II KK 120/24

II KK 120/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Andrzej Tomczyk Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie R. M. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2024 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II K 43/23, uchyla zaskarżony wyrok łączny i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem łącznym z dnia 7 marca 2023 r., sygn. II K 43/23, Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, po rozpoznaniu sprawy R. M., skazanego prawomocnymi wyrokami: II KK 120/24 2 1) Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. II K 1248/21, za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w z. art. 157 § 2 k.k. popełnione w okresie od 1 maja 2021 r. do 8 lipca 2021 r. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na 3-letni okres próby; 2) Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. II K 511/21, za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. popełnione w okresie od czerwca 2020 r. do 15 stycznia 2021 r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3-letni okres próby – orzekł na podstawie art. 85 § 1 k.k. , art. 86 § 1 k.k. i art. 89 § 1a k.k. o połączeniu kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i o wymierzeniu w ich miejsce kary łącznej roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałej części orzeczenia zawarte w we wskazanych wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania, a na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Od tego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. W kasacji zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 89 § 1b k.k. i art. 86 § 1 k.k. przez połączenie kar pozbawienia wolności orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania (których wykonania nie zarządzono) orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia: 6 lipca 2022 r., sygn. II K 1248/21 (w wymiarze 5 miesięcy) i 29 listopada 2022 r., sygn. II K 511/21 (w wymiarze roku), a w konsekwencji orzeczenie kary łącznej roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy wskazany przepis zobowiązywał sąd do przyjęcia, że miesiąc pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia, w związku z czym kara łączna mogła być ukształtowana w granicach od 7 miesięcy do 8 miesięcy i 15 dni pozbawienia wolności. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. II KK 120/24 3 Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt sprawy wskazuje, że wydanie wyroku łącznego, z uwagi na zachodzący realny zbieg przestępstw przypisanych skazanemu wskazanymi wyrokami, było zasadne. Prawidłowe było także połączenie dwóch kar pozbawienia wolności w rozmiarze 5 miesięcy i roku pozbawienia wolności, których wykonanie warunkowo zawieszono. Jednakże orzeczona w ich miejsce kara łączna roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności przewyższała górną granicę dopuszczalnego jej wymiaru, zgodnie z treścią art. 86 § 1 k.k., który stanowi, że karę łączną wymierza się w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 30 lat pozbawienia wolności. Natomiast w sytuacji łączenia kar pozbawienia wolności o charakterze warunkowym i orzeczeniu w ich miejsce kary bezwzględnej pozbawienia wolności, ma zastosowanie dyspozycja art. 89 § 1b k.k., zawierająca regułę redukcyjną, określającą przelicznik wymiaru kary. Zgodnie z tą regułą sąd orzeka karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, przyjmując, że miesiąc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Unormowanie to zostało pominięte w rozważaniach sądu pierwszej instancji. Uwzględnienie tej reguły skutkowałoby ustaleniem możliwości orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności w granicach od 7 miesięcy do 8 miesięcy i 15 dni. Zatem orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności było niedopuszczalne i stanowiło rażącą obrazę wskazanych przepisów prawa karnego materialnego. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż niekorzystnie dla skazanego ukształtowało wymiar kary łącznej pozbawienia wolności, którą powinien on odbyć. Z tego powodu należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania. W końcu rozważań wskazać nadto należało na nietrafność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji o umorzeniu, na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, w sytuacji gdy we II KK 120/24 4 wskazanych sprawach, oprócz dwóch wyroków, które zostały objęte karą łączną, nie było innych wyroków – postępowań, odnośnie do których należałoby podjąć rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na treść wydanego wyroku łącznego. Z tych względów należało orzec jak na wstępie. Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Andrzej Tomczyk [SOP] [ms]