II KK 323/14
WyrokIzba Karna2015-01-22
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Rafał Malarski, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżonego po uprawomocnieniu się wyroku, ale przed rozpoznaniem kasacji, stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć oskarżonego, która nastąpiła po uprawomocnieniu się wyroku, ale przed rozpoznaniem kasacji, stanowi negatywną przesłankę procesową w postaci śmierci oskarżonego, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wobec tego, mimo zasadności kasacji, orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania na podstawie art. 537 § 2 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał J. K. za przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k., wymierzając karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekając umieszczenie w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku. W trakcie postępowania kasacyjnego ustalono, że J. K. zmarł przed rozpoznaniem kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z uwagi na śmierć oskarżonego, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 323/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Ewa Oziębła w sprawie J. K. skazanego z art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 22 stycznia 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 września 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i - na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. - umarza postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z 10 września 2014r., uwzględniając złożony na rozprawie głównej wniosek J. K. o dobrowolne poddanie się karze, skazał go za ciąg dwóch przestępstw z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz za występek z art. 157 § 2 k.k., wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz – na podstawie art. 96 § 1 k.k. – orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym
2 zakładzie leczenia odwykowego. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się 18 września 2014 r. Kasację od wskazanego wyroku złożył w trybie art. 521 § 1 k.k. na korzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 387 § 2 k.p.k., co doprowadziło do rażącej obrazy prawa materialnego i procesowego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 96 k.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania. Na etapie postępowania kasacyjnego uzyskano informację, że J. K. zmarł w dniu 12 września 2014 r. (odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu 12 grudnia 2014 r. przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. W.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna – i to w stopniu oczywistym, co – zważywszy na jej kierunek – pozwoliło na jej uwzględnienie w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Rozpoznaniu kasacji nie stanęła na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie w postaci śmierci skazanego (art. 529 k.p.k.). Od dawna ugruntowane jest w judykaturze zapatrywanie prawne, że zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., to jest uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa, a to dlatego, iż przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających. Nie ma tu znaczenia, że wniosek o zastosowanie takiego środka złożył na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. sam oskarżony (zob. post. SN z 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012, . 2, poz. 15; wyr. SN z 7 grudnia 2011 r., V KK 349/11, R-OSNKW 2011, poz. 2100; wyr. SN z 20 listopada 2013 r., III KK 409/13, LEX nr 1394092). W niniejszej sprawie nie tylko nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego psychologa, ale także - wbrew dyspozycji art. 93 in fine k.k. – nie przesłuchano biegłych lekarzy psychiatrów na rozprawie. Zgoda J. K. na takie procedowanie nie miała nic do rzeczy. Dlatego Sąd Najwyższy, podzielając punkt widzenia autora kasacji, uchylił zaskarżony wyrok w całości. Wobec jednak wystąpienia negatywnej przesłanki
3 procesowej w postaci śmierci oskarżonego, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 692/18 2018-12-13Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością umorzenia postępowania karnego?
- V KK 240/21 2021-06-29Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku, stwierdzona po jego uprawomocnieniu, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- V KK 377/25 2025-11-20Czy śmierć skazanego przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, obligującą do uchylenia wyroków obu instancji i umorzenia postępowania?
- III KK 147/15 2015-06-16Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku sądu drugiej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością umorzenia postępowania?
- II KK 76/15 2015-03-30Czy wyrok skazujący wydany wobec oskarżonego, który zmarł przed jego wydaniem, jest obarczony bezwzględną przyczyną odwoławczą i powinien zostać uchylony z powodu umorzenia postępowania?
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 535 § 5 kpkart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 190 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 96 § 1 KKart. 521 § 1 KKart. 387 § 2 KPKart. 93 KKart. 96 KKart. 202 § 1 KPKart. 529 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy