II KK 24/13
WyrokIzba Karna2013-02-19
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Małgorzata Gierszon, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne postępowanie w sprawie czynu ciągłego, którego częściowe zachowania zostały już prawomocnie osądzone, narusza zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne postępowanie w sprawie czynu ciągłego, którego częściowe zachowania zostały już prawomocnie osądzone, narusza zasadę ne bis in idem (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia. W analizowanej sprawie doszło do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego czynu, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał A. M. dwukrotnie za przywłaszczenie powierzonego mienia w ramach czynu ciągłego, popełnionego w różnych okresach. Pierwszy wyrok nakazowy dotyczył okresu od 8 czerwca 2010 r. do 29 lipca 2010 r., a drugi wyrok zaoczny obejmował okres od 31 maja 2010 r. do 13 lipca 2010 r. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i wadliwym określeniu granic czasowych czynu, co doprowadziło do ponownego skazania za zachowania częściowo objęte wcześniejszym prawomocnym wyrokiem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 24/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Roman Sądej Protokolant Anna Janczak w sprawie A. M. skazanej z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 12 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 19 lutego 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 listopada 2011 r., na podstawie art. 537 § 2 kpk uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt X K …, prawomocnym z dniem 19 maja 2011 r. uznał A. M. za winną tego, że w okresie od 8 czerwca 2010 roku do 29 lipca 2010 roku w W. przy ul. D. na Poczcie Polskiej numer …, działając czynem ciągłym dokonała przywłaszczenia powierzonego mienia w łącznej kwocie 3020,81 zł, poprzez przyjęcie i
2 potwierdzenie odciskiem imiennie przydzielonego datownika czterech wpłat, a następnie niezarachowanie ich na rachunki bankowe zgodnie z danymi zawartymi na dowodach wpłat, czym działała na szkodę Poczty Polskiej, tj. czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po czym na podstawie art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 58 § 3 k.k. wymierzył oskarżonej karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i podjął inne rozstrzygnięcia. Tenże Sąd wyrokiem zaocznym z dnia 14 listopada 2011 r, uznał A. M. za winną również czynu wypełniającego dyspozycję art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., opisanego w ten sposób, że od dnia 31 maja 2010 r. do dnia 13 lipca 2010 r. działając czynem ciągłym z góry powziętym zamiarem w W. przy ul. D. w Urzędzie Pocztowym W. … przywłaszczyła powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 1880, 41 zł, w ten sposób, że będąc pracownikiem Poczty Polskiej S.A. na stanowisku asystent, dokonała przyjęcia kwot od klientów w dniach: 31 maja 2010 r. na kwotę 543,19 zł, 11 czerwca 2010 r. na kwotę 499,33 zł, 8 lipca 2010 r. ma kwotę 431,57 zł, 13 lipca 2010 r. na kwotę 406,05 zł, posługując się imiennym datownikiem i podpisem a następnie pobranych pieniędzy nie zaksięgowała w kasie, czym działała na szkodę Poczty Polskiej S.A., i za to na podstawie art. 284 § 2 k.k. wymierzył oskarżonej karę roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 3 lat oraz wydał rozstrzygnięcia co do naprawienia szkody, dowodów rzeczowych i kosztów. Ten wyrok uprawomocnił się z dniem 9 grudnia 2011 r. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w całości na korzyść skazanej zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegające na zaniechaniu przez sąd wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, związanych z wcześniejszą karalnością oskarżonej, w wyniku czego doszło do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego jej czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i skazania za jego popełnienie w okresie od dnia 31 maja 2010 r. do dnia 13 lipca 2010 r. pomimo tego, że wcześniejszym prawomocnym wyrokiem nakazowym tego sądu w sprawie o sygn. X K … została ona skazana za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione od dnia 8 czerwca 2010 r. do dnia 29 lipca 2010 r.”
3 Skarżący się wniósł o uchylenie zakwestionowanego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona na korzyść skazanej jest oczywiście zasadna w całości, przez to mogła być uwzględniona na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.). Nie budzi wątpliwości, utrwalone m.in. w judykaturze, aprobowane przez obecny skład Sądu Najwyższego, stanowisko, że prawomocne skazanie za czyn ciągły (art. 12 k.k.) stoi na przeszkodzie ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia (patrz uchwały: z dnia 21 listopada 2001 r., I KZP 25/01 – OSNKW 2002, z. 1 – 2, poz. 2, z dnia 15 czerwca 2007 r., I KZP 15/07 – OSNKW 2007, z. 7 – 8, poz. 55, wyrok z dnia 5 stycznia 2011 r., V KK 64/10 – OSNKW 2011, z. 2, poz. 14). Aktualne są również motywy tego stanowiska i nie ma potrzeby ich tutaj przytaczać. Już z porównania opisów przypisanych czynów wskazanymi wyżej wyrokami i kwalifikacji prawnej tych czynów wynika, że poszczególne zachowania były takie same, przy czym zachowania zaistniałe w dniach 11 czerwca 2010 r. i 8 lipca 2010 r. okazały się elementami czynu osądzonego w sprawie X K …, mieszcząc się w jego ramach czasowych. Jednak z uwagi na to, że elementem składowym przestępstwa przypisanego w niniejszej sprawie było też zachowanie z dnia 31 maja 2010 r., nie została naruszona waga rzeczy całkowicie osądzonej i w rezultacie nie doszło do uchybienia z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Zachowanie to wykraczało bowiem poza czas przestępstwa ciągłego przypisanego w drugiej sprawie X K … . Trafnie więc zarzucono w kasacji rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. przez wadliwe określenie granic czasowych przypisanego tu czynu, w rezultacie naruszenia w tym samym stopniu art. 366 § 1 k.p.k. Postąpienie w myśl tego przepisu oraz respektowanie dyspozycji art. 410 k.p.k., (niewymienionego w skardze, lecz oczywiście naruszonego przez zaniechania wskazane w jej uzasadnieniu), to jest dostrzeżenie i wyprowadzenie wniosków z treści m.in. zawiadomienia o niezarachowaniu przez oskarżoną kolejnych wpłat (k. 1) i karty karnej, w które figurowało niedawne skazanie za taki sam czyn przez ten sam sąd (k.100), musiałoby doprowadzić choćby do załączenia akt sprawy X K … a następnie do wyeliminowania z opisu czynu tych zachowań, które objęte zostały
4 skazaniem w tamtej sprawie. Taka byłaby konsekwencja podzielenia wniosków wynikających z powołanych wyżej judykatów Sądu Najwyższego. Podsumowując, rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów miało bez wątpienia istotny wpływ na treść wyroku i dlatego nie mógł się on ostać. Ponownie procedując Sąd pierwszej instancji będzie miał na względzie rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy wydane w sprawie II KK 25/13, dotyczące sprawy X K … Sądu Rejonowego w W.
Powiązane orzeczenia
- II KK 197/18 2018-06-14Czy ponowne skazanie za czyn ciągły, obejmujący okres częściowo pokrywający się z okresem czynu ciągłego objętego wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, stanowi naruszenie zasady ne bis in idem i przepisu art. 413 § 2 pkt 1…
- IV KK 126/19 2019-06-04Czy prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia?
- III KK 389/18 2018-08-28Czy postępowanie karne może być prowadzone w sprawie czynu, który stanowił element czynu ciągłego osądzonego już prawomocnie w innej sprawie?
- I KZP 29/01 2001-11-21Czy prawomocne osądzenie części zachowań wchodzących w skład czynu ciągłego (art. 12 k.k.) stanowi ujemną przesłankę procesową (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) odnośnie pozostałych, nieosądzonych jeszcze zachowań, czy też zale…
- IV KK 107/16 2016-09-30Czy ponowne skazanie za czyn ciągły, którego część stanowiły zachowania już osądzone w prawomocnym wyroku, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, skutkujące uchyleniem wyroku?
Powołane przepisy
art. 284 § 2 kkart. 12 kkart. 535 § 5 kpkart. 537 § 2 kpkart. 58 § 3 KKart. 366 § 1 KPKart. 413 § 2 pkt 1 KPKart. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 439 § 1 pkt 8 KPKart. 410 KPK§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy