczenia wobec M. M., która nie wniosła środka odwoławczego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II K […], w zakresie zakwalifikowania czynu określonego w art. 278§1 k.k. jako wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w., nastąpiła na korzyść tej oskarżonej w sytuacji, gdy orzeczenie reformatoryjne w rzeczywistości doprowadziło do pogorszenia jej sytuacji procesowej, co doprowadziło do naruszenia przepisu prawa karnego materialnego - art. 4§1 k.k., polegającego na niezastosowaniu wobec oskarżonej przepisu ustawy obowiązującej w dacie popełnienia czynu, która była dla niej względniejsza. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w P. w części dotyczącej zmiany wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II K […] w odniesieniu do oskarżonej M. M., w zakresie zakwalifikowania czynu określonego w art. 278 § 1 k.k. jako wykroczenia określonego w art. 119§1 k.w. (pkt 1.3) oraz rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1.1 w zakresie uchylenia wobec tej oskarżonej orzeczenia o karze łącznej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut podniesiony w kasacji jest oczywiście zasadny, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Nie ma potrzeby omawiania szerzej w tym miejscu tego, czy w niniejszej sprawie w ogóle istniała możliwość poprzez art. 435 k.p.k. zastosowania ustawy, która nie obowiązywała w chwili popełnienia przypisanego czynu, wobec osoby, co do której wyrok sądu I-instancji uprawomocnił się w czasie obowiązywania tej „starej” ustawy, bezsprzecznie ma bowiem rację skarżący, podnosząc, że Sąd Okręgowy dokonując w trybie owego art. 435 k.p.k. zmiany wyroku w stosunku do M. M., naruszył art. 4§1 k.k. Sąd ten przyjął, że przypisany oskarżonej czyn z art. 278§1 k.k. w związku ze zmianą ustawy kodeks wykroczeń (art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 4 karnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 9 listopada 2013r.) stanowi wykroczenie i wymierzył jej karę aresztu. Zgodnie z dyspozycją art. 42§3 k.w. kara ta nie mogła zostać wymierzona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczyło natomiast poprzednio wymierzonej kary pozbawienia wolności za przestępstwo. W ten sposób, doszło do realnego pogorszenia sytuacji oskarżonej, gdyż nowo wymierzona kara wiązała się z bezwzględnym pozbawieniem wolności. Stwierdzić więc należy, że kara orzeczona na podstawie przepisów kodeksu karnego była dla oskarżonej względniejsza. Nie było zatem również podstaw do dokonywania zmian wyroku Sądu Rejonowego w trybie art. 435 k.p.k. W tej sytuacji, zarzut w takim zakresie, jak podniesiony został w kasacji, uznać należy za w pełni zasadny. Kierując się omówionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w części w jakiej objęta została nim M. M.. [aw]