II KK 338/16
WyrokIzba Karna2016-11-24
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Piotr Mirek, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok zaoczny sądu pierwszej instancji, powinien uwzględnić przedawnienie karalności wykroczenia, które nastąpiło po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed wydaniem wyroku sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przedawnienie karalności wykroczenia stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która obliguje sąd odwoławczy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, nawet jeśli przedawnienie nastąpiło po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem środka odwoławczego. Utrzymanie w mocy wyroku w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Obwiniony A. N. został uznany za winnego wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. przez Sąd Rejonowy w K. wyrokiem zaocznym. Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, wskazując na przedawnienie karalności wykroczenia, które nastąpiło po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed wydaniem wyroku sądu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 338/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Marta Brylińska w sprawie A. N. ukaranego z art. 96 § 3 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 listopada 2016 r., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt IV Ka …/15 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II W …/15, uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II W …/15 i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § k.w. umarza postępowanie, a kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II W …/15 Sąd Rejonowy w K. uznał obwinionego A. N. za winnego tego, że: w dniu 8 października 2013 r., w K., będąc właścicielem samochodu marki Mercedes o numerze rejestracyjnym […] i będąc zobowiązanym wskazać na żądanie Komendanta Straży Miejskiej w K. komu powierzył pojazd do kierowania w dniu 30.09.2013 r. o godz. 17.34 w B., nie udzielił tej wiadomości o tożsamości kierującego, który w w/w miejscu i czasie popełnił wykroczenie z art. 92a k.w. tj. czynu z art. 96 § 3 k.w. i skazał go na karę grzywny w kwocie 500 zł. Powyższy wyrok zaoczny został zaskarżony przez obrońcę obwinionego. Wyrokiem z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt IV Ka …/15, Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Od powyższego wyroku kasację wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, który sformułował zarzut rażącego naruszenia art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. polegającego na utrzymaniu w mocy zaskarżonego apelacją obrońcy obwinionego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K., pomimo zaistnienia po zapadnięciu tegoż wyroku negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności wykroczenia przypisanego A. N., obligującej Sąd odwoławczy do uchylenia wyroku zaocznego Sądu I instancji oraz umorzenia postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W konkluzji kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. oraz utrzymanego nim w mocy wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K. i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 45 § 1 k.w. karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Z kolei, w myśl art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie orzekania. Czyn przypisany A. N. wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. został popełniony w dniu 8 października 2013 r. Jego karalność ustała więc w dniu
3 8 października 2015 r., to jest po zapadnięciu wyroku zaocznego Sądu pierwszej instancji, na etapie postępowania międzyinstancyjnego. Sąd Okręgowy w K., dokonując w sprawie obwinionego kontroli odwoławczej, pomimo obowiązku wynikającego z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., nie dostrzegł z urzędu powyższej okoliczności i zamiast uchylić zaskarżony wyrok zaoczny i postępowanie umorzyć, utrzymał go w mocy. Zapadły w dniu 20 października 2015 r. wyrok Sądu Okręgowego obarczony jest zatem uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W tej sytuacji, wobec zaistnienia ujemnej przesłanki procesowej z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w K. należało uchylić i postępowanie w sprawie umorzyć. Mając na uwadze powyższe argumenty, rozstrzygnięto jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- I KK 220/24 2024-07-23Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok skazujący za wykroczenie, mimo że przedawnienie karalności nastąpiło po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed wydaniem wyroku sądu odwoławczego?
- IV KK 416/24 2025-02-12Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok skazujący za czyn, który w międzyczasie stał się wykroczeniem i uległ przedawnieniu?
- III KK 219/15 2015-07-29Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, powinien uchylić ten wyrok i umorzyć postępowanie, jeśli po wydaniu wyroku pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem apelacji, nastąpiło przedawnienie…
- III KK 393/12 2012-12-05Czy utrzymanie w mocy wyroku skazującego za wykroczenie, gdy w dacie orzekania w postępowaniu odwoławczym nastąpiło przedawnienie karalności czynu, stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 300/13 2013-09-04Czy utrzymanie w mocy wyroku skazującego za wykroczenie, którego karalność ustała wskutek przedawnienia, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, skutkujące bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 96 § 3art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 4 KPart. 45art. 92aart. 104 § 1 pkt 7 KPart. 45 § 1art. 433 § 1 KPKart. 109 § 2 KP§ 3§ 5§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy