II KR 173/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Jarząbek.Sędziowie: J. Borodej, J. Żurawski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kayzer.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 1988 r. sprawy Bogusława W. i Zdzisława Z., oskarżonych o czyn określony w art. 210 § 1 k.k. i innych przepisach kodeksu karnego, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 10 maja 1988 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w stosunku do obu oskarżonych wyeliminował orzeczenie o konfiskacie mienia i podaniu wyroku do publicznej wiadomości, a w stosunku do oskarżonego Zdzisława Z. - obniżył karę łączną pozbawienia wolności do 8 lat.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 10 maja 1988 r. skazał oskarżonych Bogusława W. i Zdzisława Z.:a) na kary po 6 lat pozbawienia wolności i po 100.000 zł grzywny oraz kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okresy po 4 lata za przestępstwo określone w art. 210 § 1 i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i 3 k.k., a w stosunku do Bogusława W. także w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k., popełnione w ten sposób, że w dniu 28 maja 1987 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, grożąc użyciem natychmiastowego gwałtu na osobie Władysławy K., zabrali na jej szkodę złoty pierścionek, radio "Dorota", młynek elektryczny do kawy i inne przedmioty łącznej wartości 35.000 zł oraz bony rewaloryzacyjne PKO o wartości 40.000 zł, przy czym Bogusław W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach powrotu do przestępstwa (...);b) na kary po 6 lat pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 168 § 2 i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i 3 k.k., a w stosunku do Bugosława W. także w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k., popełnione w ten sposób, że w dniu 28 maja 1987 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu oraz ze szczególnym okrucieństwem, groźbą pozbawienia życia Władysławy K. zmusili ją do poddania się czynom nierządnym, przy czym Bogusław W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach powrotu do przestępstwa (...);c) na kary po 2 lata pozbawienia wolności i po 50.000 zł grzywny za przestępstwo określone w art. 208 i 11 § 1 k.k. w zw. z art. 208 i w zw. z art. 10 § 1 i 3 k.k., a w stosunku do Bogusława W. także w zw. z art. 60 § 1 k.k., popełnione w ten sposób, że w dniu 11 czerwca 1987 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, usiłowali dokonać kradzieży gotówki w wysokości 3.100 zł w sposób szczególnie zuchwały, a ponadto dokonali kradzieży szczególnie zuchwałej pół litra wódki czystej o wartości 960 zł na szkodę Stefana H., przy czym Bogusław W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach opisanego powrotu do przestępstwa;d) na kary po 4 lata pozbawienia wolności i po 50.000 zł grzywny oraz kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okres o 3 lata za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k., a w stosunku do Bogusława W. także w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k., popełnione w ten sposób, że w dniu 11 czerwca 1987 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, po uprzednim wykręceniu rąk Stefanowi H. i doprowadzeniu go w ten sposób do stanu bezbronności zabrali mu na jego szkodę w celu przywłaszczenia pół litra wódki czystej wartości 560 zł i 2.200 zł, przy czym Bogusław W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach opisanego powrotu do przestępstwa- wymierzając im kary łączne po 10 lat pozbawienia wolności i po 150.000 zł grzywny oraz pozbawienia praw publicznych na okresy po 4 lata.Tymże wyrokiem sąd I instancji orzekł w stosunku do obu oskarżonych:a) na podstawie art. 59a k.k. nawiązki po 25.000 zł za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. w zbiegu kumulatywnym z art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i 3 k.k.;b) na podstawie art. 5 pkt 2 i art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej konfiskatę całego mienia i podanie wyroku do publicznej wiadomości w "Wieczorze Wrocławia" (...).Od wyroku tego wnieśli rewizje obrońcy obu oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Chybiony jest zarzut zawarty w obu rewizjach o obrazie art., 346 k.p.k. wskutek nieuprzedzenia stron na rozprawie głównej o ewentualności zmiany kwalifikacji prawnej jednego z czynów zarzuconych oskarżonym z art. 168 § 1 k.k. - na art. 168 § 2 k.k. W trybie bowiem art. 25 § 1 k.p.k. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 18 listopada 1987 r. uznał się rzeczowo niewłaściwym, dopatrując się w zarzucanym oskarżonemu zgwałceniu pokrzywdzonej Władysławy K. cech szczególnego okrucieństwa (art. 168 § 2 k.k.) i przekazując sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w O. Odpisy tego postanowienia otrzymali obaj oskarżeni, nie wnosząc zażaleń. Przed rozprawą główną strony dowiedziały się, że jeden z czynów zarzucanych oskarżonym przeciwko pokrzywdzonej Władysławie K. może być zakwalifikowany z art. 168 § 2 k.k.; wobec tego nie zachodziła potrzeba uprzedzenia stron o takiej ewentualności na rozprawie głównej. W szczególności w zakresie tego przestępstwa możliwość obrony oskarżonych nie została uszczuplona. Jeżeli sąd uzna się niewłaściwym pod względem rzeczowym i w granicach aktu oskarżenia wskaże inną kwalifikację prawną zarzucanego czynu, to nie zachodzi potrzeba stosowania art. 346 k.p.k. przez sąd, któremu sprawę przekazano, ponieważ możliwość obrony osoby oskarżonej o popełnienie takiego czynu, zakwalifikowanego w ten sposób według innego przepisu prawnego, nie jest w niczym uszczuplona (...).