II KK 269/24

WyrokIzba Karna2024-09-19

Skład orzekający: Stanisław Stankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, z uwagi na jego rzekomą nieodwracalną dolegliwość, powinien zostać uwzględniony przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, uznając, że sama dolegliwość związana z odbywaniem kary pozbawienia wolności nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania tej wyjątkowej instytucji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem o charakterze wyjątkowym, wymagającym wykazania szczególnych i jednoznacznych okoliczności wskazujących na nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, a nie tylko ogólnikowego odwołania się do zasadności zarzutów kasacyjnych.
Stan faktyczny
Obrońcy skazanego J. D. wnieśli kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego, skazujący go m.in. z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wraz z kasacją złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, argumentując, że dolegliwość wynikająca z kary pozbawienia wolności jest znaczna i nieodwracalna. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońców o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 269/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie J. D. skazanego z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2024 r., wniosku obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 160/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II K 24/22, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W kasacji wniesionej przez obrońców skazanego J. D. (adw. T. P. i adw. P.W.), niezależnie od podniesionych zarzutów rażącego naruszenia prawa procesowego, zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W przekonaniu autorów skargi dolegliwość wynikająca z wymierzonej skazanemu kary pozbawienia wolności jest znaczna, nieodwracalna i dlatego przemawia za potrzebą wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońców skazanego J. D. nie jest zasadny. II KK 269/24 2 Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, iż wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN: z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, OSN Prok. i Pr. 2002, nr 1, poz. 15; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003/1/2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007/1/493; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 3176621). Oceniając niniejszy wniosek przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, po merytorycznym rozpoznaniu tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie zachodzą wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. II KK 269/24 3 Uzasadniając podstawę swego wniosku obrońcy wskazują na okoliczność rażącej pozorności przeprowadzonej kontroli odwoławczej, która powoduje, że skierowanie do wykonania bezwzględnej kary pozbawienia wolności będzie dla J.D. dolegliwością znaczną i nieodwracalną. Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie może być jednak tylko sama dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary, czy też stosowania środka karnego. Podniesienie tej okoliczności nie przyniosło oczekiwanego przez obrońcę rezultatu, skoro tego rodzaju przesłanki mogą być ewentualnie rozważane w płaszczyźnie zastosowania instytucji prawa karnego wykonawczego, a nie konstrukcji z art. 532 § 1 k.p.k. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też ogólnikowe tylko odwołanie się przez obrońców do słuszności zarzutów afirmowanych w złożonej skardze. W orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Rzecz w tym, że zasadność zarzutów kasacji musi zostać szczegółowo i dogłębnie przeanalizowana przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej. Tego rodzaju gruntownej oceny nie można bowiem dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania niniejszej kasacji, w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność, wyraźną nietrafność merytoryczną kwestionowanego wyroku, a tym samym realność uwzględnienia kasacji. Tym samym przedmiotowy wniosek, w tej perspektywie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako wręcz oczywiście bezzasadnej oraz nieuwzględnienie wniosku obrońców o wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając zatem w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd II KK 269/24 4 Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 55 ust. 3art. 532 § 1art. 532 § 1 KPKart. 9 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy