II KK 365/24
WyrokIzba Karna2025-06-04
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Marka Motuka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie. Orzekanie przez takiego sędziego może prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego, co skutkuje brakiem niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Wniosek o wyłączenie zasługuje na uwzględnienie, nawet jeśli wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie został pozostawiony bez rozpoznania.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano sposób powołania sędziego na urząd, który nastąpił przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, uwzględniając go.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie II KK 365/24.Pełny tekst orzeczenia
II KK 365/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie K. P. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 4 czerwca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie II KK 365/24. UZASADNIENIE Obrońca K. P. pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k.148-152) złożył wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy kasacyjnej, zarejestrowanej pod sygn. akt II KK 365/24, wskazując, że wyznaczony sędzia sprawozdawca został powołany na urząd sędziego przez Prezydenta RP przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
II KK 365/24 2 Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznaniu wniosku nie stało na przeszkodzie to, że wcześniejszy wniosek o wyłączenie tego samego sędziego został pozostawiony bez rozpoznania na mocy postanowienia SN z dnia 27 lutego 2025 r., KRI 835. Rzecz bowiem w tym, że w jego wydaniu brał udział sędzia Sądu Najwyższego Ryszard Witkowski, co do którego zachodzą takie same okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, jak te wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. W takim układzie procesowym ww. postanowienie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu ponowionego wniosku o wyłączenie tego sędziego, albowiem „orzeczenie wydane z udziałem sędziego Sądu Najwyższego powołanego na ten urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024 r., II KK 540/23, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r., III KK 147/24). Jeśli chodzi o samą kwestię wadliwości powołania sędziego, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu
II KK 365/24 3 ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie II KK 365/24. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji obrońcy skazanego podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie, co sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 417/25 2026-06-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, oparty na tożsamości podstaw powołania obu sędziów na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, jest zasadny?
- III KK 313/25 2026-01-29Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie?
- II KK 351/23 2023-11-28Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie?
- IV KK 458/24 2025-01-17Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie z uwagi na okoliczności związane z jego powołaniem na urząd sędziego?
- I KK 162/23 2025-06-18Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych inny…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy