II KK 209/17
WyrokIzba Karna2017-10-26
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Piotr Mirek, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych poniżej minimalnego ustawowego progu, w sytuacji skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obniżenie orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych poniżej minimalnego wymiaru przewidzianego w art. 42 § 2 k.k. (nie krócej niż 3 lata) stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Orzeczenie zakazu w wymiarze znacząco niższym niż dopuszczalny jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał W.K. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), orzekając zakaz prowadzenia pojazdów na 4 lata. Sąd Okręgowy obniżył ten zakaz do 2 lat. Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 42 § 2 k.k. poprzez orzeczenie zakazu na okres krótszy niż wymagane minimum 3 lata.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 209/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej, w sprawie W.K. skazanego z art. 178a § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 26 października 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego na niekorzyść (PK IV Ksk (…)) od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt V Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (…), 1) uchyla pkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w P.; 2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 grudnia 2016 r. (sygn. akt II K (…)) W. K. został uznany winnym czynu z art. 178a § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności oraz na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 lutego 2017 r. (sygn. V Ka (…)) wyrok powyższy zmieniono w ten sposób, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów obniżono do 2 lat. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu w stosunku do W.K., skazanego za czyn z art. 178a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 2, w sytuacji, gdy zgodnie z dyspozycją wskazanego przepisu – zakaz ten powinien zostać orzeczony na okres nie krótszy niż 3 lata." Podnosząc powyższy zarzut Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest zasadna. Wobec niebudzącego żadnych wątpliwości brzmienia art. 42 § 2 k.k. sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji znajdował się w stanie nietrzeźwości. W sposób klarowny z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika także, iż orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze tak znacząco niższym niż pozwala na to art. 42 § 2 k.k., niewątpliwie stanowi rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego materialnego (tak m.in. w wyroku z dnia z dnia 7 marca 2017 r., VKK 376/16).
3 W niniejszej sprawie Sąd II instancji ewidentnie błędnie, z naruszeniem dyspozycji art. 42 § 2 k.k. obniżył oskarżonemu wymiar środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych poniżej minimalnego przewidzianego w ustawie progu. W ponownym postępowaniu Sąd skoryguje swoje rozstrzygnięcie co do środka karnego zachowując granice jego wymiaru przewidziane w ustawie. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- V KK 171/20 2020-06-16Czy orzeczenie przez sąd zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres krótszy niż 3 lata, w sytuacji gdy sprawca popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. będąc w stanie nietrzeźwości, stanowi rażące nar…
- III KK 319/16 2017-01-11Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, w sytuacji gdy przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przestępstwa nakazywał orzeczenie te…
- II KK 361/16 2017-02-16Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres krótszy niż minimalny okres wskazany w art. 42 § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- I KK 82/25 2025-04-23Czy sąd odwoławczy, obniżając okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony na podstawie art. 42 § 2 k.k. z trzech lat do jednego roku, rażąco naruszył prawo materialne, jeśli przepis ten stanowi, że zakaz te…
- II KK 541/25 2026-02-26Czy sąd orzekający środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 2 k.k. wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. może orzec ten zakaz na okres krótszy niż 3 lata?
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 521 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy