V KK 240/21

WyrokIzba Karna2021-06-29

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Dariusz Kala, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku, stwierdzona po jego uprawomocnieniu, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Śmierć oskarżonego jest negatywną przesłanką procesową o charakterze bezwzględnym, która musi być uwzględniona na każdym etapie postępowania. Ujawnienie tej przesłanki, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Fakt ten ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od świadomości organu orzekającego.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł akt oskarżenia przeciwko K. O. o prowadzenie pojazdu pod wpływem środków odurzających. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego i wymierzył mu karę grzywny, zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Po uprawomocnieniu się wyroku, Sąd Rejonowy uzyskał informację o śmierci oskarżonego, która nastąpiła przed wydaniem wyroku. Prokurator Generalny wniósł kasację, domagając się uchylenia wyroku i umorzenia postępowania z powodu śmierci oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 240/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Katarzyna Wełpa na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 czerwca 2021 r., sprawy K. O. skazanego z art. 178a § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt IV K (…), p o s t a n o w i ł 1. uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzyć postępowanie; 2. kosztami procesu obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. skierował w dniu 31 stycznia 2020 r. do Sądu Rejonowego w S. akt oskarżenia o sygn. akt PR 1 Ds (…) wraz z wnioskiem z art. 335 § 2 k.p.k. przeciwko K. O., którego oskarżył o to, że w dniu 25 lipca 2019 r. 2 w S. na ulicach W., K. i K. znajdując się pod wyraźnym wpływem działania środków odurzających w postaci alprazolamu i tramadolu we krwi, prowadził w ruchu lądowym samochód marki M. o nr rej. (…), tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt IV K (…), Sąd Rejonowy w S. uznał K. O. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za przestępstwo to na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł każda. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. środek kamy w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu P. w wysokości 5 000 zł. Sąd zaliczył również na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny okres jego zatrzymania w dniu 2 grudnia 2019 r., nałożył na oskarżonego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu i orzekł o kosztach. Po uprawomocnieniu się wyroku z dniem 17 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w S. uzyskał datowane na dzień 15 stycznia 2021 r. zaświadczenie z systemu informatycznego PESEL2-SAD, w treści którego zawarto informację o śmierci oskarżonego w dniu 28 lutego 2020 r. i sporządzeniu przez Urząd Stanu Cywilnego w G. aktu zgonu o nr (…). Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. kasację od wspomnianego wyroku Sądu Rejonowego w S. wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył ten wyrok w całości na korzyść K. O. i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania i skazaniu K. O. za czyn z art. 178a § 1 k.k. w sytuacji, gdy oskarżony zmarł przed jego wydaniem, w dniu 28 lutego 2020 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. W art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. została ujęta negatywna przesłanka procesowa o charakterze bezwzględnym w postaci śmierci oskarżonego, która musi być uwzględniona przez organ procesowy na każdym etapie postępowania. Ujawnienie tej przesłanki, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, skutkować musi uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, przy czym wystąpienie tej przesłanki nie jest zależne od świadomości organu orzeczniczego zaistnienia określonych faktów i ma zupełnie zobiektywizowany charakter (por. wyrok z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt V KK 16/19, LEX nr 2612846; wyrok z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt IV KK 692/18, LEX nr 2591507; wyrok z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt V KK 113/18, LEX nr 2473805; wyrok z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt V KK 41/17, LEX nr 2261020). Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w S. po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 9 lipca 2020 r. uzyskał datowane na dzień 15 stycznia 2021 r. zaświadczenie, z którego wynika, że oskarżony zmarł w dniu 28 lutego 2020 r., co znalazło potwierdzenie w jego akcie zgonu załączonym do akt sprawy. W zaistniałej sytuacji wniesienie kasacji z urzędu, skierowanej stosownie do treści art. 439 § 2 k.p.k., na korzyść oskarżonego K. O., z wnioskiem o uchylenie wydanego orzeczenia Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 lipca 2020 r. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. - jest uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 5 KPKart. 178a § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 335 § 2 KPKart. 42 § 2 KKart. 43a § 2 KKart. 521 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 2 KPK§ 5§ 1§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy